[Ανάλυση] Τα «εύφλεκτα» ντοσιέ που έμεναν στο σκοτάδι

Αλλη μία φορά το παρελθόν αποδεικνύεται πάρτι φαντασμάτων.
Η έρευνα για τη ΜΚΟ Διεθνές Κέντρο Αποναρκοθέτησης με τα εκατομμύρια που πήγαν για αποδείξεις σουπερμάρκετ, γεύματα σε εστιατόρια και ένας Θεός ξέρει τι άλλο, μπορεί να σοκάρει το μέγα πανελλήνιον. Δεν σοκάρει όμως τους παροικούντας την Ιερουσαλήμ.

Το αξιοσημείωτο δεν είναι τι αποκαλύπτει η έρευνα της Οικονομικής Αστυνομίας, αλλά γιατί άργησαν τόσο πολύ να έρθουν όλα αυτά στο φως. Η αλήθεια είναι ότι κατά καιρούς είχαν ακουστεί διάφορα – ιδίως σε φάσεις εναλλαγής εξουσίας. Υπήρξε μάλιστα, στα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας, φιλόδοξος υφυπουργός Εξωτερικών που κυκλοφορούσε με ντοσιέ υπό μάλης που είχε μέσα τη λίστα των επιχορηγημένων από την προηγούμενη κυβέρνηση ΜΚΟ και τα πεπραγμένα τους – δηλαδή τα χαμένα λεφτά. Δεν έγινε όμως σοβαρή έρευνα αφού οι μεν ήθελαν, όπως γίνεται συνήθως σε τέτοιες περιπτώσεις, να ξέρουν οι δε ότι τους έχουν στο χέρι και να κάθονται φρόνιμα ως αντιπολίτευση. Ο έχων το ντοσιέ, ακολουθώντας το ρεύμα των ανασχηματισμών, μετακόμισε σε άλλο χαρτοφυλάκιο, προαγόμενος σε υπουργό, και όλα ξεχάστηκαν. Ηταν, άλλωστε, στοιχείο του πολιτικού παιχνιδιού.

Τα πράγματα άλλαξαν όταν ενεπλάκησαν οι Αρχές – εν προκειμένω η Οικονομική Αστυνομία. Αλλά αυτό είναι παρενέργεια της γενικευμένης τιμωρητικής ατμόσφαιρας της μνημονιακής εποχής. Μένει να δούμε τώρα πόσο μακριά θα πάει η βαλίτσα. Γεγονός είναι ότι δόθηκαν εκατοντάδες εκατομμύρια σε ΜΚΟ από το υπουργείο Εξωτερικών τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια. Ηταν η εποχή που ήρθε στην Ελλάδα η μόδα της λεγόμενης Track 2 Diplomacy. Ηταν η παράλληλη, η ανεπίσημη διπλωματία που γινόταν από πανεπιστημιακούς ή από ανθρωπιστικές οργανώσεις. Και σε πολλές περιπτώσεις, άνοιγε δρόμους. Η τελευταία πρόοδος στο Παλαιστινιακό έγινε επί προεδρίας Κλίντον, όταν πανεπιστημιακοί από τις δύο πλευρές είχαν αρχίσει μια ανεπίσημη «ακαδημαϊκή» κουβέντα στο Οσλο για το πώς θα λυνόταν η διαφορά που έχει σημαδέψει τη Μέση Ανατολή. Οταν φάνηκε ότι υπάρχει πρόοδος και πεδίο για συμφωνία, μπήκαν στο παιχνίδι διπλωμάτες και πολιτικοί σε μια διαδικασία που κατέληξε στο γρασίδι του Λευκού Οίκου. Στην Ελλάδα, η υπόθεση των ΜΚΟ έλαβε τη μέγιστη ώθηση τα χρόνια που ήταν υπουργός Εξωτερικών ο Γιώργος Παπανδρέου, τη «χρυσή πενταετία» 1999-2004.

Ο μετέπειτα πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ και πρωθυπουργός δεν είχε εντυπωσιαστεί ιδιαίτερα από το δυναμικό του ΥΠΕΞ. Εγκατέστησε λοιπόν παράλληλες δομές με συμβούλους, κόντρα συμβούλους, πανεπιστημιακούς και εμπειρογνώμονες, οι περισσότεροι από τους οποίους βρέθηκαν να χειρίζονται εξαιρετικά ευαίσθητα εθνικά θέματα.

Σε μια εποχή όμως που ο μεν Παπανδρέου έσπαγε τα ταβάνια στις δημοτικότητες, η δε ελληνική διπλωματία χαρακτηριζόταν από τολμηρά βήματα προσέγγισης με την Τουρκία και μάλιστα στην τελευταία φάση που επιχειρήθηκε σοβαρά η επίλυση του Κυπριακού, δεν υπήρχαν πολλά περιθώρια αμφισβήτησης όσων συνέβαιναν στο υπουργείο.
Ο Αλεξ Ρόντος, το όνομα του οποίου ήρθε χθες στην επικαιρότητα, ήταν, ας πούμε, άνθρωπος-κλειδί στην εμπλοκή της Αθήνας στα γεγονότα που οδήγησαν στην πτώση του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς το φθινόπωρο του 2000. Το επιχείρημα ήταν ότι η Ελλάδα μετρούσε – στα Βαλκάνια, στην Τουρκία, στην Ευρώπη, στην Αμερική – και η επιρροή μας δεν μπορούσε να ασκηθεί με τη δυσκοιλιότητα και την ευθυνοφοβία της κλασικής διπλωματίας. Ούτε, βέβαια, να χρηματοδοτηθεί ευθέως και με ορθόδοξο τρόπο.

Αυτά όλα όμως είναι «τρέχα γύρευε» σε μια χρεοκοπημένη Ελλάδα που αναζητά παντού ενόχους, με τις διωκτικές Αρχές και την Εισαγγελία στην αιχμή. Θα έχει ενδιαφέρον να δούμε πού θα φθάσει η έρευνα για τις ΜΚΟ.