Βουτιά στους θησαυρούς του Τσίνκουε Τέρε

Πέντε μικρά χωριά ασύγκριτης ομορφιάς κρεμασμένα από τους βράχους της Λιγουρίας στην Ιταλία, έχουν ανακηρυχθεί από την Unesco σε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Οι κάτοικοί τους κατάφεραν με σκληρή δουλειά να μετατρέψουν την άνυδρη γη και τα απότομα βράχια σε γόνιμα εδάφη γεμάτα προτοκαλεώνες, αμπέλια και ελαιώνες

Η τύχη μού έπαιξε ένα άσχημο παιχνίδι πριν από λίγο καιρό, όταν πέταξα στην Ιταλία για να επισκεφθώ τα συναρπαστικά χωριά της περιοχής Τσίνκουε Τέρε στην ιταλική Ριβιέρα, όμως οι αποσκευές μου δεν έφθασαν μαζί μου. Ηθελα να δω τα σπίτια σε χρώματα παστέλ που είναι σκαρφαλωμένα στις άγριες ακτές της Λιγυρίας και τους λόφους με τις αναβαθμίδες πάνω από τα ζαφειρένια νερά της Μεσογείου. Και στενοχωρήθηκα πολύ όταν βρέθηκα εκεί πέρα χωρίς τα σανδάλια πεζοπορίας. Από την άλλη πλευρά, όμως, ένιωθα εξαιρετικά ανάλαφρη καθώς ανεβοκατέβαινα σε τρένα και σε μεσαιωνικές σκάλες, έμπαινα σε βάρκες και περπατούσα σε στενά μονοπάτια ανάμεσα σε ταξιδιώτες φορτωμένους με βαριά σακίδια στην πλάτη.

Χίλια χρόνια πριν, όταν οι πειρατές έκαναν επιδρομές στην περιοχή, το Τσίνκουε Τέρε δεν είχε παραλίες (προφανώς ούτε τρένα) και οι χωρικοί ήταν κρυμμένοι ψηλά στους λόφους, ανάμεσα σε αμπέλια και σε κήπους. Και έχτισαν παρατηρητήρια που εξακολουθούν να υπάρχουν σήμερα, ρομαντικά αναμνηστικά μιας άλλης εποχής. Πολλούς αιώνες αργότερα, όταν οι επιδρομείς υποχώρησαν, άρχισε η εισβολή των παραθεριστών που λιάζονται στις μικρές αμμουδιές, κολυμπάνε, τρώνε φρέσκο ψάρι και θαυμάζουν το εκπληκτικό σκηνικό των χωριών. Ακόμη, περπατάνε στα στενά μονοπάτια που συνδέουν τα χωριά μεταξύ τους και ανεβοκατεβαίνουν σε ιλιγγιώδεις πέτρινες σκάλες όπως και οι ντόπιοι αγρότες και οι ψαράδες. Μόνο που οι τουρίστες το κάνουν για να απολαύσουν την εκπληκτική θέα.

Εδώ και χρόνια λαχταρούσα να βρεθώ στην περιοχή, έκανα λοιπόν κράτηση στο Porto Roca, ένα ξενοδοχείο με εξαιρετική θέα στο Μοντερόσο αλ Μάρε, ένα ονειρικό χωριουδάκι στο βορειότερο σημείο του Τσίνκουε Τέρε. Αυτό θα ήταν η βάση των εξορμήσεών μας τις επόμενες πέντε ημέρες. Από εδώ ξεκινούσαμε για πεζοπορίες, γλέντια και βουτιές στη σπηλιά του Λόρδου Βύρωνα κάτω από τα βράχια του Πόρτο Βένερε, όπως λέγεται το Λιμάνι της Αφροδίτης. Είχα έρθει με τη Σούζαν, τη φίλη μου από το Λονδίνο, που άφησε πίσω σύζυγο και παιδιά για να κάνουμε μαζί διακοπές στην Ιταλία. Ο ήλιος έκαιγε, η Σούζαν με το σακίδιο στην πλάτη κι εγώ με άδεια χέρια περπατούσαμε ανάμεσα σε πικροδάφνες και φοίνικες, ενώ γύρω μας πετούσαν λευκές και πορτοκαλί πεταλούδες.

Οταν σχεδίαζα το ταξίδι, αναρωτιόμουν ποιο χωριό έπρεπε να επισκεφτούμε πρώτο, αλλά δεν μπορούσα να αποφασίσω. Η χαμένη βαλίτσα όμως διευκόλυνε την επιλογή. Το πρώτο βράδυ θα μέναμε στο Μοντερόσο περιμένοντας τηλεφώνημα από την αεροπορική εταιρεία (που δεν έγινε ποτέ). Γύρω στις 7 το απόγευμα κατεβήκαμε στο ιστορικό κέντρο του χωριού και ύστερα από ένα απεριτίφ στο μπαρ Bagni Alga συνεχίσαμε αναζωογονημένες την περιπλάνησή μας ανάμεσα στις Πλατείες Γκαριμπάλντι και Κολόμπο αναζητώντας το τέλειο δείπνο. Οι επιλογές φαίνονταν αμέτρητες καθώς από παντού έρχονταν μυρωδιές αστακού και άλιο ε όλιο (σάλτσα με σκόρδο και λάδι). Τελικά, μια γιορτή κρασιού που γινόταν σε μια πλατεία (στο Τσίνκουε Τέρε γίνεται συνεχώς κάποιο φεστιβάλ) τράβηξε την προσοχή μας. Υστερα από 5-6 ποτηράκια ντόπιο κρασί καταλήξαμε στο φιλόξενο Ristorante Al Carugio της Βία Ρόμα για φετουτσίνι με ζουμερά μύδια και χειροποίητα ζυμαρικά με πέστο.

Στην οδό των Ερώτων

Πριν από δύο χρόνια, στις 25 Οκτωβρίου 2011, όπως μας πληροφόρησε ο γιος του ιδιοκτήτη, αυτό το ωραίο εστιατόριο είχε βουτηχτεί στις λάσπες, όταν η Βία Ρόμα μετατράπηκε ξαφνικά σε ορμητικό ποτάμι από τις καταρρακτώδεις βροχές που έπληξαν εκείνη την ημέρα το Τσίνκουε Τέρε. Ρέματα πλημμύρισαν, πέτρινοι τοίχοι που στηρίζουν τις βεράντες γκρεμίστηκαν και ένα κύμα από λάσπη και μπάζα προκάλεσε τεράστιες ζημιές στα χωριά Μοντερόσο και Βερνάτσα. Η Μίριαμ Ροσινιόλι που καθόταν σε ένα διπλανό τραπέζι μάς διηγήθηκε με λεπτομέρειες τι είχε συμβεί. Η Μίριαμ κατάγεται από το Μοντερόσο (ο παππούς της, γνωστός αντιφασίστας, ήταν μάλιστα δήμαρχος της πόλης κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου) και είναι φωτογράφος, οπότε με τη μηχανή της κατέγραψε λεπτομερώς το χρονικό της μεγάλης καταστροφής.

Η Μίριαμ προσφέρθηκε επίσης να μας ξεναγήσει στην περιοχή και φυσικά δεχτήκαμε με ενθουσιασμό. Η διαδρομή ανάμεσα στο Μοντερόσο και τη Βερνάτσα έχει αποκατασταθεί πλήρως, όχι όμως και το παραθαλάσσιο μονοπάτι που συνδέει το Ριοματζιόρε με τη Μαναρόλα. Αυτό το μονοπάτι χαράχθηκε πριν από έναν αιώνα και χάρη στη εκπληκτική του θέα ονομάστηκε «οδός Ερώτων». Μπορούσαμε όμως να επισκεφθούμε όλα τα χωριά με το τρένο ή με βάρκα, εκτός από την Κορνίλια που δεν έχει λιμάνι. Η Μίριαμ επέμενε να επισκεφθούμε και τη μικροσκοπική Βολάστρα για να δούμε τους αμπελώνες και τους ελαιώνες της και βέβαια τη Βερνάτσα.

Γιορτές και πανηγύρια

Το επόμενο πρωί λοιπόν περπατήσαμε τρεις ώρες ανάμεσα σε πεύκα, βαρυφορτωμένες ελιές και λεμονιές. Στη Βερνάτσα γινόταν το πανηγύρι της Αγίας Μαργαρίτας, πολιούχου του χωριού. Η Μίριαμ μας οδήγησε στο εστιατόριο Gianni Franzi και παράγγειλε για μας τα αγαπημένα της πιάτα, ριζότο με καλαμάρι, μελάνι σουπιάς και κόκκινη πιπεριά, σπαγκέτι με μύδια και σκόρδο, λινγκουίνι με αχηβάδες και  – το καλύτερο από όλα – τιμπάλ με πατάτες, ντομάτες και λειωμένες αντζούγιες.

Και μετά μας παρέδωσε σε έναν μακρινό της εξάδελφο που μας πήγε με τη βάρκα του να δούμε το τεράστιο άγαλμα του Ποσειδώνα. Ο «γίγαντας» δεσπόζει εδώ και έναν αιώνα πάνω από τον κόλπο του Μοντερόσο. Οι αέρηδες και η θαλασσοταραχή τον έχουν ταλαιπωρήσει πολύ, επεκτείνοντας τη ζημιά που υπέστη κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν έχασε από τις βόμβες τα χέρια του και την τρίαινά του, αναμφίβολα όμως όλα αυτά είναι σημάδια που προσδίδουν στο άγαλμα έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα. Το επόμενο πρωί έφτασε και η βαλίτσα μου (χωρίς όμως τα κοσμήματά μου, ναι, είχα κάνει την ανοησία να τα βάλω εκεί μέσα) και μπορούσα επιτέλους να αλλάξω ρούχα. Φύγαμε με μια βάρκα για το Λιμάνι της Αφροδίτης και τον Κόλπο των Ποιητών, όπως έχει ονομαστεί, αφού το 1822 υποτίθεται ότι ο Λόρδος Βύρων κολύμπησε πέντε μίλια για να συναντήσει τον φίλο του Σέλεϊ. Από τη βάρκα είδαμε επίσης την ογκώδη γοτθική εκκλησία του Αγίου Πέτρου, που είναι χτισμένη στα ερείπια ενός ναού της Αφροδίτης σε έναν γκρεμό πάνω από το χωριό.

Επιστρέφοντας, καθήσαμε σε ένα μικρό καφέ όπου απολαύσαμε κρέπες με σάλτσα καρυδιών και παρμεζάνα, καρπάτσιο φρέσκου τόνου και καυτερή ρόκα ραντισμένη με λεμόνι. Και αργότερα το ίδιο βράδυ πήραμε το τρένο για τη Βερνάτσα, για να δούμε το ηλιοβασίλεμα από τη βεράντα του εστιατορίου Belforte δίπλα στο κάστρο της πόλης. Το επόμενο πρωί, αφού περάσαμε από το αστυνομικό τμήμα να καταγγείλουμε τους πειρατές της Μεσογείου που είχαν κλέψει τα κοσμήματά μου – αλλά άφησαν ρούχα και παπούτσια -, πήραμε το τρένο για τα χωριά Ριοματζιόρε, Μαναρόλα και Κορνίλια και κατόπιν το λεωφορείο για τη Βολάστρα, όπως μας είχε συστήσει η Μίριαμ. Και συνεχίσαμε να απολαμβάνουμε το μεγαλείο της φύσης που αψηφά κλέφτες και τουρίστες. Οι θησαυροί του Τσίνκουε Τέρε, τα πολύχρωμα σπίτια του, η σμαραγδένια θάλασσα και τα περιβόλια, οι κεχριμπαρένιες πεταλούδες, λαμποκοπούσαν γύρω μας. Και όταν φεύγαμε, ήξερα ότι μια ημέρα θα ξανάρθω στη Λιγυρία.       n