O πρίγκιπας που ζει σαν άστεγος

Η δόξα άργησε 40 χρόνια για τον δεξιοτέχνη μουσικό που έγινε σουπερστάρ ερήμην του κι ας ζούσε φτωχικά για δεκαετίες. Την ώρα που ένα ντοκιμαντέρ φωτίζει και στις ελληνικές αίθουσες τον άνθρωπο-αίνιγμα, ο Sugar Man, όπως τον αποκαλούν, μιλάει στα «ΝΕΑ» για όσα έζησε.
Στα τέλη της δεκαετίας του ’60, δύο σημαντικοί μουσικοί παραγωγοί ανακαλύπτουν έναν άγνωστο μουσικό σε ένα μπαρ του Ντιτρόιτ. Εντυπωσιασμένοι από τις συγκινητικές μελωδίες και τους προφητικούς στίχους του, ηχογραφούν μαζί του ένα άλμπουμ που πιστεύουν ότι θα τον κάνει τον μεγαλύτερο καλλιτέχνη της εποχής του.

Το άλμπουμ αποτυγχάνει παταγωδώς εμπορικά, ο καλλιτέχνης μένει στην αφάνεια, ενώ κυκλοφορούν φήμες περί δήθεν αυτοκτονίας του επί σκηνής. Παρ’ όλα αυτά, μια πειρατική ηχογράφηση του άλμπουμ φτάνει από την Αμερική στην Νότια Αφρική, όπου γνωρίζει τεράστια επιτυχία κάνοντας σε εκείνα τα μέρη τον Σίξτο Ροντρίγκεζ πιο διάσημο από τους Rolling Stones και τον Ελβις Πρίσλεϊ.

Δεκαετίες αργότερα, δύο νοτιοαφρικανοί θαυμαστές του καλλιτέχνη αποφασίζουν να αναζητήσουν τον ήρωα που έχει αλλάξει το μουσικό τοπίο της χώρας τους. Πλέον ο Σίξτο Ροντρίγκεζ είναι θρυλικό όνομα όχι μόνο εκεί αλλά και αλλού στον κόσμο, όπου δηλαδή υπάρχουν φανατικοί μουσικόφιλοι.

Η έρευνα τους οδηγεί στην πιο απίστευτη ιστορία. Γιατί ο Ροντρίγκεζ δεν είχε αυτοκτονήσει, αλλά ζούσε αθόρυβα, από πόλη σε πόλη, δουλεύοντας εδώ κι εκεί, σχεδόν άστεγος, δίχως να έχει ιδέα για την αναγνώριση της τέχνης του, 40 χρόνια μετά.

Ενθουσιασμένος θα περιοδεύσει στη Νότια Αφρική όπου θα γίνει δεκτός με τιμές πρίγκιπα, και θα δώσει συναυλίες σε κατάμεστους χώρους, κερδίζοντας φυσικά πολλά χρήματα. Θα τα χαρίσει σχεδόν όλα στους μουσικούς που θα τον συνοδεύσουν, αλλά και «στους φίλους του που τα χρειάζονται» – ο ίδιος θα κρατήσει μονάχα «τα απαραίτητα για τη διαβίωσή του».

Αυτή η σχεδόν απίστευτη ιστορία αποτέλεσε τη βάση για το αριστουργηματικό ντοκιμαντέρ «Ψάχνοντας τον Sugar Man» του γεννημένου στη Σουηδία Μαλίκ Μπεντζελούλ, το οποίο βραβεύτηκε και τώρα βρήκε τον δρόμο του και προς τις ελληνικές αίθουσες. Ο ήρωας της ταινίας Sugar Man, ο Σίξτο Ροντρίγκεζ, άνθρωπος-αίνιγμα με διεθνή φήμη, μίλησε στα «ΝΕΑ»:

Σας αποκαλούν πρίγκιπα, αλλά εσείς μόνο σαν πρίγκιπας δεν ζείτε…

Είναι σημαντικό για μένα να ζω με όσο το δυνατόν λιγότερα. Εχω ανάγκη αυτή την πειθαρχία, να ξέρω πως χρησιμοποιώ αυτά που χρειάζομαι για να επιβιώσω. Δεν είμαι κατά της τεχνολογικής προόδου, αλλά είμαι ενάντια στις νέες «ανάγκες» που αποκτήσαμε – που μόνο ανάγκες δεν είναι. Από την άλλη, σε αυτή την πρόοδο οφείλω την «ανακάλυψή» μου. Ωρες, ώρες αισθάνομαι σαν επισκέπτης σε μια νέα εποχή.

Ποιες ήταν οι μουσικές σας αγάπες όταν ξεκινούσατε;

Οποιος κρατούσε κιθάρα ήταν πηγή έμπνευσης. Και με γοητεύουν ακόμα οι φωνές που κουβαλούν από μόνες τους μια ιστορία. Ο Μπομπ Ντίλαν είναι ένα καλό παράδειγμα. Ο Τομ Γουέιτς επίσης.

Ολοι μιλούν για σας με μεγάλο θαυμασμό. Και όλοι κάνουν λόγο για «ένα ταλέντο που δεν έπρεπε να χαθεί». Και τελικά, δεν χάθηκε. Αρκεί το ταλέντο λοιπόν;

Καλή ερώτηση. Ο,τι κάνουμε, το κάνουμε για τους εαυτούς μας, το πιστεύω αυτό. Η μουσική με βοηθά να ζω ημέρα με την ημέρα. Δεν ξέρω αν αυτό συνιστά ταλέντο, αλλά δεν θα ζούσα δίχως αυτή. Από την άλλη, η μουσική είναι και μια καλλιτεχνική έκφραση αλλά και μια μπίζνα. Το πρώτο το κατέχω, δυστυχώς γνώριζα ελάχιστα για το δεύτερο. Και ακόμα να μάθω κάτι παραπάνω γι’ αυτό το κομμάτι. Δεν θα μπορούσα, στ’ αλήθεια. Η μουσική για μένα είναι παντού, είναι το ίδιο το Σύμπαν, είναι το τραγούδι της μητέρας σου.

Συνεργάζεστε με περίπου δώδεκα μπάντες ανά τον κόσμο – μετράω καλά;

Ναι, και το απολαμβάνω. Η μουσική είναι κάτι που συναντάς στους ανθρώπους, είναι ένα μέσο επικοινωνίας πολύ πιο ουσιαστικό από τη γλώσσα, για μένα – ένα ρεύμα συνείδησης που μας διαπερνά όλους. Οταν δουλεύεις σε ένα στούντιο έχει ενδιαφέρον, φτιάχνεις τα τραγούδια σου όπως θέλεις, δουλεύεις με σπουδαίους ανθρώπους και μετά πρέπει να πας τα κομμάτια σου στην αγορά. Προτιμώ λοιπόν να βγαίνω από το στούντιο. Ημουν τυχερός να δω τη μουσική μου να ανθίζει από μόνη της.

Κι όμως, δεν κρατάτε παρά ελάχιστα από τα κέρδη που, έπειτα από δεκαετίες, προκύπτουν για σας.

Πιστεύω στο κάρμα. Πιστεύω πως, τις περισσότερες φορές, το καλό που αφήνεις πίσω σου θα σε συναντήσει με κάποιο τρόπο. Τι να κρατήσω για μένα; Τρεις είναι οι ανάγκες μας: τροφή, ρουχισμός και στέγαση. Τα υπόλοιπα μου μοιάζουν με περιτύλιγμα. Υπάρχουν σημαντικότερα προβλήματα εκεί έξω. Υπάρχει ανασφάλεια, βία, φόβος…

Αν μπορούσατε να αλλάξετε ένα πράγμα μόνο στον κόσμο σήμερα;

Θα τοποθετούσα περισσότερες γυναίκες στις κυβερνήσεις! Οι άνδρες έχουμε αποδείξει επανειλημμένα πως δεν τα καταφέρνουμε…