Ο εχθρός μέσα μας

«Ομάρ». Παλαιστίνη. Ενας άνδρας πηδάει το τείχος. Καθημερινή συνήθεια γι’ αυτόν – όπως και το να ρισκάρει τη ζωή του. Πρώτη σκηνή του «Ομάρ» κι εμείς δεν έχουμε ακριβώς καταλάβει σε ποια μεριά της διχοτομημένης πόλης βρίσκεται ο ήρωας μας και σε ποια μεριά προσγειώνεται.

Δεν είναι ανάγκη να ξέρουμε, μας λέει ο Χάνι Αμπού Ασάντ, σκηνοθέτης αυτού του συγκλονιστικού φιλμ. Γιατί όλα εδώ είναι θολά – όπως και τα όρια που χωρίζουν έναν επαναστάτη από έναν προδότη. Και όταν ο Ομάρ συλλαμβάνεται ύστερα από μια θανατηφόρα πράξη αντίστασης, ένα παιχνίδι εξουσίας με τη στρατιωτική αστυνομία ξεκινά. Η καχυποψία και ο φόβος της προδοσίας απειλούν να κλονίσουν την εμπιστοσύνη του Ομάρ στους συνεργούς και παιδικούς του φίλους κι εκείνος θα βρεθεί «παγιδευμένος» από τον εχθρό.

Ολα αυτά δοσμένα με μια γραφή που κοντοστέκεται ανάμεσα στον ρεαλισμό αλλά και τους κινηματογραφικούς κανόνες του θρίλερ: οι σκηνές καταδίωξης του Ομάρ στα στενά σοκάκια της πόλης, γυρισμένες με κάμερα στο χέρι, βάζουν κάτω την πλειοψηφία των ανάλογων αμερικανικών σκηνών που θα δείτε φέτος, και το λέω δίχως καμία υπερβολή. Είναι όμως το ανθρωποκεντρικό, πλην εξόχως πολιτικό μήνυμα του φιλμ αυτό που κάνει τη διαφορά; Οχι και τόσο, αν και – φαντάζομαι – σε αυτό θα σταθούν αρκετοί.

Οχι, η μεγαλύτερη μαγκιά όλων είναι πως ο Ασάντ (ο οποίος επανέρχεται στο φιλμικό προσκήνιο μετά το βραβευμένο με Χρυσή Σφαίρα «Παράδεισος τώρα», που επίσης αφηγούνταν την ιστορία δυο παλαιστίνιων ανταρτών στον δρόμο προς μια αποστολή αυτοκτονίας) χρησιμοποιεί αυτές ακριβώς τις τεχνικές ως μέσα εκφραστικά και όχι ως πυροτεχνήματα. Ετσι, ο κινηματογράφος γίνεται μια πραγματική γλώσσα επικοινωνίας. Κι εμείς βιώνουμε το βαθύτερο τίμημα ενός άδικου πολέμου και ενός απάνθρωπου διχασμού.

Οταν δε έρχεται το φινάλε, ο Ασάντ δεν μπαίνει καν στη διαδικασία να στήσει μια μεγαλόπρεπη και βαθιά σημαίνουσα κατακλείδα. Με μια κίνηση δευτερολέπτων και μια ατάκα που «εγγράφεται» μέσα μας, κεραυνοβολεί τους θεατές με βία ανάλογη μ’ αυτή που καθοδηγεί όλο το δράμα. Το καθ’ όλα υπαρκτό δράμα.

Βαθμοί: 8