Γιαν Ολε Γκέρστερ: «Κάθε μέρα γυρίζεται και μια ταινία που όλοι θα έπρεπε να δουν»

Η ταινία ντεµπούτο του Γιαν Ολε Γκέρστερ, µετά την πρώτη του επαφή µε τον κινηµατογράφο και τη συµµετοχή του στην ταινία «Goodbye Lenin», είναι ασπρόµαυρη, µε χαµηλόφωνο χιούµορ και ανάλογη  µελαγχολία, που παρότι βάζει στο στόχαστρο την αβεβαιότητα της γενιάς των 30, απευθύνεται µε ειλικρίνεια στους θεατές κάθε ηλικίας. Είναι οι πρώτοι όµως που µετέτρεψαν το φιλµ σε εµπορική επιτυχία και µάλιστα µεγάλη. Το «Oh Boy» αγαπήθηκε όσο λίγες ταινίες ανά την Ευρώπη φέτος, εκπροσωπώντας µια ολόκληρη γενιά, έστω και άθελά του. Εγινε δηλαδή µια ταινία-σύµβολο της αβεβαιότητάς της.

Στη Γερμανία έχετε χαρακτηριστεί ως ο «εκφραστής της γενιάς των τριάντα-κάτι».

Ναι. Δεν με χαλάει, να σας πω την αλήθεια. Δεν ήταν μέσα στις προθέσεις μου όμως! Και σίγουρα δεν νομίζω ότι θα μπορούσε κανείς, ηθελημένα, να προσχεδιάσει κάτι τέτοιο. Δεν ξεκινάς δηλαδή να γράψεις ένα σενάριο σκεπτόμενος «τώρα θα μιλήσω για τη γενιά μου», είναι αστείο! Δείτε πώς έχουν αποτύχει όλοι εκείνοι που προσπάθησαν να το κάνουν – θα έχετε και στη χώρα σας παραδείγματα, σε κάθε χώρα υπάρχουν. Εγώ ξεκίνησα να γράφω ένα σενάριο για να εξερευνήσω έναν χαρακτήρα, τον κεντρικό ήρωα της ταινίας. Γνώριζα ότι θα υπήρχαν αναφορές σ’ αυτή τη γενιά, αλλά αυτό ήταν αναπόφευκτο, δεν ήταν αυτός ο σκοπός μου.

Να μιλήσω για έναν άνθρωπο που αναζητά ένα κάποιο βαθύτερο νόημα στη ζωή του. Που βρίσκεται σε αδιέξοδο και αναζητά έναν τρόπο διαφυγής. Επρεπε να ξεχάσω ό,τι γνώριζα για τη συγγραφή σεναρίου, για να φτάσω πιο κοντά στην αλήθεια του. Και προχωρώντας, ανακάλυψα ότι… δεν υπάρχουν κανόνες. Ή έστω ότι ένας από τους κανόνες είναι και το να τους παραβλέπεις. Διάβασα όλα αυτά τα βιβλία που κυκλοφορούν εκεί έξω για τη συγγραφή σεναρίων, για το πώς να δημιουργείς ενδιαφέροντες χαρακτήρες ή κρίσιμες συγκρούσεις, αλλά κανένα δεν σου μαθαίνει πώς να στήνεις κάτι αυθεντικό. Ετσι αποφάσισα να στραφώ σε καταστάσεις που γνωρίζω προσωπικά, να ακολουθήσω το ένστικτό μου. Και πήρα όσον χρόνο θεωρούσα ότι χρειαζόμουν.

Ναι, αλλά… χάρηκα! Θέλω να πω, γύρισα μια ανεξάρτητη παραγωγή και μάλιστα ασπρόμαυρη. Ελπίζαμε να βρούμε ένα κοινό, αλλά αυτό δεν το περιμέναμε.

Χωρίς δεύτερη σκέψη, ο Γκοντάρ. Και όλο το πνεύμα της νουβέλ βαγκ, ο αναρχισμός της.

Γυρίσαμε την ταινία με λεφτά του τηλεοπτικού σταθμού Arte. Ημασταν σίγουροι ότι θα καταλήξει στη βραδινή ζώνη του προγράμματός του, οπότε κάναμε ό,τι γουστάραμε. Μέχρι που ένας διανομέας έδειξε ενδιαφέρον, κυρίως λόγω κάποιων ηθοποιών που στη Γερμανία είναι αναγνωρίσιμοι. Ε, ήταν ένα όνειρο για μένα αυτό. Και ο παραγωγός μου, ο Ελληνας Μάρκος Καντής, με στήριξε καθ’ όλη την επίπονη αυτή διαδικασία.

Για μένα, κάθε μέρα που περνάει γυρίζεται και μια ταινία που όλος ο κόσμος θα έπρεπε να δει. Το ζήτημα είναι ότι αυτές οι ταινίες θα φτάσουν στο κοινό. Μέσω του «Oh Boy» βρέθηκα σε πολλά ευρωπαϊκά φεστιβάλ και εκεί είδα πολλές υπέροχες ταινίες που δεν είχα ξανακούσει, που κανείς δεν είχε ξανακούσει, και το μόνο που σκεφτόμουν είναι «τι κρίμα αυτές οι ταινίες να μη βρίσκουν τον δρόμο τους προς μια αίθουσα». Αυτό είναι το ζήτημα. Οχι να γυρίσουμε τις ταινίες. Αλλά να τις δει ο κόσμος!

Η αλήθεια είναι ότι το μοτίβο της αβεβαιότητας δεν είναι και το πιο πιασάρικο πράγμα στο κόσμο. Και, το ξαναλέω, η ταινία μου είναι και ασπρόμαυρη. Υπάρχει όμως ένα κοινό στην Ευρώπη που συναντά τα ίδια αδιέξοδα, είτε βρίσκεται στη Γερμανία, είτε στη Γαλλία, είτε στην Ελλάδα. Και θέλει να δει μια ταινία που να μιλάει, κατά κάποιον τρόπο, την ίδια γλώσσα.