Το φλαμένκο της πολιτικής

Ατομική και συλλογική ελευθερία, δημοκρατικές αξίες, ευημερία, καταναλωτική κοινωνία, παρακμή. Λέξεις που μόνο σε πολιτική μπροσούρα ή σε μια κοινωνιολογική ανάλυση μπορούν να χωρέσουν. Ή μήπως όχι; Η Μαρία Παχές τις κάνει κίνηση, τις μετατρέπει σε ρυθμό και τις χρησιμοποιεί για να φτιάξει τη δική της «Ουτοπία». Αυτή που θα παρουσιάσει στην παράσταση φλαμένκο στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

Η επιλογή του τίτλου ενός έργου για τη Μαρία Παχές έχει θεμελιώδη αξία γιατί αποκρυσταλλώνει τις προθέσεις του καλλιτέχνη. «Η “Ουτοπία”», όπως λέει η ίδια, «βρίσκεται σε απόλυτη αρμονία με τους κανόνες δεοντολογίας μου. Είναι μια αντίδραση στην ηθική παρακμή που όλοι έχουμε βυθιστεί από τον καπιταλισμό, είτε προερχόμαστε από τις βόρειες είτε από τις νότιες χώρες», δηλώνει στα «ΝΕΑ».  Στην ανάδυση των προτύπων της καταναλωτικής κοινωνίας αποδίδει και τον αγώνα με τον χρόνο με τον οποίο έρχονται αντιμέτωποι οι περισσότεροι καλλιτέχνες και ιδιαίτερα οι χορευτές. «Για μένα είναι απλώς μια προκατάληψη, η οποία θέλει να μετατρέψει τους ανθρώπους σε προϊόντα. Οι άνθρωποι έχουν μεγαλύτερη αξία από ένα άρωμα ή ένα φόρεμα. Είμαι 50 ετών και δεν έχω υπάρξει περισσότερο ευτυχισμένη. Εχω τόση ενέργεια που μπορώ να κατακτήσω τον κόσμο».

Δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί εμπνεύστηκε από το έργο αλλά και τον ίδιο τον Οσκαρ Νίεμαϊερ. Τα λόγια του βραζιλιάνου αρχιτέκτονα – «το πιο σημαντικό για όσο διάστημα βρισκόμαστε στην ζωή, είναι η ίδια η ζωή και ο άνθρωποι. Αγκαλιάστε τους φίλους σας, ζήστε ευτυχισμένα. Αλλάξτε τον κόσμο. Αυτά είναι αρκετά…» – έρχονται σε απόλυτη αρμονία με τη δική της κοσμοθεωρία.

Για να στήσει αυτόν τον ιδεατό και εφήμερο κόσμο της χρειάστηκε να περάσουν κάτι περισσότερο από δύο χρόνια έρευνας. Κατάφερε να την ολοκληρώσει έπειτα «από πολλές ώρες διαβάσματος, πολλών επισκέψεων στη Βραζιλία, αλλά και συναντήσεων μαζί του». Η σφραγίδα του γνωστού αρχιτέκτονα μπαίνει όμως στην παράσταση της Μαρίας Παχές και με πιο απτό τρόπο, αφού ο ίδιος συνέθεσε μια σάμπα η οποία ερμηνεύεται από τον τραγουδιστή και στιχουργό Φρεντ Μαρτίνς.  

Η ίδια γνωρίζει ότι δεν είναι λίγοι οι πολέμιοι των μπολιασμάτων με μοντέρνα στοιχεία σε παραδοσιακούς χορούς. Ομως εκείνη υποστηρίζει με πάθος ότι αυτός είναι ο μοναδικός δρόμος για να μπορέσει να υπάρξει και στο μέλλον. «Ο διάλογος αυτός με τα νέα στοιχεία είναι και ένας τρόπος για να γίνουμε καλύτεροι. Είναι η εξέλιξη. Το φλαμένκο δεν θα φοβάται να απορροφήσει και να δανειστεί στοιχεία από άλλους ρυθμούς». Εδώ στηρίζει και την άποψή της ότι για να χορέψει κάποιος καλά φλαμένκο δεν χρειάζεται να είναι Ανδαλουσιανός. Οι παραδοσιακοί χοροί είναι όπως λέει η «αντανάκλαση του παρελθόντος στη μνήμη ενός λαού για το ωραίο ταξίδι τους στο μέλλον». Ετσι βλέπει και τους παραδοσιακούς χορούς της Ελλάδας τους οποίους και έχει μελετήσει. «Στους χορούς σας συνυπάρχουν πολιτισμικά στοιχεία από όλες της ευρωπαϊκές παραδόσεις. Η Ελλάδα είναι η μητέρα της Μεσογείου».

Ιέρεια του Riverdance
Η Μαρία Παχές υπήρξε, αν όχι πρωταγωνίστρια, τουλάχιστον κεντρικό πρόσωπο στο θρυλικό σχήμα του ιρλανδικού και πολυεθνικού σχήματος που υπηρετεί τους ιδιότυπους κέλτικους χορούς και τα τραγούδια Riverdance, που έχει εξελιχθεί σε παγκόσμιο παραστασιακό φαινόμενο. Δίπλα στον ιδρυτή του Riverdance Μάικλ Φλέιτλι από την αρχή, η Παχές υπηρέτησε τη μείξη παραδοσιακών ειδών, που εκείνος είχε ευαγγελιστεί, με το φλαμένκο της, περιόδευσε μαζί τους σε ολόκληρο τον κόσμο και συμμετείχε στα μπεστ σέλερ DVD του.