Ντάτσιαν Τσιόλος: «Ευκαιρία για τους έλληνες αγρότες τα €19,7 δισ. της EE»

Οι Βρυξέλλες ετοιμάζονται να διαθέσουν στην Ελλάδα κονδύλια ύψους 19,785 δισ. ευρώ και 408,3 δισ. ευρώ συνολικά στην ΕΕ μετά τη μεταρρύθμιση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) για την περίοδο 2014-2020 προκειμένου να εκσυγχρονιστεί ο αγροτικός τομέας. Ο αρμόδιος επίτροπος ξεκαθαρίζει ότι «εναπόκειται τώρα στην ελληνική κυβέρνηση να προχωρήσει στη διαμόρφωση μιας στρατηγικής για τη γεωργία» ώστε να αξιοποιήσει στο μέγιστο τα κονδύλια από τη νέα ΚΑΠ. Από τον ελληνικό σχεδιασμό θα εξαρτηθεί, άλλωστε, και η καλύτερη ενίσχυση των νέων αγροτών, η ανάπτυξη των οποίων αποτελεί προτεραιότητα της νέας πολιτικής. «Θέλουμε περισσότερους νέους αγρότες σε όλη την Ευρωπαϊκή Ενωση», δηλώνει ευθέως ο επίτροπος, ο οποίος υποστηρίζει ότι σειρά αποφάσεων που περιλαμβάνει η νέα ΚΑΠ, όπως η ενίσχυση της καινοτομίας και των μικρών παραγωγών, μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την ελληνική γεωργία.

Ολοένα και περισσότεροι νέοι στην Ελλάδα στρέφονται εξαιτίας της οικονομικής κρίσης στη γεωργία. Καθότι η ενίσχυση των νέων αγροτών είναι βασικό στοιχείο της νέας ΚΑΠ, τι μπορούν να προσδοκούν οι νέοι αυτοί οι οποίοι προσπαθούν να ξεφύγουν από την ανεργία;

Στη νέα ΚΑΠ η συμφωνία είναι ότι όλοι οι νέοι αγρότες κάτω των 40 θα λάβουν μεγαλύτερες άμεσες ενισχύσεις ανά εκτάριο – 25% επιπλέον – τα πρώτα πέντε χρόνια της δραστηριότητάς τους, αυτό είναι ένα σημαντικό σημείο. Η ενίσχυση αυτή προστίθεται στην επιχορήγηση εγκαταστάσεων, έως 70.000 ευρώ, και στα κίνητρα επενδύσεων στα αγροκτήματα που προβλέπονται στο πλαίσιο της αγροτικής ανάπτυξης. Πρόκειται για μια πολύ σημαντική αλλαγή λόγω του προβλήματος ηλικίας των αγροτών σε όλη την ΕΕ, όπου πάνω από τα δύο τρίτα είναι άνω των 55 και μόλις το 6% κάτω των 35 ετών. Το μέτρο αυτό δεν δίνει μόνο οικονομικά κίνητρα αλλά κι ένα πολιτικό μήνυμα ότι θέλουμε περισσότερους νέους αγρότες.

Σε τι ύψος ανέρχονται τα κονδύλια που διατίθενται για την ενίσχυση των νέων αγροτών;

Κάθε κράτος – μέλος μπορεί να χρησιμοποιήσει μέχρι το 2% από τις άμεσες επενδύσεις που του αναλογούν για τους νέους αγρότες. Παρέχεται ακόμη η δυνατότητα δημιουργίας υποπρογραμμάτων στο πλαίσιο της αγροτικής ανάπτυξης, όπως για παράδειγμα η δημιουργία αποθέματος για την κάλυψη δράσεων, η εκπαίδευση, οι επενδύσεις, η καινοτομία, που θα απευθύνονται μόνο σε νέους αγρότες. Είναι, όμως, αρμοδιότητα των ελληνικών Αρχών να καθορίσουν τα προγράμματα σε έρευνα και ανάπτυξη.

Οι χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, όπως η Ελλάδα, κυριαρχούνται από μικρά αγροκτήματα και στη νέα ΚΑΠ δίνεται προτεραιότητα σε μικρές μονάδες. Επαρκεί η βοήθεια αυτή για να ανταγωνιστούν τους μεγάλους παίκτες που βρίσκονται κυρίως στις βόρειες χώρες;

Με 28 χώρες – μέλη στην ΕΕ δεν υπάρχει ένα και μόνο μοντέλο και το οποίο να είναι το καλύτερο. Μπορούμε να βοηθήσουμε μικρότερους παραγωγούς να προσδιορίσουν πιο εξειδικευμένες αγορές ή ακόμη και να τους ενθαρρύνουμε να συνεργαστούν με στόχο μια καλύτερη οργάνωση και τη δυνατότητα να διαπραγματεύονται καλύτερες τιμές με τους τελικούς διανομείς. Το τελευταίο είναι σημαντικό για την Ελλάδα. Μάλιστα, για πρώτη φορά καλύπτονται οι παραγωγοί ελαιολάδου προκειμένου να συνάπτουν συνεργασίες. Στους μικρούς παραγωγούς παρέχεται ακόμη για πρώτη φορά ένα πιο απλό σύστημα κατ’ αποκοπήν πληρωμών, ενώ μπορούν να χρηματοδοτηθούν από τα κονδύλια της αγροτικής ανάπτυξης για συμβουλές και εκπαίδευση ώστε να επεκτείνουν τη δραστηριότητά τους και να βελτιώσουν την προστιθέμενη αξία των προϊόντων τους.

Υπάρχει ακόμη μέριμνα για πρόσθετη βοήθεια σε χώρες της περιφέρειας και σε μειονεκτικές περιοχές. Πώς αγγίζει την Ελλάδα η προοπτική αυτή;

Για τις περισσότερο μειονεκτικές περιοχές θα συνεχίσουμε το σύστημα των επιπρόσθετων ενισχύσεων ανά εκτάριο, αλλά όχι μόνο μέσω της πολιτικής για την αγροτική ανάπτυξη. Ηδη τώρα υπάρχει η δυνατότητα παροχής επιπλέον κονδυλίων από τις άμεσες ενισχύσεις. Επιπρόσθετα, το ειδικό καθεστώς για τα μικρά νησιά του Αιγαίου διατηρείται.

Θεωρείτε ότι η Ελλάδα έχει στρατηγικό σχέδιο για την ανάπτυξη της γεωργίας της;

Η ερώτησή σας αφορά ένα από τα ισχυρότερα μηνύματα που θα προσπαθήσω να στείλω κατά την επίσκεψή μου στην Αθήνα. Εχουμε διαπιστώσει ότι σε κράτη – μέλη που βρίσκονται σε κρίση, κυρίως στην Ιρλανδία, αλλά και στην Ισπανία και την Πορτογαλία, ο τομέας της γεωργίας και των αγροτικών προϊόντων διατροφής δεν έχει απλώς αντισταθεί στην κρίση αλλά έχει συμβάλει στην οικονομική ανάκαμψη, κυρίως μέσω των εξαγωγών. Η ελληνική γεωργία έχει τη δυνατότητα να αναδειχθεί σε έναν από τους κύριους μοχλούς ανάκαμψης της οικονομίας της Ελλάδας. Μέσω της μεταρρύθμισης της ΚΑΠ παρέχουμε επιλογές πολιτικής και χρηματοδότηση. Τώρα εναπόκειται στην ελληνική κυβέρνηση να προχωρήσει στη διαμόρφωση στρατηγικής για τον κλάδο. Δεν είναι δική μου αρμοδιότητα να ορίσω πώς θα αναπτυχθεί η ελληνική γεωργία, αλλά θα πρέπει να τονίσω ότι έχετε αρκετά ποιοτικά προϊόντα με αξιοσημείωτη παράδοση, τα οποία θα μπορούσαν σε ορισμένες περιπτώσεις να διατίθενται καλύτερα στην αγορά και υπάρχουν μέτρα της ΕΕ που θα μπορούσαν να βοηθήσουν προς την κατεύθυνση αυτήν. Το σύστημα γεωγραφικών δεικτών είναι ένα τέτοιο εργαλείο. Μάλιστα, το ελαιόλαδο της Μεσσαράς καταγράφηκε μόλις την Πέμπτη ως ο 100ός ελληνικός γεωγραφικός δείκτης.

Ποσοστό 30% των άμεσων επιδοτήσεων προορίζεται για τη βελτίωση χρήσης των φυσικών πόρων. Θα επωφεληθούν οι έλληνες αγρότες από την προοπτική αυτή;

Πράγματι 30% των άμεσων επιδοτήσεων θα κατευθυνθούν για το επονομαζόμενο «πρασίνισμα», ποσοστό, που αντιστοιχεί σε πάνω από 100 εκατ. ευρώ συνολικά για την ΕΕ και αφορά σε όλους τους αγρότες. Εξ ορισμού, όσοι έχουν εντατικές καλλιέργειες θα πρέπει να προσπαθήσουν περισσότερο. Ενα σημαντικό στοιχείο που εξετάζουμε είναι η επονομαζόμενη «περιοχή οικολογικής ανάπτυξης» σε κάθε αγρόκτημα, ώστε να δώσουμε τη δυνατότητα ανάπτυξης της βιοποικιλότητας. Στη νέα ΚΑΠ προσδιορίσαμε ότι κάτι τέτοιο δεν θα είναι απαραίτητο στην περίπτωση των μόνιμων καλλιεργειών, όπως είναι οι ελαιώνες ή οι αμπελώνες, καθώς εκεί υπάρχουν ήδη περιθώρια για την ανάπτυξη της βιοποικιλότητας.