Καμία ελπίδα πέρα από την Αφρική

Αρκεί ένα και μόνο στοιχείο, πέρα από τα ποσοστά της φτώχειας, τις εμφύλιες συρράξεις και τις περιβαλλοντικές καταστροφές, για να αντιληφθεί κανείς ότι η τραγωδία στα ανοιχτά της Λαμπεντούζα δεν θα είναι η τελευταία στα νερά της Μεσογείου. Δεν είναι άλλο από τη δημογραφική έκρηξη στην Αφρική που κάνει τους ειδικούς να εκτιμούν ότι έως το 2050 θα επιχειρούν να μεταναστεύσουν στην Ευρώπη περισσότεροι από 2 εκατομμύρια Αφρικανοί ετησίως. Συγχρόνως, θα καταγραφεί μια δημογραφική ασυμμετρία: το εργατικό δυναμικό στην Ευρώπη, αναφέρεται σε έκθεση του 2011, θα μειωθεί κατά 100 εκατομμύρια ενώ το ίδιο διάστημα στην Αφρική θα αυξηθεί κατά 700 εκατομμύρια. 
Ενόψει αυτής της εξέλιξης, σημειώνει η «Κοριέρε ντελα Σέρα», η Ευρώπη εμφανίζεται ανίκανη να καταλήξει σε μια κοινή στρατηγική για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Ο ευρωπαϊκός Νότος ζητάει μια δικαιότερη κατανομή των βαρών, αλλά ο ευρωπαϊκός Βορράς εμφανίζεται απρόθυμος να ικανοποιήσει το αίτημα. Αντίθετα, αυτό που βιώνει η ΕΕ είναι ένας ιδιότυπος πόλεμος για το άσυλο: όταν η Ρώμη καλεί σε συμπαράσταση, το Βερολίνο απαντά ότι η Γερμανία εξετάζει κάθε χρόνο πάνω από 50.000 αιτήσεις για άσυλο, ενώ η Ιταλία μόλις 17.000. Από την άλλη πλευρά, ο Νότος καλείται να σηκώσει ακόμη και το βάρος των ενοχών. Η τραγωδία με τους 300 και πλέον μετανάστες που πνίγηκαν σε απόσταση μόλις ενός χιλιομέτρου από τις ακτές του ιταλικού νησιού έγινε η αφορμή για να δεχθεί τις πρώτες του αποδοκιμασίες ως Πρωθυπουργός ο Ενρίκο Λέτα. 
Την ίδια ημέρα ο επικεφαλής της ιταλικής κυβέρνησης ανακοίνωνε ότι θα προωθούσε ρύθμιση με την οποία η λαθρομετανάστευση θα έπαυε πλέον να αποτελεί αδίκημα. Η ρύθμιση υπερψηφίστηκε προχθές από την Κεντροαριστερά, μέρος της Κεντροδεξιάς και κάποιους γερουσιαστές του Κινήματος 5 Αστέρων, παρά τη διαφωνία του ηγέτη τους. «Αν είχαμε προτείνει εμείς ένα τέτοιο μέτρο πριν από τις εκλογές, το ποσοστό μας θα ήταν μονοψήφιο» έγραψε ο Μπέπε Γκρίλο στο μπλογκ του σε μια άσκηση πολιτικού κυνισμού.  
Γεγονός είναι ότι, κόντρα στην επιθυμία του Γκρίλο και της Λέγκας και πολλών ακόμη στην Ιταλία και την Ευρώπη, η ανέχεια, οι πόλεμοι και η ερήμωση θα συνεχίσουν να μεταμορφώνουν τους κατοίκους της Αφρικής σε μελλοντικούς πρόσφυγες. Η μεγαλύτερη πίεση για την ευρωπαϊκή ήπειρο προέρχεται από το Κέρας της Αφρικής – τα θύματα της Λαμπεντούζα ήταν στην πλειονότητά τους από τη Σομαλία και την Ερυθραία. Η υποσαχάρια ζώνη του Σαχέλ (Νιγηρία, Γκάνα, Μπουρκίνα Φάσο, Σενεγάλη, Μάλι και Νίγηρας) θεωρείται επίσης υψηλού κινδύνου. Μετά τις επαναστάσεις της Αραβικής Ανοιξης και εξαιτίας της πολιτικής αστάθειας που ακολούθησε, η πίεση αυξήθηκε και από τη Βόρεια Αφρική. Σύμφωνα με τις ιταλικές Αρχές, από τον Ιανουάριο ώς τον Σεπτέμβριο του 2013 αποβιβάστηκαν στην Ιταλία 2.300 Αιγύπτιοι. Ανάλογη είναι και η κατάσταση στη Μέση Ανατολή όπου αναζητούν σωτηρία εκατομμύρια κάτοικοι της Συρίας.