Ο Μεγάλος Αδελφός πάνω από το Παρίσι

Ανευ προηγουμένου ένταση στις σχέσεις Παρισιού – Ουάσιγκτον προκαλούν οι αποκαλύψεις της εφημερίδας «Μοντ» για τις τηλεφωνικές παρακολουθήσεις της αμερικανικής υπηρεσίας πληροφοριών (NSA) στη Γαλλία. Σύμφωνα με τις πληροφορίες της «Μοντ», οι οποίες προέρχονται από στοιχεία του πρώην συνεργάτη της CIA Εντουαρντ Σνόουντεν, σε διάστημα ενός μηνός από τις 10 Δεκεμβρίου 2012 έως τις 8 Ιανουαρίου 2013 πραγματοποιήθηκαν από την αμερικανική υπηρεσία 70,3 εκατομμύρια καταγραφές τηλεφωνικών συνομιλιών γάλλων πολιτών.

Ο Πρωθυπουργός της Γαλλίας Ζαν-Μαρκ Ερό δήλωσε «σοκαρισμένος» από την αμερικανική κατασκοπεία. «Είναι αδύνατο μια σύμμαχος χώρα όπως οι ΗΠΑ να κατασκοπεύει σε τέτοιο σημείο ιδιωτικές επικοινωνίες που δεν έχουν καμία στρατηγική δικαιολογία, καμία δικαιολογία εθνικής άμυνας». Ο υπουργός Εξωτερικών Λοράν Φαμπιούς κάλεσε στο υπουργείο τον αμερικανό πρεσβευτή στη Γαλλία Τσαρλς Ρίφκιν, στον οποίο χαρακτήρισε «εντελώς απαράδεκτη» την πρακτική της NSA και ζήτησε εξηγήσεις γιατί οι ΗΠΑ κατασκοπεύουν έναν από τους πιο στενούς συμμάχους τους. Ο Φαμπιούς δήλωσε ότι θα θέσει το ζήτημα της προστασίας προσωπικών δεδομένων στη Σύνοδο Κορυφής των ευρωπαίων ηγετών που θα διεξαχθεί την Πέμπτη και την Παρασκευή. Παρόμοια κατασκοπευτικά προγράμματα της NSA έχουν αποκαλυφθεί πρόσφατα στη Βρετανία, στη Βραζιλία, στο Μεξικό και στη Γερμανία, προκαλώντας ένταση στις διμερείς σχέσεις. Μάλιστα όταν ρωτήθηκε ο Ερό εάν θα απευθυνθεί στον Πρόεδρο των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα, απάντησε: «Αφήνω στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας τη φροντίδα να λάβει τα μέτρα που επιβάλλονται αλλά είναι πρόδηλο ότι απαιτούνται πρωτοβουλίες και θα αναληφθούν».

Τις αποκαλύψεις στη «Μοντ» συνυπογράφει ο Γκλεν Γκρίνγουολντ, δημοσιογράφος μέχρι πρόσφατα στη βρετανική εφημερίδα «Γκάρντιαν», στον οποίο είχε εμπιστευθεί ο Σνόουντεν μεγάλο όγκο των πληροφοριών που έχει στην κατοχή του. Σύμφωνα μ’ αυτές, η αμερικανική υπηρεσία εστίασε από την 1η έως τις 31 Ιανουαρίου 2013 το ενδιαφέρον της στις διευθύνσεις ηλεκτρονικής αλληλογραφίας wanadoo.fr, πρώην θυγατρική της Orange, με 4,5 εκατομμύρια χρήστες, και alcatel.lucent.com, τη γαλλοαμερικανική εταιρεία τηλεπικοινωνιών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που αποκάλυψε ο Σνόουντεν – ο οποίος πλέον βρίσκεται στη Ρωσία, όπου του παραχωρήθηκε άσυλο για έναν χρόνο -, τα προγράμματα παρακολούθησης της NSA αφορούσαν τόσο διευθύνσεις όσο και λέξεις-κλειδιά.

US-985D. Μεταξύ των νέων στοιχείων που αποκαλύφθηκαν περιλαμβάνονται οι τεχνικές που χρησιμοποιούσε το πρόγραμμα με την επωνυμία US-985D για την παρακολούθηση των γαλλικών τηλεπικοινωνιών. Στόχοι παρακολούθησης ήταν πρόσωπα ύποπτα για σχέσεις με τρομοκρατικές δραστηριότητες, αλλά και ιδιώτες που ανήκουν στον κόσμο των επιχειρήσεων, της πολιτικής ή της δημόσιας διοίκησης.

Η συγκεκριμένη σειρά κωδικών αντιστοιχεί σε αυτό που οι ΗΠΑ αποκαλούν «τρίτα πρόσωπα», μια κατηγορία όπου ανήκουν οι χώρες Γαλλία, Γερμανία, Αυστρία, Πολωνία και το Βέλγιο. Η κατηγορία «δεύτεροι συμβαλλόμενοι», γνωστή και ως τα «πέντε μάτια», αφορά τις αγγλόφωνες χώρες – τις ιστορικές συμμάχους της Ουάσιγκτον, δηλαδή Βρετανία, Καναδά, Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία. Η κατηγορία του «πρώτου συμβαλλομένου» αφορά τις 16 αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες, από τις οποίες πιο σημαντική έχει αναδειχθεί η NSA, σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο των γαλλικών μυστικών υπηρεσιών.

Το γράφημα της NSA εμφανίζει κατά μέσο όρο τρία εκατομμύρια υποκλοπές δεδομένων ημερησίως με σχεδόν επτά εκατομμύρια στις 24 Δεκεμβρίου 2012 και 7 Ιανουαρίου 2013. Αλλά μεταξύ 28 και 31 Δεκεμβρίου δεν φαίνεται να έχουν σημειωθεί τηλεφωνικές παρακολουθήσεις. Αυτή η παύση θα μπορούσε να αποδοθεί στον χρόνο που χρειάστηκε στα τέλη Δεκεμβρίου 2012 το αμερικανικό Κογκρέσο για την αναθεώρηση της παραγράφου 702 του νόμου που αφορά την ηλεκτρονική κατασκοπεία στο εξωτερικό. Ενα από τα έγγραφα που περιήλθαν στην κατοχή της «Μοντ» επισημαίνει ότι κατά το διάστημα 8 Φεβρουαρίου έως 8 Μαρτίου 2013 η NSA συγκέντρωσε σε ολόκληρο τον κόσμο 124,8 δισεκατομμύρια τηλεφωνικά δεδομένα και 97,1 δισεκατομμύρια δεδομένα από ηλεκτρονικό υπολογιστή. Στην Ευρώπη, μόνο η Γερμανία και η Βρετανία ξεπερνούν τη Γαλλία σε αριθμό υποκλαπεισών τηλεφωνικών συνδιαλέξεων.

Οι αμερικανικές Αρχές παρέπεμψαν σε παλαιότερη δήλωση ότι τα πρόσωπα που αποτελούν στόχο του προγράμματος εκτός ΗΠΑ παρακολουθούνται για νόμιμους λόγους, όπως η απειλή τρομοκρατικής δραστηριότητας ή η ύπαρξη απειλής στον τομέα της πληροφορίας ή της διάδοσης πυρηνικών όπλων.

Νυχτερινό τηλεφώνημα Ομπάμα σε Ολάντ
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, τηλεφώνησε τη νύχτα στον γάλλο ομόλογό του, Φρανσουά Ολάντ, για το θέμα των παρακολουθήσεων. Ο Ομπάμα επιχείρησε να δώσει εξηγήσεις για τις «αποκαλύψεις που έχουν διαστρεβλώσει τις δραστηριότητές μας» και, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ότι θα πρέπει να συνεχίσουν τη συζήτηση του ζητήματος μέσω της διπλωματικής οδού.