Πόσο ακίνδυνες είναι οι στατίνες για τους νέους

Οι στατίνες είναι το κατ’ εξοχήν πολυδύναμο φάρμακο που, παράλληλα με την ελάττωση της χοληστερίνης του αίματος, πέτυχε εντυπωσιακή μείωση των εμφραγμάτων και των εγκεφαλικών επεισοδίων. Ομως το ερώτημα που τίθεται είναι, πόσο επικίνδυνες είναι οι στατίνες όταν κάποιος τις παίρνει εφ’ όρου ζωής.

Πολλοί είναι εκείνοι που πίσω από τις κατευθυντήριες οδηγίες που εκδίδουν οι επιστημονικές εταιρείες, βλέπουν πάντα οικονομικά κίνητρα των φαρμακοβιομηχανιών από την προώθηση των προϊόντων τους. Βέβαια, σε κάθε περίπτωση, είναι δύσκολο να αποκλεισθεί ο δόλος ή η σκοπιμότητα.

Πέρα από… πονηρές σκέψεις, ο άρρωστος ενδιαφέρεται να ξέρει κυρίως πόσο τον ωφελεί ένα φάρμακο, ανεξάρτητα από τα κέρδη που έχουν οι φαρμακοβιομηχανίες από τις πωλήσεις του συγκεκριμένου φαρμάκου.

Πολλοί αναγνώστες της στήλης ρωτούν τι σημαίνει το γεγονός ότι προτείνεται ένας στους τρεις Αμερικανούς να παίρνει στατίνες, με στόχο την πρόληψη εμφράγματος του μυοκαρδίου ή εγκεφαλικού επεισοδίου.

Μέχρι σήμερα η χορήγηση στατινών στις ΗΠΑ δεν ξεπερνούσε το 15% του πληθυσμού, ενώ μετά τις νέες κατευθυντήριες οδηγίες προβλέπεται ότι θα καταναλώνονται από το 30% του πληθυσμού τουλάχιστον.

Οι κατευθυντήριες οδηγίες που προέρχονται από τα δύο μεγαλύτερα καρδιολογικά επιστημονικά σώματα του κόσμου (ΑΗΑ και ACC), στηρίχθηκαν στις μέχρι σήμερα πολυκεντρικές μελέτες που επισημαίνουν ότι εκείνοι που παίρνοντας στατίνες ζουν με τιμές ολικής χοληστερίνης μικρότερες των 200 mg% ή κακής χοληστερίνης (LDL) μικρότερες των 100 mg% αναμφισβήτητα προστατεύονται, συγκριτικά με εκείνους που δεν παίρνουν, όσον αφορά τον κίνδυνο εκδήλωσης εμφράγματος ή εγκεφαλικού επεισοδίου.

Από τη μελέτη των παρενεργειών από τη λήψη των στατινών αποδεικνύεται ότι δεν είναι επικίνδυνες για τη ζωή του αρρώστου, γιατί οι ανεπιθύμητες παρενέργειες είναι κατά κανόνα αναστρέψιμες.

Τότε, όμως, για ποιο λόγο να υπάρχει επιφύλαξη; Επιφύλαξη υπάρχει επειδή ενδέχεται να προκύψουν σοβαρές παρενέργειες από τη λήψη των στατινών όταν κάποιος λαμβάνει στατίνες για δεκαετίες.

Ουδείς γνωρίζει τι μπορεί να συμβεί σε ένα άτομο που λαμβάνει στατίνες όταν υποχρεωθεί να τις παίρνει από την ηλικία των 20 ή 30 ετών. Οι ανεπιθύμητες παρενέργειες των στατινών αφορούν συνήθως πόνους στους μυς, ερεθισμό του ήπατος (συκώτι) και ραβδομυόλυση που είναι σοβαρή αλλά σπανιότατη επιπλοκή. Ωστόσο, ο μεγαλύτερος φόβος κυρίως εντοπίζεται στην εκδήλωση κάποιας μορφής καρκίνου.

Παρότι ορισμένοι κατά καιρούς ενοχοποίησαν τις στατίνες για την εκδήλωση ορισμένων μορφών καρκίνου, οι μέχρι σήμερα πολυκεντρικές μελέτες δεν συνδέουν την εκδήλωση καρκίνου με τη λήψη στατινών. Αντίθετα, τελευταία υπάρχουν μελέτες βάσει των οποίων οι στατίνες φαίνεται ότι προφυλάσσουν από καρκίνο του μαστού ή από τις μεταστάσεις του. Πρόσφατη σχετική μελέτη είδε το φως της δημοσιότητας στο εγνωσμένης επιστημονικής αξίας περιοδικό «Science».

Κατόπιν όλων αυτών, συμπερασματικά, οι στατίνες θα πρέπει να χορηγούνται απαραίτητα στα άτομα με υψηλές τιμές χοληστερίνης που ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου, όπως είναι οι υπερτασικοί, οι διαβητικοί, οι καπνιστές, οι εμφραγματίες και γενικώς τα άτομα με ενδείξεις ύπαρξης αθηροσκλήρωσης των αρτηριών απεικονιστικά, με αξονική τομογραφία ή υπέρηχο.

Ατομα με υψηλή τιμή ολικής χοληστερίνης (200-250 mg%) νεαρής ηλικίας, χωρίς κανέναν άλλο επιβαρυντικό παράγοντα, καλό είναι να μη σπεύδουν να παίρνουν στατίνες, τουλάχιστον με βάση τα σημερινά επιστημονικά δεδομένα.