Ελληνική παιδεία για 600 Τούρκους κάθε χρόνο!

Δίνουν ραντεβού κάθε εβδομάδα την ίδια ώρα σε ένα από τα πιο πολυσύχναστα σημεία της Κωνσταντινούπολης, στην καρδιά του κεντρικού εμπορικού πεζοδρόμου, της Ιστικλάλ. Μπορεί και να μην είχαν συναντηθεί ποτέ, δεδομένου ότι ζουν σε μια πόλη 12 εκατομμυρίων κατοίκων και έχουν τόσο διαφορετικά ενδιαφέροντα. Ο Ερκούτ Εμτζίογλου είναι δικηγόρος. Ο Σαντετίν Ακάι κατασκευάζει μουσικά όργανα, ο Αλτούγ Γιλμάζ είναι δημοσιογράφος. Η Ασλί Νταμάρ είναι φιλόλογος και μεταφράστρια. Ο Τζοσκούν Ελμας είναι μηχανικός και ο Μπουράκ Κοτσέρ οικονομολόγος.

Ποιος θα μπορούσε να υποψιαστεί ότι το «μυστικό» που συνδέει αυτούς τους έξι Τούρκους είναι ότι είναι μερικοί μόνο από τους 600 μαθητές που περνούν κάθε χρόνο από το Σισμανόγλειο Μέγαρο για να μάθουν ελληνικά;

«Γιατί απορείτε;», λέει στα «ΝΕΑ» ο 37χρονος σύμβουλος επιχειρήσεων Μπουράκ Κοτσέρ που διδάσκεται την ελληνική γλώσσα εδώ και δύο χρόνια στο πρόγραμμα του ελληνικού γενικού προξενείου. «Κατά τη γνώμη μου, η σωστή ερώτηση στους ανθρώπους που γεννήθηκαν ή ζούνε στην Κωνσταντινούπολη πρέπει να είναι “γιατί δεν μαθαίνεις ελληνικά;” στη θέση τού “γιατί μαθαίνεις ελληνικά;”».

«Οταν ήδη ξέρεις μια δυτική γλώσσα και μπορείς να επικοινωνήσεις οπουδήποτε σχεδόν και να πας, για ποιον λόγο να μάθεις άλλη μια διεθνή γλώσσα και να μη μάθεις μία της γης στην οποία ζεις;», προσθέτει από την πλευρά του ο 40χρονος Αλτούγ Γιλμάζ, δημοσιογράφος αρμενικής καταγωγής που γεννήθηκε στην Καλλίπολη (Γκελιμπολού στα τουρκικά) κοντά στα Δαρδανέλλια.

«Τα ελληνικά άλλωστε είναι μια γλώσσα της Ανατολής όπως τα αρμένικα, τα αραβικά, τα κουρδικά. Μια γλώσσα που σου δίνει την ευκαιρία να καταλάβεις τη σημασία των ονομάτων των τουρκικών πόλεων, την ιστορία της ίδιας σου της χώρας – τη βυζαντινή και την οθωμανική – και να γνωρίσεις τους Ελληνες», συμπληρώνει και ο Ερκούτ Εμτζίογλου, δικηγόρος με σπουδές στη Γαλλία. Παραδέχεται όμως ότι τα ελληνικά θα του είναι χρήσιμα και για επαγγελματικούς λόγους καθώς «υπάρχουν ακόμη πολλά προβλήματα με τα κτίρια που άφησαν οι Ρωμιοί της Πόλης πριν από 60 χρόνια».

Υπάρχουν όμως και οι πιο ρομαντικοί, όπως ο Τζοσκούν Ελμάς, μηχανικός στο επάγγελμα, που στόχος του είναι να διαβάσει τον «Ερωτόκριτο» στα ελληνικά, επειδή πιστεύει ότι θα τον καταλάβει καλύτερα, όπως λέει.

Οι περισσότεροι όταν άρχισαν να μαθαίνουν ελληνικά δεν είχαν έλληνες φίλους και οι Τούρκοι του περιβάλλοντός τους απορούσαν για ποιο λόγο δεν επέλεγαν μια γλώσσα που θα είχε μεγαλύτερη χρηστικότητα στο επαγγελματικό τους πεδίο. Ορισμένοι μάλιστα έπρεπε να κάνουν παραπάνω από μία φορά αίτηση για να καταφέρουν να ενταχθούν στο πρόγραμμα, λόγω της μεγάλης ζήτησης.

«ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΕΙΚΟΝΑ». «Εκτός των άλλων, ήθελα να μάθω ελληνικά τόσο επειδή μεγάλωσα σε μια περιοχή που λέγεται Αγιος Στέφανος, όπου έβλεπα το ελληνικό αλφάβητο στους τοίχους των παλιών σπιτιών και μου άρεσε, αλλά και επειδή πιστεύω πως Τούρκοι και Ελληνες μαθαίνουν την κοινή Ιστορία από διαφορετικές πλευρές και προσωπικά αρνούμαι να δέχομαι κάτι ως σωστό χωρίς να δω ολόκληρη την εικόνα. Εχω μεγάλη περιέργεια για το παραλειπόμενο κομμάτι της κοινής Ιστορίας και τα ελληνικά με βοηθάνε να το ολοκληρώσω», λέει ο Μπουράκ Κοτσέρ.

Τώρα λοιπόν που κατέχουν τη γλώσσα διαπιστώνουν ότι είναι περισσότερα εκείνα που ενώνουν ή που χωρίζουν Ελληνες και Τούρκους;

«Ο εθνικισμός δεν τελειώνει και όσο οι άνθρωποι υποστηρίζουν αυτήν την ιδεολογία, τα ταμπού δεν σταματούν όχι μόνο στην Τουρκία αλλά και σε άλλες χώρες», εκτιμά η 25χρονη Ασλί Νταμάρ, η οποία ύστερα από έξι χρόνια σπουδών στα ελληνικά έφτασε σε επίπεδο να μπορεί να μεταφράζει ελληνικά βιβλία στα τουρκικά και ένα εξ αυτών μάλιστα είναι το ιστορικό μυθιστόρημα του Σπύρου Γόγολου «Στην καρδιά της Aυτοκρατορίας» (εκδ. Ιστός) παρουσιάστηκε προ ημερών στην Κωνσταντινούπολη.

«Γενικά υπάρχει ένα ταμπού στην Τουρκία με τους χριστιανούς, αλλά τώρα με τον τουρισμό φεύγουν όλες οι κακές σκέψεις. Οι δύο λαοί μοιάζουν πάρα πολύ, αλλά η Ιστορία είναι στο μυαλό όλων δυστυχώς…», προσθέτει ο Ερκούτ Εμτζίογλου. Και ο Μπουράκ Κοτσέρ συμπληρώνει: «Αν οι άνθρωποι έχουν θετική στάση αμέσως θα δούνε αναρίθμητους παράγοντες που τους ενώνουν».

ΟΙ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Τα κείμενά τους – με σχεδόν καθόλου ορθογραφικά και συντακτικά λάθη – θα τα ζήλευαν πολλοί μαθητές ελληνικών σχολείων. Παρ’ όλα αυτά, ο δρόμος προς την ελληνική γλώσσα δεν ήταν στρωμένος με ροδοπέταλα. «Η ορθογραφία ήταν η μεγαλύτερη δυσκολία», εκτιμά ο Σαντεντίν Ακάι που κατασκευάζει μουσικά όργανα και αυτή την εποχή βρίσκεται στην Ελλάδα με το Πρόγραμμα Εράσμους. Ωστόσο αυτό δεν τον πτοεί καθώς είναι χαρούμενος, όπως λέει, όταν επικοινωνεί στα ελληνικά. «Αλλωστε μερικές φορές πρέπει να ψάξω στο Διαδίκτυο για ελληνικά τραγούδια ή για την κατασκευή ενός μπουζουκιού και το γεγονός ότι ξέρω ελληνικά με βοηθά πολύ», συνεχίζει ο 34χρονος που έμαθε να παίζει μπουζούκι μόνος του και σε έναν χρόνο εργαζόταν ως επαγγελματίας, ενώ στο μεταξύ έχει φτιάξει δέκα μπουζούκια και ένα μπαγλαμαδάκι, τα οποία έγιναν ανάρπαστα από τους φίλους του!

«Δύσκολοι όμως είναι και οι δίφθογγοι ή τα γράμματα που ακούγονται με τον ίδιο τρόπο, όπως το ωμέγα και το όμικρον ή το ήτα, το γιώτα και το ύψιλον», συμπληρώνει ο Μπουράκ Κοτσέρ.