Ενας συγγραφέας δίχως πρόσωπο

Το βιβλίο που κλέβει την παράσταση τελευταία στη Γερμανία, γράφει η εφημερίδα «Γκάρντιαν», δεν είναι το τελευταίο μυθιστόρημα ενός νομπελίστα, αλλά ένα μυθιστόρημα του 1932 που ξανατυπώθηκε και πουλιέται κατά χιλιάδες. Ενας από τους λόγους είναι το μυστήριο που καλύπτει τον ίδιο τον συγγραφέα. Αντίθετα με τις εκδοτικές συνήθειες των τελευταίων ετών, στο οπισθόφυλλο δεν υπάρχει φωτογραφία του, ενώ και τα βιογραφικά του είναι λιγοστά. Οχι γιατί δεν το ήθελε ο εκδότης, αλλά γιατί δεν υπάρχουν σχεδόν καθόλου στοιχεία γι’ αυτόν! Ο συγγραφέας λέγεται Ερνστ Χάφνερ και το βιβλίο «Αδελφοί εξ αίματος». Οταν δημοσιεύτηκε το 1932 εκθειάστηκε, αλλά έναν χρόνο αργότερα έπεσε θύμα της λογοκρισίας των Ναζί και αποσύρθηκε από την αγορά, ενώ όλα τα ίχνη του χάνονται. Ακόμη και το αρχείο του τότε εκδότη Μπρούνο Κασίρερ κάηκε στον βομβαρδισμό του Αμβούργου το 1943. Οπότε και η όποια τυχόν αλληλογραφία εκδότη και συγγραφέα καταστράφηκε και αυτή.

Οταν ο μικρός γερμανικός εκδοτικός οίκος Metrolit εξέδωσε ξανά το βιβλίο πριν από δύο μήνες, η εφημερίδα «Μπιλντ» της Κυριακής δημοσίευσε ένα άρθρο με τίτλο «Το πιο μυστηριώδες βιβλίο της χρονιάς» και καλούσε όποιον αναγνώστη ήξερε κάτι για τον συγγραφέα να εμφανιστεί και να το πει. Κανείς όμως δεν εμφανίστηκε.

Το βιβλίο είχε πάντως πολύ καλές κριτικές. Το «Σπίγκελ» έγραψε ότι είναι σαν «χτύπημα καράτε: σκληρό και ευθύ, αλλά αληθινό». Μιλάει για μια συμμορία νέων σε μια εργατική γειτονιά του Βερολίνου. Πορνεία, μικροκλοπές, πόλεμος συμμοριών είναι το περιβάλλον που περιγράφει στην περίοδο του Μεσοπολέμου. Δίνει την εικόνα της φτώχειας, όπου μια μπιζελόσουπα σε άδεια στομάχια δίνει απέραντη ικανοποίηση, περιγράφει τις τελετουργίες μύησης των συμμοριών, τα ποτά που πίνανε αλλά και τις ουρές για εύρεση εργασίας.

Ενδιαφέρον έχει, σύμφωνα με τον νέο εκδότη, ότι δεν αναφέρεται σε κόμματα, στηλιτεύει όμως τη συμπεριφορά της μεγάλης μάζας των αστών που διασκέδαζε βλέποντας ταινίες με γκάνγκστερ στην Kurfurstendamm, αλλά έκλεινε τα μάτια στη φτώχεια μπροστά στο κατώφλι της.

Οι δεκαετίες του ’20 και του ’30 ήταν τόσο επισκιασμένες από την άνοδο του ναζισμού και τον πόλεμο που ακολούθησε, που εκπλήσσει να διαβάζει κανείς ένα μυθιστόρημα που γράφτηκε τότε και να μην έχει σε πρώτο πλάνο την πολιτική σκηνή. Τα μέλη της συμμορίας που περιγράφει, όμως, δεν ενδιαφέρονταν καθόλου για τον πόλεμο. Τα ένοιαζε μόνο πώς θα επιβιώσουν.

Για τον συγγραφέα βρέθηκαν μόνο κάποιες εγγραφές σε δημοτικούς καταλόγους ανάμεσα στο 1925 και το 1932 και μια άλλη εγγραφή στα τέλη της δεκαετίας του ’30 που εμφανίζει αυτόν και τον εκδότη του σε κατάστιχα του λογοτεχνικού επιμελητηρίου του Γκέμπελς. Μετά τα ίχνη του χάνονται.