Η μομφή ως παρένθεση: Και από Δευτέρα τα ίδια μέτωπα…

Η θεωρία της παρένθεσης είναι αρκετά δημοφιλής στην πολιτική. Υποδηλώνει ότι ένα γεγονός ή μια φάση έχει χαρακτήρα προσωρινότητας. Οταν κλείσουν οι παρενθετικές αγκύλες, έχουμε επαναφορά στην προτέρα κατάσταση.

Κορυφαία στιγμή της θεωρίας αυτής ήταν το 2003 – 2004. Τότε ήταν δημοφιλής στο ΠΑΣΟΚ η θεωρία της λεγόμενης «δεξιάς παρένθεσης». Η συλλογιστική ήταν ότι, έπειτα από έντεκα χρόνια εξουσίας, το ΠΑΣΟΚ δεν θα μπορούσε να αποφύγει μια ήττα στις εκλογές του Μαρτίου του 2004. Αυτή όμως θα μπορούσε να έχει περιορισμένη έκταση και να μη λάβει στρατηγικό χαρακτήρα. Η ανικανότητα της ΝΔ, και προσωπικά του Καραμανλή, να κυβερνήσει, εθεωρείτο δεδομένη. Αρα, η φθορά θα ήταν γρήγορη και η λαϊκή δυσαρέσκεια μεγάλη. Στην προεδρική εκλογή του 2005 το ΠΑΣΟΚ θα εκβίαζε εκλογές και θα επανερχόταν θριαμβευτικά έπειτα από παρένθεση ενός έτους. Φυσικά, τα πράγματα δεν έγιναν καθόλου έτσι.

ΣΚΥΛΛΑ ΚΑΙ ΧΑΡΥΒΔΗ. Πίσω στο παρόν, η κρατούσα άποψη την περασμένη εβδομάδα ήταν ότι η πρόταση μομφής του ΣΥΡΙΖΑ λόγω ΕΡΤ ήταν το κλειδί για να βγει η συμπολίτευση από το δωμάτιο όπου την είχαν κλειδώσει τα προβλήματά της. Ή, ομηρικά ειπωμένο, η κυβέρνηση ήταν μεταξύ Σκύλλας-τρόικας και Χάρυβδης-Βουλής. Ο Τόμσεν ήθελε μέτρα, διάφοροι βουλευτές δεν ήθελαν για δικούς τους λόγους τον φόρο ακινήτων και η Ιθάκη μιας νέας γενναίας αναδιάρθρωσης του χρέους είχε μετατεθεί για μετά τις ευρωεκλογές. Με άλλα λόγια, επρόκειτο για τη διάψευση της συλλογιστικής που έβλεπε το πρωτογενές πλεόνασμα – που το ‘χουμε! – ως προοίμιο απεμπλοκής από τον δημοσιονομικό βραχνά και ανάκαμψης.

Η κοινή εκτίμηση ήταν ότι ο Τσίπρας έβγαλε τη συμπολίτευση από το αδιέξοδο αυτό. Οτι οι βουλευτές, όπως γίνεται συνήθως επί προτάσεων δυσπιστίας, θα υπερψηφίσουν από αναγκαστικό κομματικό πατριωτισμό και για να μην γίνουν «προδότες» την κυβέρνηση. Αρα, πώς θα βγουν από αυτή τη γραμμή όταν θα έρθουν σε λίγες ημέρες ή εβδομάδες ο φόρος ακινήτων και ο προϋπολογισμός του 2014; Η ανάλυση αυτή έβλεπε και πρόσθετα οφέλη για τη συμπολίτευση, αρχής γενομένης από την αναθέρμανση των σχέσεών της με τη ΔΗΜΑΡ, αφού ο Φώτης Κουβέλης πήρε απόσταση από την πρόταση δυσπιστίας.

Μέτωπο πρώτο
Η γερμανική κωλυσιεργία
Αν η πρόταση δυσπιστίας αποδειχθεί απλή παρένθεση; Διότι τη Δευτέρα τα προβλήματα θα είναι τα ίδια. Οι Γερμανοί θα καθυστερούν να κάνουν κυβέρνηση. Αυτό σημαίνει ότι η προσπάθεια να ξεκινήσει η συζήτηση για το χρέος θα χρονίσει. Είναι το συμπέρασμα από την επαφή του Πρωθυπουργού με την Ανγκελα Μέρκελ στην τελευταία Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες. Οι ελληνικές θέσεις δόθηκαν και εγγράφως αλλά η κουβέντα θα πρέπει να πάρει τον κανονικό της δρόμο που, έτσι όπως διαφαίνονται τα πράγματα, θα είναι μακρύς. «Για τον ίδιο λόγο», εξηγεί κορυφαίος κυβερνητικός παράγων, «που εμείς θέλουμε να τακτοποιήσουμε το θέμα του χρέους πριν από τις ευρωεκλογές, οι Γερμανοί και οι άλλοι θέλουν να το αντιμετωπίσουν μετά…».

Μέτωπο δεύτερο
Οι απαιτήσεις της τρόικας
Τη Δευτέρα δεν θα έχει αλλάξει επίσης η απαίτηση της τρόικας για μέτρα στον προϋπολογισμό. ΝΔ και ΠΑΣΟΚ θα βασίζονται πάντα στην «άγνοια πολιτικού κινδύνου», σύμφωνα με έκφραση της προαναφερθείσας πηγής, του Γιάννη Στουρνάρα. Πάντα όμως κατά το ίδιο πρόσωπο, ακόμη και αυτό έχει ένα όριο, «αφού ο Στουρνάρας μπορεί να πάρει μόνο τα μέτρα που μπορούμε να περάσουμε στη Βουλή. Και στη Βουλή είναι τέτοια η κατάσταση που δεν μπορούμε ούτε τα ψηφισμένα να υλοποιήσουμε». Φυσικά, το κλείσιμο της παρένθεσης βρίσκει και κάποια θετικά στοιχεία, όπως την ομαλή λειτουργία – στα ενδότερα της κυβέρνησης – του τριγώνου Μαξίμου -αντιπροεδρία/ΥΠΕΞ – υπουργείου Οικονομικών.

Μέτωπο τρίτο
Η φυγόκεντρος της ΔΗΜΑΡ
Ακόμη και στο θέμα των σχέσεων της ΔΗΜΑΡ με τη συμπολίτευση, η αναθέρμανση έχει σχετική αξία. Είναι δεδομένη η απογοήτευση στο ΠΑΣΟΚ για τον αρνητισμό της Αγίου Κωνσταντίνου απέναντι στην κίνηση των 58, η οποία μπορεί να μην έχει μαζική απήχηση, αλλά θεωρείται «πολιτικός καταλύτης». Αντίστοιχα ισχύουν και για την εντύπωση ότι ο Φώτης Κουβέλης χαρακτηρίζεται από δυστοκία. Αν τον Μάιο του 2012 δεν ανταποκρίθηκε στην πρόταση Βενιζέλου να τον στηρίξει για πρωθυπουργό και τον Ιούνιο του 2013 έκανε μπρος – πίσω στην ΕΡΤ, τώρα η αντίληψη ότι αντιτίθεται στο εγχείρημα της Κεντροαριστεράς γιατί δεν εξυπηρετεί κάποια προσωπική του στρατηγική επιβεβαιώνει μια αίσθηση ρήγματος με το ΠΑΣΟΚ. Εν πολλοίς, όταν θα κλείσει η παρένθεση της πρότασης μομφής, το βασικό ερώτημα «πώς θα βγάλουμε τη χώρα από την κρίση της οικονομίας;» θα παραμένει. Χωρίς άμεση απάντηση.

Μέτωπο τέταρτο
Τα αδιέξοδα του Τσίπρα
Το ενδιαφέρον όμως είναι ότι, εφόσον κλείσουν οι αγκύλες της παρένθεσης τη Δευτέρα, και ο Αλέξης Τσίπρας θα είναι στα ίδια. Ετσι όπως διαμορφώνονται οι συσχετισμοί στη Βουλή, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί να ηγηθεί μετώπου. Απλώς τείνει να επιβεβαιωθεί η – αμφίβολης αξίας – συμπόρευση με τον Πάνο Καμμένο. Η ΔΗΜΑΡ κρατά απόσταση και το ΚΚΕ είναι απέναντι. Στο εσωκομματικό πεδίο, ο αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ θα συνεχίσει να έχει μπροστά του τη συζήτηση ευρώ – δραχμής, που δεν είναι παίξε – γέλασε και πιθανότατα θα κρίνει την πολιτική του προοπτική. Εν πολλοίς, η πρόταση δυσπιστίας μπορεί και να εκληφθεί ως διάλειμμα.