Ολα θέλουν τον χρόνο τους

Πόσο διαρκεί μια φυσιολογική εγκυμοσύνη; Μη βιαστείτε να απαντήσετε «40 εβδομάδες» (ή 280 ημέρες). Πρόσφατη μελέτη του Επιδημιολογικού Κλάδου του Εθνικού Ιδρύματος Περιβαλλοντικών Επιστημών Υγείας (NIEHS) των ΗΠΑ έδειξε ότι η σωστή απάντηση απέχει παρασάγγας από αυτό. Οπως έγραψαν οι ερευνητές προ μηνών στην επιθεώρηση «Human Reproduction», η φυσιολογική διάρκεια του τοκετού είναι μεταξύ 208 και 284 ημερών από τη στιγμή της ωορρηξίας έως τη γέννηση του μωρού.

Σύμφωνα με την έρευνά τους, η μέση διάρκεια της κυοφορίας ενός υγιούς, πλήρους ημερών βρέφους είναι 268 ημέρες ή, αλλιώς, 38 εβδομάδες και 2 ημέρες. Τουλάχιστον τόσο χρειάστηκαν 125 νεαρές γυναίκες για να γεννήσουν τα μωρά τους – και οι ερευνητές κατόρθωσαν να υπολογίσουν με ακρίβεια τη διάρκεια της κύησης, διότι άρχισαν να τις παρακολουθούν πριν μείνουν έγκυοι ώστε να ξέρουν ακριβώς πότε έγινε η σύλληψη. Επιπλέον, ελάχιστες από αυτές τις γυναίκες γέννησαν την ημέρα που είχαν προβλέψει οι μαιευτήρες που τις παρακολουθούσαν.

Τι ισχύει λοιπόν για άλλες βασικές διεργασίες της ζωής; Πόσο διαρκούν στ’ αλήθεια; Να τι είναι γνωστό για μερικές από τις σημαντικότερες.

Πέψη: έως 3 ηµέρες

Παρότι η κατανάλωση ενός γεύματος είναι θέμα λεπτών, η διάσπασή του, η απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών του από το στομάχι και το έντερο και η αποβολή των περιττών στοιχείων του από το παχύ έντερο διαρκεί κατά μέσον όρο από 16 έως 30 ώρες, κατά τον δρα Αντον Εμάνουελ, λέκτορα Νευρογαστρεντερολογίας στο University College του Λονδίνου (UCL). Ωστόσο, τα εξαιρετικά απλά τρόφιμα όπως τα φρούτα μπορεί να τα πέψει ο οργανισμός σε μία ώρα, ενώ για τα ιδιαίτερα πολύπλοκα όπως τα χάμπουργκερ να χρειαστεί τρεις ολόκληρες ημέρες, σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου της Χαβάης. Η πέψη είναι λίγο πιο αργή στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες, κατά τον δρα Εμάνουελ, ενώ επιβραδύνεται με την ηλικία, με τη λήψη ορισμένων φαρμάκων (λ.χ. αντιυπερτασικά, αντικαταθλιπτικά), με το άγχος, με το στρες και με ορισμένα νοσήματα (λ.χ. υποθυρεοειδισμός). Αντιθέτως, επιταχύνεται με νοσήματα όπως το σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου, η ελκώδης κολίτιδα και η νόσος του Crohn.

Η επούλωση των πληγών αρχίζει σε ένα δευτερόλεπτο από τη στιγμή της βλάβης, αλλά οι ιστοί χρειάζονται έως δύο χρόνια για να επουλωθούν πλήρως, σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου Κολούμπια. Η ουλή συνήθως χρειάζεται τρεις εβδομάδες για να αποκατασταθεί, αλλά απαιτούνται έως δύο χρόνια για να δυναμώσει ο νέος ιστός και να αποκτήσει στον μέγιστο βαθμό (συνήθως είναι το 80%) τη δύναμη του αρχικού δέρματος. Τη μεγαλύτερη διάρκεια επούλωσης έχουν οι βαθιές πληγές, όπως αυτές από σοβαρά ατυχήματα και χειρουργικές επεμβάσεις. Διάφορες καταστάσεις μπορεί να επιβραδύνουν τη διαδικασία αυτή – μεταξύ των άλλων, ο σακχαρώδης διαβήτης, η λήψη ορισμένων φαρμάκων (λ.χ. κορτικοστεροειδή, αντιθρομβωτικά), η έλλειψη βιταμίνης C, η ηλικία και κάθε κατάσταση που μειώνει την παροχή αίματος (λ.χ. η άπνοια στον ύπνο).

Επειτα από την κατανάλωση ενός πλούσιου γεύματος, ο οργανισμός χρειάζεται τρεις ώρες μέχρις ότου αποθηκεύσει σε μορφή λίπους τις περιττές θερμίδες, σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Η αποθήκευση αυτή κανονικά είναι παροδική, διότι το λίπος αυτό θα χρησιμοποιηθεί σύντομα ως πηγή ενέργειας. Αν όμως κάποιος εξακολουθεί να τρώει υπερβολικά πολύ, το σωματικό λίπος θα εξακολουθήσει να αυξάνεται και θα παχαίνει διαρκώς.

Αναπλήρωση αίµατος: έως 8 εβδοµάδες

Οταν ένας άνθρωπος είναι αιμοδότης ή χάνει αίμα (λ.χ. εξαιτίας ενός τραυματισμού), ο οργανισμός του χρειάζεται 24 ώρες για να αναπληρώσει το πλάσμα, 72 ώρες για τα αιμοπετάλια, 2 έως 4 εβδομάδες για τα ερυθρά αιμοσφαίρια και 6 έως 8 εβδομάδες για να αναπληρώσει τον σίδηρο, σύμφωνα με το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας της χώρας μας. Οι διαφορές αυτές εξηγούν γιατί ένας αιμοδότης μπορεί να δίνει πλάσμα έως 15 φορές τον χρόνο, αιμοπετάλια έως 24, αλλά ολικό αίμα έως τρεις φορές τον χρόνο αν είναι γυναίκα και τέσσερις αν είναι άνδρας.

Παραγωγή ούρων: µία ώρα

Κατά μέσον όρο απαιτείται μία ώρα για να απορροφηθούν τα υγρά που πίνουμε από το έντερο και να εισέλθουν στο αίμα, για να διηθηθούν εν συνεχεία από τους νεφρούς και να φτάσουν στην ουροδόχο κύστη ως ούρα, κατά τον δρα Ρόουλαντ Ρις, χειρουργό – ουρολόγο στο Βασιλικό Νοσοκομείο της Κομητείας του Χάμπσαϊρ, στο Γουίντσεστερ. Η κατανάλωση αλκοόλ επιταχύνει αυτή τη διαδικασία, ενώ αυτή του καφέ όχι. Η ουροδόχος κύστη έχει χωρητικότητα 300 ml υγρών, οπότε οι περισσότεροι άνθρωποι πρέπει να την αδειάζουν κάθε τρεις έως τέσσερις ώρες. Η συχνότητα αυτή αυξάνεται σε ορισμένες παθήσεις, όπως η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη και το σύνδρομο της υπερδραστήριας κύστης.

Ανάπτυξη εγκεφάλου: 25 χρόνια

Η ανάπτυξη του εγκεφάλου αρχίζει κατά την τρίτη εβδομάδα της κύησης και χρειάζεται δεκαετίες για να ολοκληρωθεί. Η ταχύτητά της μετά τη γέννηση είναι μέγιστη τα 3-4 πρώτα χρόνια της ζωής, κατά τον δρα Ντέιβιντ Πράις, καθηγητή Αναπτυξιακής Νευροβιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου. Σε αυτή τη φάση της ζωής, ο εγκέφαλος τετραπλασιάζει το μέγεθός του και φτάνει σχεδόν το 90% εκείνου που θα έχει κατά την ενήλικη ζωή. Η ανάπτυξή του όμως ολοκληρώνεται στην ηλικία των 25 ετών με την πλήρη δημιουργία του προμετωπιαίου φλοιού, του τμήματος του εγκεφάλου πίσω από το μέτωπο, το οποίο σχετίζεται με την οργάνωση των σκέψεων, τον προγραμματισμό και τον έλεγχο των παρορμήσεων. Μελέτη του Εθνικού Ιδρύματος Ψυχικής Υγείας (NIMH) των ΗΠΑ έδειξε ότι το τμήμα αυτό είναι υποανεπτυγμένο στους εφήβους και δεν ωριμάζει παρά χρόνια μετά την ενηλικίωση. Αυτό εξηγεί γιατί οι έφηβοι επιδεικνύουν τόσο ριψοκίνδυνες και απρόβλεπτες συμπεριφορές, σύμφωνα με τους επιστήμονες του NIMH.

Εφηβεία: 3-8 χρόνια

Η μέση ηλικία έναρξης της εφηβείας μειώνεται σταθερά και στην Ελλάδα είναι πλέον είναι τα 10,1 χρόνια για τα κορίτσια και τα 10,9 έως 11,3 χρόνια για τα αγόρια, σύμφωνα με μελέτη της Γ’ Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών το 2011. Από την έναρξη μέχρι την ολοκλήρωσή της μεσολαβούν κατά μέσο όρο 3 έως 5 χρόνια για τα κορίτσια και 5 έως 8 χρόνια για τα αγόρια, κατά τον δρα Μαρκ Βάντερπαμπ, ενδοκρινολόγο στο Νοσηλευτικό Οργανισμό Royal Free London NHS Foundation Trust.

Ανάπτυξη πνευµόνων: 18-22 χρόνια

Οι πνεύμονες δημιουργούνται έως τη 16η εβδομάδα της κύησης, αλλά εξακολουθούν να αναπτύσσονται έως την ηλικία των 18 ετών για τις γυναίκες και των 22 ετών για τους άνδρες, κατά τον δρα Τζον Χέντερσον, καθηγητή Παιδιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ. Από εκεί και πέρα, η αναπνευστική ικανότητα σταδιακά φθίνει – ο ρυθμός φθοράς είναι πολύ εντονότερος σε όσους καπνίζουν, κάνουν καθιστική ζωή ή εισπνέουν συστηματικά χημικά. Η μέγιστη αναπνευστική ικανότητα επιτυγχάνεται στις ίδιες ηλικίες, αλλά μπορεί να είναι μικρότερη στα παιδιά των καπνιστών, σε όσα έχουν ιστορικό χρόνιων πνευμονολογικών νοσημάτων όπως το άσθμα, στα παιδιά που έχουν γεννηθεί πρόωρα και σε όσα έχουν χαμηλό βάρος κατά τη γέννηση, προσθέτει. «Αυτό σημαίνει πως όταν εκ φύσεως αρχίσει η φθίνουσα πορεία της, αρχίζει κανείς από χαμηλότερο επίπεδο οπότε διατρέχει αυξημένο κίνδυνο πνευμονολογικών νοσημάτων αργότερα στη ζωή», εξηγεί.

Εµµηνόπαυση: 2-10 χρόνια

Η μέση ηλικία έναρξης της εμμηνόπαυσης είναι τα 51 χρόνια, αλλά το εύρος της κυμαίνεται από 40 έως 55 χρόνια, κατά τον δρα Βάντερπαμπ. Οι περισσότερες γυναίκες εκδηλώνουν τα τυπικά συμπτώματά της (λ.χ. εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις) επί δύο χρόνια, αλλά  υπάρχουν και περιπτώσεις που διαρκούν έως 10 χρόνια, σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια. Οσο νεότερη είναι μια γυναίκα όταν μπαίνει στην εμμηνόπαυση τόσο πιθανότερο είναι να υποφέρει επί πολλά χρόνια από τα συμπτώματά της, προσθέτει.