Ακόμη πιο κοντά στην ανακάλυψη του φαρμάκου για το Αλτσχάιμερ

«Σημείο καμπής» στην αντιμετώπιση των νευροεκφυλιστικών παθήσεων, όπως είναι οι νόσοι Αλτσχάιμερ και Πάρκινσον, χαρακτηρίζουν ειδικοί τα αποτελέσματα δύο πρόσφατων ερευνών. Και στις δύο μελέτες, ειδικοί ανακάλυψαν και αναγνώρισαν τον ίδιο μηχανισμό πρόκλησης των νόσων. Μάλιστα, χθες ανακοινώθηκε από βρετανούς ειδικούς μία ουσία, ως η μοναδική που προλαμβάνει τον θάνατο των νευρικών κυττάρων και σταματά την εξέλιξη των παθήσεων. Τώρα θα αρχίσουν οι έρευνες για χάπια, τα οποία όχι απλώς θα επιβραδύνουν τα συμπτώματα, αλλά θα σταματούν εντελώς την εξέλιξη της νόσου.

Στην πρώτη έρευνα, βρετανοί επιστήμονες ανακάλυψαν πώς πολλές νόσοι του κεντρικού νευρικού συστήματος, όπως είναι η νόσος Αλτσχάιμερ, δημιουργούνται επειδή μία συγκεκριμένη κατηγορία πρωτεϊνών που παράγουν τα κύτταρά μας σταματούν να παίρνουν το «σωστό σχήμα». Δηλαδή, όταν το κύτταρό μας παράγει μία πρωτεΐνη, αυτή σε πρώτη φάση μοιάζει με κορδόνι και ακολουθεί μία διαδικασία κατά την οποία αναδιπλώνεται για να λειτουργήσει σωστά.

Οταν όμως χαλάει ο σχηματισμός της (μη ορθώς αναδιπλούμενη), τότε προκαλεί βλάβες στον εγκέφαλο, οι οποίες με τη σειρά τους προκαλούν τις νευροεκφυλιστικές παθήσεις αφού σκοτώνουν τα νευρικά κύτταρα. Οι ουσίες αυτές που δεν αναδιπλώνονται σωστά ονομάζονται πρωτεΐνες πριόν (prion). Οταν η διαδικασία επαναλαμβάνεται για χρόνια σε νευρώνες, μπορεί να καταστρέψει την κίνηση, τη μνήμη, τον λόγο, τις γνωσιακές λειτουργίες, ακόμα και να γίνει η αιτία θανάτου.

ΑΜΥΝΑ. Η ομάδα του Ερευνητικού Ιατρικού Κέντρου Τοξικολογίας του Πανεπιστημίου του Λέστερ εστίασε στους φυσιολογικούς μηχανισμούς άμυνας των νευρώνων, προκειμένου να αντιμετωπίσει τις πρωτεΐνες πριόν. Οι ειδικοί χρησιμοποίησαν μία ειδική ουσία που εμπόδιζε τους μηχανισμούς άμυνας και τη νευροεκφύλιση.

Σύμφωνα με όσα δημοσιεύονται στην ιατρική επιθεώρηση «Science translational medicine», στο πλαίσιο του πειράματος οι ειδικοί χρησιμοποίησαν τρωκτικά τα οποία παρήγαγαν πρωτεΐνες πριόν. Σε 12 εβδομάδες τα ποντίκια εμφάνισαν σοβαρά προβλήματα στην κίνηση και στη μνήμη και πέθαναν. Ωστόσο, όσα ποντίκια έλαβαν την ουσία δεν εμφάνισαν εκφύλιση του εγκεφαλικού ιστού και φυσικά κανένα συμπτώματα της νόσου. «Πρώτη φορά χρησιμοποιούμε μία ουσία η οποία εμποδίζει τελείως, δηλαδή σταματά την εκφύλιση των νευρικών κυττάρων σε πειραματόζωα», δηλώνει έκπληκτη η ερευνήτρια και καθηγήτρια Τζιβάνα Μαλούτσι.

Η ουσία δεν έχει δοκιμαστεί ακόμη σε ανθρώπους. Αυτό όμως, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι το επόμενο βήμα. Οπως εξηγούν, η ουσία δρα και στο πάγκρεας, κάτι που σημαίνει ότι οι ποντικοί εμφάνισαν ελαφρά μορφή διαβήτη.

Αλλη έρευνα που έγινε από το Πανεπιστήμιο του Τίπιγκεν στη Γερμανία και δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβριο στην επιστημονική επιθεώρηση «Nature», κατέληξε ακριβώς στο ίδιο συμπέρασμα χαρακτηρίζοντας τις πρωτεΐνες πριόν «επιβλαβείς σπόρους». Μάλιστα, όπως απέδειξαν, αυτές οι πρωτεΐνες δεν είναι υπεύθυνες μόνο για τις νόσους που προκαλούνται με την πρόοδο της ηλικίας, αλλά και για τις νευροεκφυλιστικές παθήσεις που είναι μεταδοτικές όπως η νόσος των τρελών αγελάδων.