Εξι ανοιχτά μέτωπα της κυβέρνησης στο τομέα της Ενέργειας

Eχοντας στις βαλίτσες του περισσότερα ανοικτά μέτωπα στον τομέα της ενέργειας απ’ όσα το 2013, μπήκε το 2014 «κουβαλώντας» από το παρελθόν έξι τουλάχιστον «καυτές πατάτες».

Πρώτο και καλύτερο, το πρόβλημα της ενεργειακής φτώχειας, καθώς και της αδυναμίας χιλιάδων καταναλωτών της ΔΕΗ, ακόμη και όσων δεν ανήκουν στις κοινωνικά ευπαθείς ομάδες, να πληρώσουν τις υποχρεώσεις τους.

Κάθε χρόνο έχουμε 350.000 αποκοπές λόγω χρεών, εκ των οποίων μόνο έξι στις δέκα παροχές επανασυνδέονται. Οι υπόλοιπες περιπτώσεις δεν αφορούν μόνο κλειστά καταστήματα και ξενοίκιαστα σπίτια, αλλά και τραγικά περιστατικά ανθρώπων που αδυνατούν να εξοφλήσουν τις υποχρεώσεις τους.

Θορυβημένη από τα περιστατικά, η κυβέρνηση ενεργοποιήθηκε και μέχρι σήμερα έχει επανασυνδεθεί το ρεύμα σε πάνω από 7.000 απόρους, αλλά για όσο η οικονομική ανέχεια θα συνεχίζεται τόσο θα αυξάνονται και οι υποψήφιοι προς αποκοπή, με τα απλήρωτα χρέη των καταναλωτών στη ΔΕΗ να ξεπερνούν πέρυσι το 1,3 δισ. ευρώ.

Οι «μικροεκπτώσεις» της Gazprom

Δεύτερη «καυτή πατάτα», που σχετίζεται αυτή τη φορά με τους χρήστες φυσικού αερίου, είναι η διαπραγμάτευση με τη Gazprom για τη μείωση των τιμών προμήθειας του συγκεκριμένου καυσίμου, η τιμή του οποίου στην Ελλάδα είναι από τις υψηλότερες πανευρωπαϊκά.

Οι πληροφορίες επιμένουν ότι οι Ρώσοι προσφέρουν «μικροεκπτώσεις» οι οποίες απέχουν από τις αντίστοιχες που έδωσαν σε άλλους ευρωπαίους πελάτες τους, που σημαίνει ότι αυξάνονται οι πιθανότητες προσφυγής της ελληνικής πλευράς στη διεθνή διατησία.

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η προτεινόμενη τιμή από τους Ρώσους είναι κοντά στα 400 δολάρια, όταν η ΔΕΠΑ πληρώνει σήμερα 460 ευρώ για τα χίλια κυβικά μέτρα, και ο μέσος όρος στις ευρωπαικές χώρες είναι 365-370 δολάρια.

Από 24%-26% δηλαδή που αγοράζουμε σήμερα ακριβότερα το φυσικό αέριο έναντι του ευρωπαϊκού μέσου όρου, με την προτεινόμενη έκπτωση, η διαφορά πέφτει κοντά στο 10%, ωστόσο η τελική τιμή παραμένει υψηλότερη.

Στις καλένδες η μείωση του ενεργειακού κόστους

Τρίτο ανοικτό μέτωπο, που σχετίζεται άμεσα με το προηγούμενο, είναι οι περίφημες κυβερνητικές εξαγγελίες για μείωση του ενεργειακού κόστους στη βιομηχανία. Οι ελπίδες που είχαν δημιουργηθεί για μέτρα μείωσης του κόστους, όπως οι συμβάσεις διακοψιμότητας για τις ώρες αιχμής, δεν επιβεβαιώθηκαν, αφού το ΥΠΕΚΑ μοιάζει να δίνει βάρος στις αντιδράσεις των παραγωγών ΑΠΕ που θα επιβαρυνθούν από το συγκεκριμένο μέτρο.

Από την άλλη πλευρά η ΔΕΗ δεν δείχνει διατεθειμένη να μειώσει περαιτέρω τα τιμολόγια για τις βιομηχανίες μέσης και υψηλής τάσης, παρά τις προτροπές της ΡΑΕ, που αρκετά συχνά μιλά για κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης από την δημόσια επιχείρηση. Όσο για τις βιομηχανίες, προσανατολίζονται πλέον στην εξεύρεση φθηνών ποσοτήτων ενέργειας από το εξωτερικό, ωστόσο ο κίνδυνος είναι ότι ακόμη και στην περίπτωση που η τιμή προμήθειας είναι χαμηλή, οι φόροι που επιβαρύνουν τον ηλεκτρισμό (σσ: από τους υψηλότερους στην Ευρώπη) θα έχουν σαν αποτέλεσμα η εισαγόμενη ηλεκτρική ενέργεια να φτάσει στην πόρτα τους εργοστασίου σε πολύ υψηλή τιμή.

Η «ωρολογιακή βόμβα» των ΑΠΕ

Η έτερη «ωρολογιακή βόμβα» ακούει στο όνομα ΑΠΕ. Το έλλειμμα της αγοράς των ΑΠΕ ήταν 560 εκατ. ευρώ στα τέλη του 2013, και χωρίς δραστικά μέτρα, θα φτάσει τα 750 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2014.

Ποιος θα πληρώσει τη νύφη ; Είτε όλοι οι καταναλωτές ηλεκτρισμού, (νοικοκυριά, καταστήματα, αγρότες, βιομηχανίες) μέσω νέων υπέρογκων πράσινων αυξήσεων από τον προσεχή Μάρτιο στο Τέλος ΑΠΕ (έχει μετονομαστεί σε ΕΤΜΕΑΡ), είτε οι παραγωγοί φωτβολταικών που οδεύουν προς γενναίο «κούρεμα» των τιμών που εισπράττουν.

Εφόσον, όπως λένε τα σενάρια, «κουρετούν» κατά ένα ποσοστό 40%-50%, τότε ίσως εξοικονομηθούν οι κατάλληλοι πόροι, προκειμένου να μη χρειαστεί να αυξηθεί το Τέλος ΑΠΕ. Αλλά το ΥΠΕΚΑ, που είναι το αρμόδιο υπουργείο, καθυστερεί την δημοσίευση του συγκεκριμένου νομοσχεδίου, δίνοντας την εντύπωση ότι αναζητά μια ενδιάμεση λύση που να ικανοποιεί όλους. Παράλληλα, δεν έχει ακόμη καταφέρει να πείσει την τρόικα να πάρει παράταση ενός ακόμη χρόνου για την εφαρμογή της μνημονιακής υποχρέωσης σύμφωνα με την οποία ως το τέλος του 2014 πρέπει να έχει μηδενισθεί το έλλειμμα των ΑΠΕ.

Στο ψυγείο ο διαγωνισμός της ΔΕΠΑ

Στα αρνητικά νέα του 2013, πρέπει να συμπεριλάβουμε και το οριστικό πάγωμα του νέου διαγωνισμού πώλησης της ΔΕΠΑ.

Μπροστά στην εμμονή της τρόικας να ανοίξει άμεσα η αγορά λιανικής στο φυσικό αέριο, και να πάψει να μονοπωλείται από τις ΕΠΑ (στην οποία η ΔΕΠΑ κατέχει το 51%, και οι Eni, Shell το 49%), η κυβέρνηση αποφάσισε ότι δεν είναι εφικτός στο άμεσο μέλλον ένας νέος διαγωνισμός πώλησης της ΔΕΠΑ.

Η διαπραγμάτευση με τις Βρυξέλλες για το άνοιγμα της αγοράς λιανικής στο αέριο θα πάρει πολύ καιρό, και όσο θα παραμένει ανοικτή, ουδείς επενδυτής θα ενδιαφερθεί για τη ΔΕΠΑ, η οποία εισπράττει ένα 50% των συνολικών της κερδών από τη συμμετοχή της στις ΕΠΑ.

Τι γίνεται με τις έρευνες πετρελαίου ;

Ας έρθουμε τέλος στις έρευνες πετρελαίου και φυσικού αερίου. Δύο χρόνια έχουν περάσει από την προκήρυξη των διαγωνισμών «ανοικτών θυρών» (open door) για τρεις περιοχές, Ιωάννινα, Δυτικός Πατραϊκός Κόλπος, και Κατάκολο, αλλά συμβάσεις με τους αναδόχους δεν έχουν ακόμη υπογραφεί.

Βασική αιτία, είναι το αίτημα των αναδόχων κοινοπραξιών, δηλαδή των ΕΛΠΕ (στη περιοχή του Δ. Πατραικού) και της Energean (Ιωάννινα) να μην αλλάξει -για όλη τη χρονική ισχύ της σύμβασης- το φορολογικό καθεστώς, ακριβώς όπως προβλέβθηκε και με τη σύμβαση της κυβέρνησης με την κοινοπραξία του TAP.

Οι επενδυτές ζητούν σε διαφορετική περίπτωση να προστεθεί όρος που να προβλέπει αποζημίωση σε περίπτωση αλλαγής του φορολογικού συντελεστή, αλλά ακόμη οι συζητήσεις με το Δημόσιο παραμένουν ανοικτές.

Όσο για τις έρευνες σε Ιόνιο και Νότια Κρήτη, η αξιολόγηση από την επεξεργασία των σεισμικών δεδομένων της νορβηγικής PGS αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί στο τέλος του πρώτου τριμήνου –τετραμήνου του 2014, και μόνο τότε θα υπάρχει σαφέστερη εικόνα για τα αποθέματα που υπάρχουν.

Τα καλά νέα του 2013

Βέβαια, το 2013 είχε και δύο καλά νέα για τον τομέα της ενέργειας. Το πρώτο αφορά τον αγωγό TAP που «νίκησε» τον ανταγωνιστή του Nabucco West, κερδίζοντας το στοίχημα για τη μεταφορά του αζέρικου αερίου στη Δ. Ευρώπη, μέσω Ελλάδας- Αλβανίας- Ιταλίας.

Ωστόσο, τα πρώτα θετικά αποτελέσματα αυτής της επένδυσης θα αργήσουμε να τα δούμε, αφού η κατασκευή του αγωγού τοποθετείται το 2015, και η έναρξη λειτουργίας του, το 2019.

Όσο, για τη δεύτερη θετική εξέλιξη, αυτήν της εξαγοράς του ΔΕΣΦΑ από την αζέρικη Socar, εκκρεμεί ακόμη το τελικό «οκ» της Κομισιόν, κάτι που δεν αναμένεται να δοθεί πριν από τον Ιούλιο του 2014. Τότε μόνο θα εισρεύσουν στα ταμεία των δύο πωλητών, δηλαδή του Δημοσίου και των ΕΛΠΕ, τα 400 εκατ. ευρώ στα οποία έκλεισε η συναλλαγή.

Τέλος, θέμα ημερών είναι και η προκήρυξη του διαγωνισμού για την πώληση του ΑΔΜΗΕ.

Εδώ το μεγάλο αγκάθι «ονομάζεται» ασφαλιστικό, και σχετίζεται με την προσφυγή των εργαζομένων της ΔΕΗ στο ΣτΕ, μέσω της οποίας ζητούν να μην προχωρήσει η ιδιωτικοποίηση, καθώς στα πάγια της εταιρείας είναι ενσωματωμένο μέρος της περιουσίας του Ταμείου τους.