Παρελθόν χωρίς μέλλον

«Το παρελθόν». Δεν σε θέλω πια, αλλά υπάρχει ένα παρελθόν που μας ενώνει, το οποίο βρίσκεται πάντοτε απέναντί σου, φέρνοντάς με αντιμέτωπο με σένα. Παρελθόν που αποτελεί και εξαιρετικό άλλοθι για να σε κρατήσω σε απόσταση, όταν στην πραγματικότητα επιθυμώ ακριβώς το αντίθετο, αν και, πλην του παρελθόντος, όλα όσα μας ένωναν έχουν προ πολλού εξανεμιστεί.

Το παρελθόν λοιπόν δεν αποτελεί μονάχα μια αλυσίδα γεγονότων που προηγήθηκαν του παρόντος. Αλλο πράγμα το παρελθόν αν είσαι ιστορικός, άλλο αν είσαι ψυχολόγος, άλλο αν είσαι ερωτευμένος. Και το παρελθόν μας είναι γεμάτο από πάθη που καθορίζουν την όχι και τόσο φυσική εξέλιξή μας, εξορίζοντάς μας συχνά σε ένα ατέρμονο πηγαινέλα από τον καταναγκασμό της αναζήτησης στη βεβαιότητα της απογοήτευσης. Κάθε προσπάθεια αποδέσμευσης από την έκσταση αυτή έχει, συχνά, χειρότερα αποτελέσματα. Γιατί αυτή η έκσταση συντηρεί τη γοητεία που μας ασκεί η ζωή.

Στο «Παρελθόν», το νέο σπουδαίο φιλμ του Ιρανού Ασγκάρ Φαραντί, ο Αχμάντ φτάνει στο Παρίσι από την Τεχεράνη για να υπογράψει τα χαρτιά του διαζυγίου του, όπως του ζήτησε η Μαρί (Μπερενίς Μπεζό, με βραβείο ερμηνείας στις Κάννες). Τα απρόοπτα ξεκινούν σχεδόν αμέσως: υποχρεώνεται να κοιμηθεί στον ξενώνα της, παρέα με τον γιο του μέλλοντα γαμπρού. Οι δε συνεχείς συγκρούσεις της Μαρί με την κόρη της οδηγούν σε μια αλυσίδα αποκαλύψεων, οι οποίες τοποθετούνται με μοναδική ακρίβεια σε στρατηγικά σημεία της πλοκής, επαναπροσδιορίζοντας τη δράση και φέρνοντας τους ήρωες όλο και περισσότερο αντιμέτωπους με τις επιλογές τους.

Μιλάμε για σινεμά που σε αιχμαλωτίζει από το πρώτο μέχρι το – κυριολεκτικά – τελευταίο καρέ, δίχως ποτέ να σκοντάψει στις ευκολίες ενός μελό ή μιας δραματικής υστερίας.

Αυτή η φαινομενική απλότητα της αφήγησης βέβαια δεν μπορεί να μασκαρέψει εντελώς τον σκελετό της δραματουργικής κατασκευής της, αλλά δεν γίνεται να μη θαυμάσει κανείς το πόσο περίτεχνα ο Φαραντί εικονογραφεί όλους τους χαρακτήρες του, πηγαίνοντας από τη μια ιστορία στην άλλη, προσθέτοντας ένα λιθαράκι τη φορά για να χτίσει μια ταινία απ’ αυτές που θες να συζητήσεις με το που βγαίνεις από την αίθουσα. Και είναι τόσο σπάνιες πια.

Βαθμοί: 9