Μετά τους Αντετοκούνμπο… η ιθαγένεια ξανά στον πάγκο

Με οδηγό το μπασκετικό ταλέντο τους κατάφεραν να ξεπεράσουν γραφειοκρατικά εμπόδια και να αποκτήσουν την ελληνική ιθαγένεια. Ο Γιάννης Αντετοκούνμπο μαζεύει ήδη τα πρώτα λεπτά συμμετοχής στο NBA. Και ο αδελφός του Θανάσης ετοιμάζεται τώρα για το αναπτυξιακό πρωτάθλημα του NBA μετά την επιλογή του στα αντίστοιχα ντραφτ. Τη δική τους πορεία οραματίζονται και άλλα παιδιά μεταναστών. Οχι απαραίτητα τη μεταγραφή στις ΗΠΑ, αλλά την αναγνώρισή τους από την ελληνική Πολιτεία, για την οποία παραμένουν ξένοι.

Οι 16χρονοι Τζόι Γκάτζο και Κρίστε Τσαλαμένι, μπασκετμπολίστες στο Κουκάκι, θυμούνται τον Κώστα Αντετοκούνμπο να έχει το ίδιο στυλ και τα ίδια μακριά χέρια με τον μεγαλύτερο αδελφό του, τον Γιάννη, ο οποίος αγωνίζεται αυτή τη σεζόν στο ΝΒΑ. Το μαρκάρισμά του ήταν δύσκολη υπόθεση. Ηρθε στην έδρα τους, έβαλε 25 πόντους, έφυγε νικητής. Πέρα από το παρκέ όμως τα δύο παιδιά μεταναστών από την Αλβανία μοιράζονται την ίδια προσμονή που είχαν τα νιγηριανής καταγωγής αδέλφια: την απόκτηση της ελληνικής ιθαγένειας.

Δύο από τα τέσσερα αδέλφια Αντετοκούνμπο που γεννήθηκαν στην Ελλάδα απέκτησαν την ιθαγένεια έπειτα από μια ψυχοφθόρο πολύμηνη διαδικασία. Ο Πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς δέχτηκε στο Μέγαρο Μαξίμου τον Γιάννη Αντετοκούνμπο μετά την επιλογή του 18χρονου μπασκετμπολίστα από τους Μιλγουόκι Μπακς του ΝΒΑ. Εξήρε το ταλέντο του. Τον παρουσίασε ως πρότυπο αφομοίωσης στην ελληνική κοινωνία. Στο παρασκήνιο της τελικής – και αυτονόητης – αναγνώρισης του νεαρού παίκτη χρειάστηκαν οι πιέσεις της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καλαθοσφαίρισης για να ξεπεραστούν τα γραφειοκρατικά εμπόδια. Εάν δεν είχε ωριμάσει ακόμα αθλητικά, εάν δεν υπήρχε έστω και αμυδρά η προοπτική του ΝΒΑ, ίσως η κατάληξη να μην ήταν η ίδια.

ΧΩΡΙΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ. Στη σκιά της ιστορίας υπάρχουν κι άλλες. Εάν δεις τους Τζόι και Κρίστε στο γήπεδο, στις προσποιήσεις, στα σουτ, στο παράστημά τους (1μ.95 ο ένας και 1μ.90 ο άλλος) θα καταλάβεις την κλίση τους και την αφοσίωσή τους στο άθλημα. Γι’ αυτούς όμως ενδεχομένως να μην πιέσει ποτέ κανείς. Και τα αιτήματα για ιθαγένεια να στοιχειώσουν στα γκισέ της αδιαφορίας. Ο Τζόι είχε κληθεί στην εθνική ομάδα Παμπαίδων. Συμμετείχε στις προπονήσεις, αλλά μέχρι εκεί. Χωρίς ελληνικό διαβατήριο δεν έχει αγώνες.

Στο Κουκάκι, αλλά και στα γειτονικά Πετράλωνα ή στο Ρουφ, θα συναντήσεις παιδιά που ήθελαν να προσφέρουν αλλά συχνά δεν τους δινόταν η ευκαιρία. Θα σου πουν για έναν μετανάστη από την Αλβανία που στις αρχές του ’90 έπαιζε ποδόσφαιρο στα κρυφά, με πλαστό δελτίο. Είχε πάει μέχρι τον Εθνικό Πειραιώς ζητώντας – μάταια – από τον αλβανό παλαίμαχο τερματοφύλακα Φώτη Στρακόσια να τον βοηθήσει για να αγωνίζεται κανονικά. Θα σου αναφέρουν την περίπτωση του Βασίλη από τη Σιέρα Λεόνε. Γεννηθείς το 1992 στην Ελλάδα, έπαιζε μπάσκετ στον Εσπερο και ήταν επιπέδου εθνικής ομάδας. Δεν πήρε όμως ποτέ την ιθαγένεια και ετοιμάζεται να μετακομίσει στην Αγγλία.

Ο Τζόι και ο Κρίστε δεν είχαν δυσκολίες προσαρμογής στην Ελλάδα. Μεγάλωσαν σε μια γειτονιά που έχει υποδεχθεί πολλούς μετανάστες. Για τους γονείς τους δεν ήταν τόσο εύκολη η ενσωμάτωση. «Ηρθε πρώτα ο πατέρας μου, με θείους και φίλους. Εμεναν όλοι σε ένα σπίτι. Με τον καιρό μάζεψε χρήματα και έφερε εμάς. Δέκα χρόνια μέναμε σε μια γκαρσονιέρα. Μετά πήραμε ένα δυάρι», λέει ο Κρίστε. Ο πατέρας του είναι άνεργος εδώ και τρία χρόνια, η μητέρα του δουλεύει ως καθαρίστρια. «Ο πατέρας μου ήρθε έφηβος στην Ελλάδα. Για τη μητέρα μου ήταν πιο δύσκολη η προσαρμογή», θυμάται ο Τζόι. «Εγώ ήμουν τεσσάρων ετών και μιλούσα καλύτερα ελληνικά από εκείνη».

Και οι δύο νέοι ελπίζουν ότι κάποια στιγμή θα μπορέσουν να διεκδικήσουν την ελληνική ιθαγένεια. Η ιστορία του Γιάννη Αντετοκούνμπο τους δείχνει, όπως λένε, τον δρόμο. «Ηταν βέβαια και λίγο τυχερός που τα κατάφερε. Από εκεί που πουλούσε CD τώρα είναι στο NBA», λέει ο Τζόι. «Είναι μια ιστορία που αποδεικνύει ότι όλα μπορεί να αλλάξουν».

Δεν γνώρισαν άλλη πατρίδα
Αν βάλεις το ταλέντο τους στο ζύγι, οι Αντετοκούνμπο υπερτερούν. Οι δύο έφηβοι όμως από το Κουκάκι έχουν χαράξει παρόμοια πορεία ως μετανάστες δεύτερης γενιάς. Ο Τζόι γεννήθηκε εδώ. Ο Κρίστε ήρθε με την οικογένειά του από το Φιέρι όταν ήταν ενός έτους. Μεταξύ τους – και στα σπίτια τους – μιλούν ελληνικά. Θέλουν να προσφέρουν εδώ αλλά, όπως χιλιάδες ακόμη παιδιά, περιμένουν την αναγνώριση από την ελληνική Πολιτεία.

«Σε βλέπουν αλλιώς»
Ο Τζόι θα κατέθετε αίτηση για χορήγηση ιθαγένειας εάν δεν είχε παγώσει ο Ν. 3838/2010 μετά την κρίση του ως αντισυνταγματικού από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Ο Κρίστε περιμένει μήπως και οι γονείς του αποκτήσουν ελληνικό διαβατήριο. «Δεν είναι μόνο ότι μεγαλώσαμε εδώ. Οτι εδώ έχουμε το σπίτι μας. Και όταν βγεις παραέξω, στη δουλειά σε παίρνουν με καλύτερο μάτι εάν είσαι Ελληνας», λέει.

Στήριξη και υπομονή
Ο προπονητής στο Κουκάκι Στέφανος Τριαντάφυλλος και όλη η ομάδα έχουν επενδύσει σε αυτά τα παιδιά. Αξιοποιούν τις δυνατότητές τους και στο ανδρικό τμήμα, όπου ο μεγαλύτερος σε ηλικία παίκτης έχει 20 χρόνια διαφορά από τους δύο εφήβους. Τους στέλνουν το καλοκαίρι στη Δάφνη για ατομικές προπονήσεις προκειμένου να εξελιχθούν. Τους παρέχουν, όποτε χρειαστεί, παπούτσια και αθλητικό υλικό. Στο εφηβικό τμήμα μπάσκετ στο Κουκάκι από τους 12 παίκτες οι 9 είναι παιδιά μεταναστών.