Ο Μπέκετ καταπολεμά τη… διάρροια

Μέχρι σήμερα, όταν κάποιος αντιμετώπιζε κάποιο πρόβλημα υγείας επισκεπτόταν έναν γιατρό για να του δώσει την κατάλληλη αγωγή. Φαίνεται όμως πως αυτές οι πρακτικές είναι πλέον ξεπερασμένες. Ή τουλάχιστον έτσι αποφαίνονται οι Βρετανίδες Ελα Μπέρτχαουντ και Σούζαν Ελντερκιν στο βιβλίο τους «Η θεραπεία με τα μυθιστορήματα: από την εγκατάλειψη έως το άγχος: 751 βιβλία για να θεραπεύσετε αυτό που σας στενοχωρεί».

Στο έργο τους, οι δύο γυναίκες ισχυρίζονται πως η λύση σε όλα τα προβλήματα δεν βρίσκεται σε συνταγές γιατρών ή συμβατικά εγχειρίδια αυτοβοήθειας, αλλά στη λογοτεχνία, που «έχει τη δυνατότητα να μας κάνει πιο υγιείς, χαρούμενους και σοφότερους», όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά. Στην εισαγωγή τους, δε, τολμούν να πουν ότι «πρόκειται για ένα ιατρικό εγχειρίδιο, με μια διαφορά: δεν κάνει διακρίσεις μεταξύ συναισθηματικού και σωματικού πόνου».

 Γι’ αυτό και μέσα σε 432 σελίδες οι Μπέρτχαουντ και Ελντερκιν χώρεσαν ένα αλφαβητάρι με συμπτώματα και αντί για φάρμακα συνταγογραφούν… βιβλία. Κυρίως μυθιστορήματα που γράφτηκαν  τους τελευταίους δύο αιώνες, αν και στη λίστα περιλαμβάνονται και παλαιότερα έργα. Κάθε λήμμα συνοδεύεται από μια σύντομη περιγραφή του έργου ενώ έμφαση δίνεται κάθε φορά στα στοιχεία της πλοκής και του κειμένου που δίνουν τις λύσεις στο σχετικό πρόβλημα.

Σοβαρές παθήσεις μπαίνουν στο ίδιο σακί, με πιο αστεία συμπτώματα. Ετσι, για παράδειγμα, μετά τις συμβουλές για τη νευρική ανορεξία υπάρχει το λήμμα «απεγνωσμένο κυνήγι μιας γυναίκας, ακόμα και όταν αυτή είναι καλόγρια»!  Εκτός αυτού, αρκετά από τα «αποστάγματα σοφίας» δεν είναι παρά υποδείξεις που μπορούμε να κάνουμε όλοι μας, όπως για παράδειγμα το να τρώει ένας παχύσαρκος, αν θέλει να χάσει κιλά, τη μισή ποσότητα φαγητού απ’ ό,τι συνήθως, κάτι που προτείνει η σκωτσέζα μυθιστοριογράφος Μάριελ Σπαρκ στα έργα της.

Αν, παρ’ όλα αυτά, ο αναγνώστης θέλει να δει τις θεραπευτικές ικανότητες του αγαπημένου του συγγραφέα, ανατρέχει στις τελευταίες σελίδες, όπου υπάρχει ο αλφαβητικός κατάλογος των δημιουργών μαζί με τις ασθένειες που «γιατρεύει» ο καθένας. Ετσι, η Μάριελ Σπαρκ είναι καλή στην καταπολέμηση της παχυσαρκίας, η αμερικανίδα ποιήτρια Σίλβια Πλαθ ανακουφίζει τον αναγνώστη από την κατάθλιψη, ο ιρλανδός νομπελίστας συγγραφέας Σάμιουελ Μπέκετ ενδείκνυται για τη διάρροια, ο επίσης νομπελίστας Ερνεστ Χέμινγουεϊ δρα ως παυσίπονο για τον πονοκέφαλο ενώ η αγγλίδα συγγραφέας Τζέιν Οστιν εξαλείφει την αλαζονεία.

Ωστόσο, οι «δραστικές ουσίες» του κάθε βιβλίου δεν ενδείκνυνται για όλους. Οπως και η αντιβίωση, η θεραπευτική αγωγή μέσω της λογοτεχνίας πρέπει να χορηγείται στους ασθενείς όχι απαραίτητα πριν ή μετά το φαγητό αλλά σίγουρα σε συγκεκριμένη ηλικία.

Αν και τα πραγματικά ιατρικά σκευάσματα, πριν βγουν στην αγορά, έχουν ελεγχθεί συστηματικά από τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων κάθε χώρας, ο έλεγχος του σκεπτικού των δύο γυναικών περιορίστηκε στις συνεδρίες βιβλιοθεραπείας που κάνουν στο δικό τους ινστιτούτο Σχολείο της Ζωής,  στο Λονδίνο. Εκεί, παραδίδουν 40λεπτα μαθήματα με θέματα όπως «Πώς να αντιμετωπίσετε τον θάνατο», με τη βοήθεια λογοτεχνικών έργων «που έχουν τη δύναμη να γοητεύσουν, να μορφώσουν και να εμπνεύσουν», όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά στην ηλεκτρονική τους σελίδα.

Το κατά πόσο οι μέθοδοι που προτείνουν έχουν αποτέλεσμα ή είναι απλά ένα φαινόμενο λογοτεχνικής αυθυποβολής, δεν έχει και ιδιαίτερη σημασία. Αλλωστε, «ακόμα και αν δεν βελτιώσουν τη ζωή σας, θα την εμπλουτίσουν όταν απλά διαβάζετε τα βιβλία», γράφει η Σούσαν Ελντερκιν και στο συγκεκριμένο έχει εντελώς δίκιο.