Οι κόρες των στρατηγών

Οι πατέρες τους δούλευαν μαζί στην Αεροπορία της Χιλής, οι ίδιες ήταν παιδικές φίλες. Πριν από το 1973. Μετά την επιβολή της δικτατορίας του Πινοτσέτ, ακολούθησαν αντίθετες πορείες. Η Εβελιν σπούδαζε στο Λονδίνο όταν ο πατέρας της πήρε προαγωγή στο στρατιωτικό επιτελείο του Πινοτσέτ. Η Μισέλ συνελήφθη για επαναστατική δράση δύο χρόνια μετά τον θάνατο του πατέρα της από βασανιστήρια στις φυλακές του Πινοτσέτ. Πρόκειται για τις δύο «κόρες του σκοτεινού παρελθόντος» της Χιλής, οι οποίες, ανάμεσα σε άλλους εφτά υποψηφίους, θα αναμετρηθούν στις αυριανές προεδρικές εκλογές της χώρας: την Εβελιν Ματέι και τη Μισέλ Μπατσελέτ.

Οι χιλιανοί πολίτες καλούνται να ψηφίσουν – για πρώτη φορά προαιρετικά –  στις προεδρικές και βουλευτικές εκλογές σε ένα κλίμα που αναβιώνει το διχαστικό παρελθόν της χώρας. Οι δύο προεξέχουσες προσωπικότητες των εκλογών συμβολίζουν τα αντίθετα στρατόπεδα που διαμορφώθηκαν το 1988, όταν διεξήχθη εθνικό δημοψήφισμα για το τέλος της χούντας.

Παράλληλα, οι μνήμες των Χιλιανών ζωντανεύουν με τη βοήθεια των μέσων ενημέρωσης. Με αφορμή τη 40χρονη «επέτειο» της δικτατορίας, τα Μέσα θυμίζουν καθημερινά στο κοινό τους τα εγκλήματα που διέπραξε το καθεστωτικό «Καραβάνι του Θανάτου», οδηγώντας στον θάνατο ή στην εξαφάνιση 3.000 άτομα. Οι δημοσκοπήσεις δίνουν ένα μεγάλο προβάδισμα στην κεντροαριστερή Νέα Πλειοψηφία της Μπατσελέτ με ποσοστό 47%, ενώ στην κεντροδεξιά Συμμαχία της Ματέι το ποσοστό υποστήριξης αγγίζει μόλις το 22%. Αναμενόμενο, αν σκεφτεί κανείς ότι η Μπατσελέτ εξελέγη πρόεδρος το 2006 και ολοκλήρωσε τη θητεία της το 2010 με ένα ποσοστό δημοτικότητας 84%.

Αντίθετα, η Ματέι ήταν η τρίτη – έκτακτη – επιλογή για τον διάδοχο του Σεμπαστιάν Πινιέρα, του νυν Προέδρου της Χιλής, ο οποίος σύμφωνα με τη νομοθεσία δεν μπορεί να θέσει εκ νέου υποψηφιότητα. Μετά τον υποψήφιο Λόρενς Γκόλμπορν, που εξαναγκάστηκε σε παραίτηση λόγω ενός σκανδάλου, και τον αντικαταστάτη του Πάμπλο Λονγκέιρα, που αποχώρησε αυτοβούλως, τη σκυτάλη πήρε η Ματέι, η οποία καθοδηγεί το κόμμα της σε μια δύσκολη μάχη.

Η Δεξιά διαγράφει μια καθοδική πορεία μετά την προεδρία Πινιέρα. Ο πρόεδρος της χώρας του χαλκού ήρθε αντιμέτωπος με την κοινωνική δυσαρέσκεια που οδήγησε στην πτώση της δημοτικότητάς του στο 22%. «Αν η Δεξιά ήταν σε καλύτερη κατάσταση», δηλώνει αναλυτής, «δεν θα επέλεγε ποτέ τη Ματέι». Το προφίλ της 60χρονης Ματέι έχει στιγματιστεί από την οικογενειακή αλλά και προσωπική της σύνδεση με τον Πινοτσέτ. Ακόμα και ο Πινιέρα έχει επικρίνει τη στήριξη της Ματέι προς τον Πινοτσέτ στο δημοψήφισμα του 1988.

Από την άλλη, η Μπατσελέτ κάνει μια σαρωτική επιστροφή στον αγώνα για το προεδρικό μέγαρο Λα Μονέδα. Η 62χρονη υποψήφια, αφού παραιτήθηκε από τη ηγεσία του οργάνου των Ηνωμένων Εθνών «ΟΗΕ Γυναίκες», κέρδισε την προεδρία του κόμματος και προχώρησε σε ένα μεγάλο άνοιγμα προς την Αριστερά. Στο στρατόπεδο του κεντροαριστερού συνασπισμού θα βρίσκεται και το Κομμουνιστικό Κόμμα της Χιλής, που αναμένεται να αποσπάσει πολλές ψήφους από τη νεολαία λόγω της υποψηφιότητας της δημοφιλούς ηγέτιδος του φοιτητικού κινήματος Καμίλα Βαγιέχο. Η νίκη της Μπατσελέτ είναι σίγουρη. Αυτό που δεν είναι βέβαιο είναι αν θα κερδίσει το 50% των ψήφων ή εάν θα διεξαχθεί δεύτερος γύρος εκλογών στις 15 Δεκεμβρίου. «Είναι σαν το ποδόσφαιρο. Ακόμα και όταν έχεις το προβάδισμα, το παιχνίδι δεν έχει τελειώσει μέχρι και το τελευταίο λεπτό», δηλώνει η ίδια στην εφημερίδα «Ομπζέρβερ». Το προοδευτικό πρόγραμμα που έχει παρουσιάσει η Μπατσελέτ προϋποθέτει μια ισχυρή πλειοψηφία (έγκριση από τα 3/5 ή 4/7 των 120 βουλευτών και 20 γερουσιαστών) για την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων που περιλαμβάνει: εξυγίανση του εκπαιδευτικού συστήματος, νομιμοποίηση των αμβλώσεων, αναγνώριση του γάμου των ομοφυλοφίλων και αναθεώρηση του πινοτσετικού(!) Συντάγματος.

Ωστόσο, και οι πιο ένθερμοι οπαδοί της Μπατσελέτ θα είναι επιφυλακτικοί απέναντι στις υποσχέσεις της φιλόδοξης υποψηφίου. «Οι Χιλιανοί δίνουν μια δεύτερη ευκαιρία στην Μπατσελέτ», σύμφωνα με τον αναλυτή Χόρχε Ραμίρες. «Αλλά αυτή τη φορά θα είναι πολύ πιο αυστηροί μαζί της».