Ουάσιγκτον και Πεκίνο ανατρέπουν τις ενεργειακές σταθερές του πλανήτη

Σε μια ιστορικής σημασίας συμφωνία για το ενεργειακό μέλλον του πλανήτη κατέληξαν Κίνα και Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη θα συνεργαστούν για την εξόρυξη σχιστολιθικού φυσικού αερίου, βάζοντας ως κοινό στόχο την επιτάχυνση της ανάπτυξης στον κλάδο της ενέργειας. Βάσει της συμφωνίας, οι Αμερικανοί θα μοιραστούν την τεράστια τεχνογνωσία και εμπειρία τους στην υδραυλική ρωγμάτωση, προκειμένου οι Κινέζοι να προωθήσουν την «ορθή και ταχεία ανάπτυξη της εξερεύνησης για σχιστολιθικό φυσικό αέριο».

Η υδραυλική ρωγμάτωση (ή αλλιώς fracking) είναι μια διαδικασία εξόρυξης κοιτασμάτων μέσω της δημιουργίας ρωγμών σε βράχους και πετρώματα με την έγχυση ενός υπό πίεση υγρού. Συγκεκριμένα, νερό αναμειγνύεται με άμμο και διάφορες χημικές ουσίες και το μείγμα εγχέεται με υψηλή πίεση μέσα σε ένα φρεάτιο γεώτρησης για τη δημιουργία μικρών ρωγμών (συνήθως μικρότερων από 1 χιλιοστό) στο πέτρωμα.

Μόλις σταθεροποιηθεί ο βράχος ή το πέτρωμα και αφαιρεθεί η υδραυλική πίεση, τότε το υποστηρικτικό μέσο (η άμμος ή σε άλλες περιπτώσεις οξείδιο του αργιλίου) κατακάθεται και κρατά τα ρήγματα ανοιχτά. Ετσι επιτρέπεται συνεχής και μεγαλύτερη ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου να κινηθεί έξω στο φρεάτιο γεώτρησης, από όπου μπορεί να εξαχθεί ευκολότερα.

Η διαδικασία της υδραυλικής ρωγμάτωσης ανακαλύφθηκε τη δεκαετία του 1940. Η πρώτη πειραματική χρήση του fracking έγινε το 1947 και οι πρώτες εμπορικά επιτυχημένες εφαρμογές το 1949. Το πλεονέκτημα της διαδικασίας είναι ότι μπορεί να προσεγγίσει σημεία στο υπέδαφος που οι ώς τώρα μέθοδοι εξόρυξης αδυνατούσαν να φθάσουν. Ετσι, αυξάνεται ο αριθμός αλλά και η ποσότητα των προς εκμετάλλευση κοιτασμάτων. Οι ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια έχουν σημειώσει τεράστια πρόοδο στην εξόρυξη σχιστολιθικού φυσικού αερίου, σε σημείο που ορισμένοι υποστηρίζουν ότι η αμερικανική αγορά έχει πλημμυρίσει από το προϊόν. Από το 2007 διενεργούνται σε όλη τη χώρα ασταμάτητα εργασίες εξόρυξης φυσικού αερίου (αλλά και πετρελαίου) από σχιστόλιθο, με τη χρήση του fracking, καθώς και νέων τεχνικών οριζόντιας γεώτρησης. Η έκρηξη στην παραγωγή σχιστολιθικού αερίου όχι μόνο έριξε κατακόρυφα τις τιμές στην αμερικανική αγορά και αύξησε τις εξαγωγές, αλλά επιπλέον ενίσχυσε σημαντικά τα εισοδήματα σε πολιτείες όπως το Τέξας. Επιπροσθέτως, δημιούργησε μια αξιόλογη εναλλακτική της ηλεκτρικής πηγής ενέργειας, ενώ βοήθησε στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στις ΗΠΑ.

Τα τελευταία χρόνια επικρατεί μια φρενίτιδα στις ΗΠΑ πάνω στο ζήτημα της εκμετάλλευσης του σχιστολιθικού πετρελαίου και φυσικού αερίου. Σύμφωνα με την κυβέρνηση της Ουάσιγκτον, στο υπέδαφος της χώρας υπάρχουν αποθέματα σχιστολιθικού αερίου εκμεταλλεύσιμα επί έναν ολόκληρο αιώνα, που μπορούν να μετατρέψουν σύντομα τις ΗΠΑ σε μείζονα χώρα εξαγωγής υδρογονανθράκων. Υπό το πρίσμα αυτό η σινοαμερικανική συμφωνία ίσως ανατρέψει πλήρως τις ισορροπίες στο διεθνές ενεργειακό τοπίο, στο οποίο μέχρι σήμερα κυριαρχούν η Ρωσία και οι χώρες της Μέσης Ανατολής.

Παρ’ όλ’ αυτά, οικονομολόγοι και αναλυτές του κλάδου επισημαίνουν ότι η ύπαρξη των κοιτασμάτων δεν τα καθιστά αυτομάτως εκμεταλλεύσιμα, παρά τις τεράστιες δυνατότητες που προσφέρει η τεχνική της υδραυλικής ρωγμάτωσης.

Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί ότι περιβαλλοντολόγοι και οικολογικές οργανώσεις αμφισβητούν έντονα ή και απορρίπτουν κατηγορηματικά αυτή τη μέθοδο εξόρυξης υδρογονανθράκων, καθώς τη θεωρούν ιδιαίτερα επιβαρυντική για το περιβάλλον.