Η πρώτη μούσα του Χίτσκοκ

Δύο παράγοντες έκαναν τόσο ξεχωριστές τις ταινίες του Αλφρεντ Χίτσκοκ. Ο ένας ήταν το σασπένς. Και ο άλλος, οι πρωταγωνίστριές του. Από όλες όμως εκείνες τις θρυλικές μορφές, μονάχα μία κατόρθωσε να κερδίσει Οσκαρ για την ερμηνεία της σε μία από αυτές (στις «Υποψίες», το 1942) και εκείνη ήταν η Τζόαν Φοντέιν, που «έσβησε» χθες στον ύπνο της, σε ηλικία 96 ετών.

Φημισμένη τόσο για την ομορφιά της όσο και για την «έχθρα» με την αδελφή της, την Ολίβια ντε Χάβιλαντ, η Φοντέιν είχε «κοψιά» αληθινής σταρ της εποχής: χλωμό δέρμα, μεγάλα έντονα μάτια και ξανθά μαλλιά – ιδανική για δράματα και ρομάντζα. Πάνω της ο Χίτσκοκ βάσισε το μοντέλο για όλες τις επόμενες ηρωίδες του, όπως την Τίπι Χέντρεν και την Γκρέις Κέλι. Ηταν το «πρωτότυπο».

Γεννημένη ως Τζόαν ντε Μποβουάρ ντε Χάβιλαντ στο Τόκιο το 1917 από βρετανούς γονείς, βρέθηκε στην Καλιφόρνια το 1919 μετά το διαζύγιο των γονιών της. Καριέρα στην υποκριτική άρχισε από νωρίς, στην αρχή με μικρά ρολάκια εδώ κι εκεί, αλλά κέρδισε την προσοχή του διάσημου τότε παραγωγού Ντέιβιντ Ο’Σέλζνικ όχι με τις ερμηνευτικές της ικανότητες αλλά με την ίδια της την παρουσία, όταν… κάθησε δίπλα του σε ένα πάρτι.

Τα θέλγητρά της τον κάλυψαν αρκετά ώστε να της ζητήσει να συμμετάσχει σε μια οντισιόν για τη νέα του παραγωγή, ένα αισθηματικό θρίλερ ονόματι «Ρεμπέκα». Δίπλα στον Λόρενς Ολίβιε και υπό τη σκηνοθετική διεύθυνση του «Χιτς», η Φοντέιν κέρδισε με τη μία την πρώτη της υποψηφιότητα για Οσκαρ (η δε ταινία τσίμπησε το βραβείο καλύτερης ταινίας – μοναδική πρωτιά για τον σκηνοθέτη της). Μεγάλη νίκη και μια ηθική «αποζημίωση» κατά κάποιον τρόπο, μια και υπέφερε στα γυρίσματα, κυρίως από τον συμπρωταγωνιστή της που προσπάθησε ανεπιτυχώς να προωθήσει τη σύζυγό του Βίβιαν Λι για τον ρόλο.

Ακολούθησαν οι «Υποψίες», άλλος ένας σπουδαίος, ασπρόμαυρος Χίτσκοκ! Ξεκινά σαν ρομαντική κομεντί: πλούσια κληρονόμος (η Φοντέιν) γνωρίζει και ερωτεύεται τον Κάρι Γκραντ. Ο πατέρας διαφωνεί, αλλά εκείνη κάνει το δικό της: τον παντρεύεται. Και μετά αρχίζουν οι «υποψίες», το δηλητήριο του έρωτα: λες ο καλός μου να είναι απατεώνας; Ή, ακόμη χειρότερα, δολοφόνος; Η Φοντέιν κερδίζει το Οσκαρ για την εξαίσια ερμηνεία της και ο θεατής ταυτίζεται στιγμιαία με το δράμα που περνά. Και ο Χίτσκοκ στήνει ανατροπές επί ανατροπών, οδηγώντας το φιλμ σε μέγιστη κορύφωση: ένα ποτήρι γάλα αρκεί για να μας κοπούν τα γόνατα!

Η Φοντέιν εγκατέλειψε το Χόλιγουντ όταν της ζήτησαν να ενσαρκώσει τη μητέρα του Ελβις Πρίσλεϊ σε μια από τις δημοφιλείς παραγωγές του («Οχι πως είχα κάτι εναντίον του, αλλά δεν ήταν το στυλ μου» θα δηλώσει αργότερα) για να στραφεί στο θέατρο.

Προς το τέλος της καριέρας της, την είδαμε κυρίως σε τηλεοπτικές σειρές όπως το «Πλοίο της Αγάπης» και το «Κάνον».