Η Κίνα χρειάζεται νέο αίμα

Μία ημέρα μετά το τέλος της Τρίτης Ολομέλειας του 18ου Συνεδρίου του ΚΚ Κίνας, η εφημερίδα «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» δημοσίευσε μια μακροσκελή ανάλυση για τα αποτελέσματα των εργασιών υπό τον τίτλο «Μικρά μερεμέτια σε έναν παλιό δρόμο». Οπως φαίνεται, όμως, το ανακοινωθέν του κόμματος με την ξύλινη και δυσνόητη γλώσσα έκρυβε πολύ περισσότερα απ’ όσα μπορούσε να υποθέσει κανείς. Το Πεκίνο αιφνιδίασε χθες ανακοινώνοντας τη χαλάρωση της πολιτικής του ενός παιδιού που είχε υιοθετηθεί για τη συγκράτηση της δημογραφικής αύξησης. Το κινεζικό καθεστώς επιτρέπει στο εξής στα ζευγάρια να κάνουν δύο παιδιά υπό την προϋπόθεση ότι ο ένας από τους δύο γονείς είναι μοναχογιός ή μοναχοκόρη της δικής του οικογένειας. Παράλληλα, ανακοινώθηκε η κατάργηση των στρατοπέδων εργασίας στα οποία έχουν σταλεί εδώ και δεκαετίες εκατομμύρια αντιφρονούντες για «αναμόρφωση», ενώ θα μειωθεί «σιγά σιγά» ο αριθμός των εγκλημάτων για την τιμωρία των οποίων προβλέπεται η θανατική ποινή.

Εξίσου αιφνιδιαστική είναι και η ταχύτητα με την οποία υιοθετούνται οικονομικές μεταρρυθμίσεις. Στο ανακοινωθέν της Τρίτης Ολομέλειας, που ολοκληρώθηκε στα μέσα της εβδομάδας, αναφερόταν σαφώς ότι θα δοθεί μεγαλύτερο βάρος στον ρόλο της αγοράς στην οικονομία. Ηταν μια μείζονος σημασίας αλλαγή, η οποία όμως υποτίθεται ότι θα πραγματοποιούνταν σε βάθος δεκαετίας. Φαίνεται, όμως, ότι το καθεστώς βιάζεται. Χθες ανακοινώθηκε ότι ο κρατικός τομέας της οικονομίας θα ανοίξει στον ιδιωτικό ανταγωνισμό, ενώ θα χαλαρώσουν οι περιορισμοί που τίθενται στις ξένες επενδύσεις στο ηλεκτρονικό εμπόριο αλλά και άλλους τομείς της οικονομίας όπως είναι ο τραπεζικός. Οπως εκτιμούν αναλυτές, οι αλλαγές αυτές είναι οι μεγαλύτερες των τελευταίων δύο δεκαετιών. Από την πλευρά τους, τα μέσα ενημέρωσης στην Κίνα συνέκριναν τις σημερινές μεταρρυθμίσεις με αυτές που υιοθετήθηκαν το 1978 ανοίγοντας τον δρόμο στην αλματώδη οικονομική ανάπτυξη της Κίνας.

Οι αλλαγές αυτές συνοδεύονται από μια μείζονα αλλαγή που δεν πέρασε καθόλου απαρατήρητη: την ενίσχυση του ρόλου του πρόεδρου. Η Κίνα ετοιμάζεται να περάσει από τη φάση της συλλογικής εξουσίας που ασκούσαν τα εννέα μέλη του Πολιτμπιρό σε μια νέα φάση όπου ο πρόεδρος θα έχει μεγαλύτερη αυτονομία και ελευθερία κινήσεων στη λήψη των αποφάσεων. Είναι κάτι που επιδίωξε ο ίδιος ο Σι Τζινπίνγκ και οι υποστηρικτές του στα ανώτατα κλιμάκια του κόμματος θεωρώντας ότι για να αντιμετωπίσει η Κίνα τις προκλήσεις του 21ου αιώνα πρέπει να κρατά το τιμόνι της ένας πανίσχυρος ηγέτης.

Ο «ΝΟΝΟΣ». Ο Σι, υπενθυμίζουν οι «Νιου Γιορκ Τάιμς», είχε αποκαλύψει κάποτε ότι μια από τις πλέον αγαπημένες του ταινίες είναι ο «Νονός». Στις εργασίες της Τρίτης Ολομέλειας απέδειξε ότι από την ταινία του Φράνσις Φορντ Κόπολα δεν ψυχαγωγήθηκε μόνο αλλά διδάχθηκε και κάτι σημαντικό: την τέχνη τού να παίρνεις όλη την εξουσία στα χέρια σου μέσα σε έναν κλειστό κύκλο ισχυρών ανθρώπων. Ο Σι πέτυχε να συγκεντρώσει τόσες εξουσίες που δεν είχε ούτε ο Ντενγκ Σιαοπίνγκ. Γεγονός που αποδεικνύεται περίτρανα από τη σύσταση μιας Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας, ενός οργάνου που θα δώσει νέες διαστάσεις στην αρχή της συλλογικής διακυβέρνησης. Η κινεζική NSA – στο ανακοινωθέν το αρκτικόλεξο είναι ακριβώς το ίδιο – θα εγγυηθεί στον Σι τον πλήρη έλεγχο του στρατού, της εσωτερικής ασφάλειας και της εξωτερικής πολιτικής.

Φοβούνται τα γεράματα
Η πολιτική του ενός παιδιού ισχύει εδώ και τρεις δεκαετίες στην Κίνα. Το καθεστώς υποστηρίζει ότι ο έλεγχος του πληθυσμού επέτρεψε τον έλεγχο των πόρων. Σήμερα ωστόσο η αύξηση του προσδόκιμου ζωής προκαλεί φόβους ότι η Κίνα θα γίνει μια χώρα συνταξιούχων, της οποίας το εργατικό δυναμικό δεν θα είναι επαρκές για να μπορέσει να τη συντηρήσει.