Το Στελθ των ωκεανών

Η φύση έχει προικίσει τις γαρίδες, τα καβούρια και όλα τα μικρά υδρόβια αρθρόποδα, τα λεγόμενα καρκινοειδή, με μία μοναδική ικανότητα ώστε να αποφεύγουν τους κυνηγούς τους: να μπορούν να διανύσουν σε ένα μόλις δευτερόλεπτο απόσταση έως και 500 φορές μεγαλύτερη από το μέγεθός τους – εάν είχαν ανθρώπινο μέγεθος, θα κολυμπούσαν με ταχύτητα 2.000 μιλίων την ώρα. Ο ιππόκαμπος, πάλι, ο οποίος τρέφεται με αυτά τα ζώα, δεν μπορεί να πιάσει τέτοιες ταχύτητες. Αντ’ αυτού, κινείται τόσο αργά ώστε να θεωρείται ένας από τους πιο «κακούς κολυμβητές». Κι όμως, αυτός ο αδέξιος πλην πανέμορφος κυνηγός καταφέρνει σχεδόν με απόλυτη επιτυχία – 80% – να εξασφαλίζει την τροφή του. Ποιο είναι το μυστικό του όπλο; Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι για πρώτη φορά έχουν τη λύση ενός δύσκολου γρίφου. Ο ιππόκαμπος παγιδεύει τα θύματά του χρησιμοποιώντας την τεχνολογία Στελθ.

Μέχρι σήμερα, αναφέρουν οι βρετανικοί «Τάιμς», οι επιστήμονες γνώριζαν ότι ο ιππόκαμπος μπορεί να σκοτώσει το θήραμά του σε ένα χιλιοστό του δευτερολέπτου, χάρη στον τοξωτό λαιμό του, ο οποίος λειτουργεί σαν ελατήριο και του επιτρέπει να περιστρέφει τόσο γρήγορα το κεφάλι του ώστε να «ρουφάει» το θήραμά τους. Για να τεθεί σε λειτουργία όμως αυτή η διαδικασία της αναρρόφησης απαραίτητη προϋπόθεση είναι ο ιππόκαμπος να βρίσκεται σχεδόν σε μηδαμινή απόσταση από το θήραμά του – περίπου ένα χιλιοστό. Πώς όμως αυτό το φαινομενικά οκνηρό ζώο καταφέρνει να πλησιάζει τόσο πολύ το θύμα του;

Σύμφωνα με τους ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Τέξας, η απάντηση βρίσκεται στο γεγονός ότι ο ιππόκαμπος έχει πολύ μικρό «υδροδυναμικό σήμα». Η ιδιότητά του αυτή, η οποία ανακαλύφθηκε πρόσφατα, του επιτρέπει να κολυμπά χωρίς να προκαλεί ίχνος κρουστικού κύματος και άρα να πλησιάζει τα αρθρόποδα σαν να ήταν αόρατος.

Στο πλαίσιο της έρευνας, η οποία δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση «Nature Communications», οι επιστήμονες παρακολούθησαν τις κινήσεις ενός συγκεκριμένου είδους ιππόκαμπου (Hippocampus zosterae), γνωστού ως «νάνου», ο οποίος ζει στις ΗΠΑ και στις Μπαχάμες. Η δραστηριότητα των ιππόκαμπων  καταγράφηκε με τη βοήθεια της τρισδιάστατης ολογραφίας, μιας ειδικής τεχνικής κατά την οποία τοποθετείται πάνω σε μικροσκόπιο ένα λέιζερ και μία ψηφιακή κάμερα υψηλής ταχύτητας.   

Οι ερευνητές ανακάλυψαν επίσης ότι αυτό που κάνει τον ιππόκαμπο αόρατο είναι το ρύγχος του και πιο συγκεκριμένα το ιδιαίτερο σχήμα του, διαμορφωμένο με τρόπο ώστε να ελαχιστοποιείται η διαταραχή του νερού μπροστά από το στόμα του προτού επιτεθεί στο θήραμά του. Εκτός από το ότι μειονεκτεί σε ταχύτητα, ο ιππόκαμπος – τουλάχιστον ο «νάνος» – έχει έναν επιπλέον λόγο για να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός: ανάμεσα στα νεροκάλαμα όπου ζει τα ρεύματα που θα μπορούσαν να «καλύψουν» τις κινήσεις του μειώνονται σχεδόν κατά το ήμισυ.

Μοναδικό αρπακτικό
Ο ιππόκαμπος είναι μοναδικό αρπακτικό, έστω και αν δεν του φαίνεται. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, υπάρχουν και άλλα ψάρια που περιστρέφουν το κεφάλι τους για να παγιδεύσουν το θήραμά τους. Κανένα όμως δεν μπορεί να περάσει απολύτως απαρατήρητο όπως ο ιππόκαμπος