Πώς τα LEGO κατέκτησαν τον κόσμο τουβλάκι τουβλάκι

ο διαφημιστικό σποτ μιλάει για «τη μεγαλύτερη ταινία που συναρμολογήθηκε ποτέ» και οι αμερικανοί αιθουσάρχες για το αουτσάιντερ που αναδείχθηκε από το πουθενά σε θρίαμβο με ανέλπιστες εισπράξεις. Οι αριθμοί κάνουν τον γύρο του Διαδικτύου και δίνουν ξεκάθαρη εικόνα για την επιτυχία που γνωρίζει στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού η ταινία «The Lego Movie»: 17 ημέρες μετά την κυκλοφορία της εξακολουθεί να βρίσκεται στην πρώτη θέση του box office έχοντας κόψει εισιτήρια συνολικής αξίας 135 εκατομμυρίων ευρώ.

Μάλιστα, το πρώτο Σαββατοκύριακο προβολής της η «Lego Movie» έπαιξε μπρα ντε φερ με την πολυδιαφημισμένη ταινία «Μνημείων άνδρες» και την έριξε, προς έκπληξη πολλών, στη δεύτερη θέση (με διαφορά στις εισπράξεις που αγγίζει τα 30 εκατομμυρία). Η επιτυχία είναι τέτοια που ήδη ανακοινώθηκε ότι θα υπάρξει σίκουελ που θα προβληθεί τον Μάιο του 2017.

Ο ανθρωπόμορφος Εμετ, ο τουβλο-πρωταγωνιστής της ταινίας που εργάζεται χωρίς ιδιαίτερες αξιώσεις σε εργοτάξιο μέχρι τη στιγμή που αναλαμβάνει να τα βάλει με έναν τύραννο Lego που θέλει να συγκολλήσει (!) το Σύμπαν, έκανε – όπως όλα δείχνουν – το θαύμα του. Και αυτό αφού, εκτός από συνωστισμό στις αίθουσες και εισπρακτική επιτυχία, έφερε πάλι στο προσκήνιο τη διαχρονικότητα του παιχνιδιού και τις δυνατότητες ανάμειξής του με την τέχνη.

Η έκθεση «Art of the Brick» με εκθέματα του Νέιθαν Σαγουάγια, κατασκευασμένα όλα από πολύχρωμα τουβλάκια Lego, έρχεται να το επιβεβαιώσει και μάλιστα το ίδιο ακριβώς χρονικό διάστημα που η ταινία χτυπάει κόκκινο. Πολύ πριν «προσγειωθεί» επί ευρωπαϊκού εδάφους και συγκεκριμένα στο παλιό Χρηματιστήριο των Βρυξελλών, η έκθεση ταξίδεψε σε κάθε γωνιά του πλανήτη – από τη Νότια Αμερική και την Αυστραλία μέχρι την Ασία – και προσέλκυσε πάνω από ενάμισι εκατομμύριο επισκέπτες. Από τα εξήντα συνολικά έργα τέχνης που κατασκεύασε ο αμερικανός καλλιτέχνης ξεχώρισαν η δική μας «παραλλαγμένη» Αφροδίτη της Μήλου, ο «Σκεπτόμενος» του Ροντέν, ένας δεινόσαυρος έξι μέτρων (αποτελείται από 80.020 τουβλάκια!) και μια ανδρική φιγούρα που σκίζει τα σωθικά της.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥΣ. Γεννημένος το 1891, ο Δανός Ολε Κερκ, ένα από τα δέκα παιδιά της οικογένειας Κρίστιανσεν και μετέπειτα ιδρυτής της «αυτοκρατορίας» των Lego, δεν φανταζόταν πως μερικά χρόνια αργότερα το όνομά του θα ταυτιζόταν με ένα από τα πιο διάσημα παιχνίδια του πλανήτη. Ο αγώνας για την επιβίωση ξεκίνησε από νωρίς, στα δεκατέσσερά του, αναγκάζοντάς τον να μαθητεύσει στο πλάι ενός ξυλουργού. Λίγο καιρό μετά παίρνει τη ζωή στα χέρια του –  δεν είχε άλλωστε καμία οικονομική στήριξη από την οικογένειά του – και ξεκινάει τη δική του επιχείρηση χτίζοντας φάρμες και στάβλους.

Οι δυσκολίες που αντιμετώπισε ήταν από την αρχή πολλές: ξαφνικά το εργαστήριό του παίρνει φωτιά και καταστρέφεται ολοκληρωτικά, η γυναίκα του πεθαίνει και τον αφήνει μόνο του με τους τέσσερις γιους του,  η παγκόσμια οικονομική ύφεση του 1929  αγγίζει και τη Δανία με αποτέλεσμα οι πελάτες του να μετριούνται πλέον στα δάχτυλα του ενός χεριού. Προκειμένου να ζήσει τα παιδιά του, αλλάζει επαγγελματική ρότα και κατασκευάζει ξύλινες σκάλες, έπιπλα και παιχνίδια.

Ο τρίτος του γιος αποδείχθηκε η μεγάλη του έμπνευση και ο άνθρωπος πίσω από την εφεύρεση των Lego. Ξεκίνησε να δουλεύει με τον πατέρα του το 1932, σε ηλικία μόλις δώδεκα ετών. Η διαφορά ηλικίας μπορεί να χώριζε τους δύο… συνεργάτες, η επιμονή τους όμως για την τελειότητα τους ένωνε. Απόδειξη ότι μικρός Γκότφρεντ, ήδη από τις πρώτες ημέρες στο εργαστήριο παιχνιδιών, πήρε ένα κομμάτι ξύλο πάνω στο οποίο χάραξε το αγαπημένο μότο του πατέρα του: «Μόνο το τέλειο είναι αρκετά καλό».

Το 1940 η επιχείρησή τους είχε μόλις δέκα εργαζομένους. Το 1943 ο αριθμός φτάνει τους σαράντα και έξι χρόνια μετά η εταιρεία φτάνει να κατασκευάζει διακόσια διαφορετικά προϊόντα παιχνιδιών. Ανάμεσά τους και τον πρόδρομο των σημερινών Lego: κάθε ξύλινο τουβλάκι έχει στο επάνω μέρος του κυκλικές εγκοπές που «κουμπώνουν», όπως και σήμερα, με το κούφιο κάτω μέρος ενός άλλου τούβλου. Η επιτυχία βέβαια χτύπησε την πόρτα της οικογένειας Κρίστιανσεν το 1954, τη χρονιά που ένας πεπειραμένος πωλητής από το εξωτερικό πρότεινε στον Γκότφρεντ να πουλάει τα τουβλάκια μαζί με έναν οδηγό κατασκευής αντικειμένων, ώστε να καταλαβαίνουν τα παιδιά τι ακριβώς μπορούν να φτιάξουν με αυτά. Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 ήδη η επιχείρηση έκανε εξαγωγές σε Σουηδία, Γερμανία, Βέλγιο, Ελβετία, Γαλλία και Βρετανία και η πρώτη γενιά παιδιών «ζητούσε επίμονα το παιχνίδι από το εξωτερικό».

Κάπως έτσι φτάσαμε στον Μάιο του 2011, όταν δεκατρία κουτιά με τουβλάκια ταξίδεψαν στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό προκειμένου να εξετάσουν οι αστροναύτες πώς αντιδρούν οι κατασκευές τους σε περιβάλλον μικροβαρύτητας. Λίγους μήνες αργότερα, τρεις ανθρώπινες φιγούρες Lego επιβιβάστηκαν στο διαστημόπλοιο «Juno» που πραγματοποιεί πενταετή επανδρωμένη αποστολή στο πλανήτη Δία. Σε αντίθεση με το παρελθόν, αυτήν τη φορά κατασκευάστηκαν από αλουμίνιο και όχι από πλαστικό, ώστε να αντέξουν περισσότερο στον χρόνο και στις ιδιαίτερες συνθήκες.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, τα κομμάτια Lego που κυκλοφορούν σήμερα φτάνουν τα 560 δισεκατομμύρια κομμάτια, πολλά εκ των οποίων έχουν κατασκευαστεί στα τρία εργοστάσια της εταιρείας σε Μεξικό, Ουγγαρία και Τσεχία. Οι εξαιρετικά φιλόδοξοι στόχοι για παγκόσμια επέκταση προκάλεσαν την προηγούμενη δεκαετία οικονομικά προβλήματα στην εταιρεία, που με τους κατάλληλους όμως χειρισμούς ξεπεράστηκαν σχεδόν ανώδυνα. Σήμερα η Lego μαζί με τη Mattel θεωρούνται οι επιχειρήσεις με τη μεγαλύτερη αξία στην αγορά του παιχνιδιού.