Ελλάδα και Ισραήλ αναζητούν ενεργειακό διάδρομο

Στους διαδρόμους μεταφοράς προς τη Δύση του φυσικού αερίου της ΝΑ Μεσογείου στρέφονται τα φώτα κατά τις συναντήσεις που θα έχουν σήμερα και αύριο ο Πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς και η ελληνική αντιπροσωπεία στο Ισραήλ.

Κεντρικό θέμα στην ατζέντα και οι έρευνες για πετρέλαιο στις ελληνικές θάλασσες, όπου το υπουργείο Περιβάλλοντος-Ενέργειας ενέκρινε πρόσφατα το κοινό αίτημα της ισραηλινής Ratio Oil και της Energean για τις θαλάσσιες περιοχές του Θερμαϊκού και του Κόλπου του Ορφανού, και φυσικά το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων.

Επιδίωξη της κυβέρνησης είναι να ενδυναμωθεί το ενεργειακό τρίγωνο Ισραήλ – Κύπρου – Ελλάδας ώστε να ενταχθεί η χώρα μας στους θαλάσσιους διαδρόμους από όπου θα περάσουν οι ποσότητες φυσικού αερίου και πετρελαίου της περιοχής.

Εδώ και καιρό δύο εναλλακτικές βρίσκονται στο τραπέζι, με την ελληνική πλευρά να επιμένει στο σχέδιο μεταφοράς από το Ισραήλ μέσω αγωγού προς την Κύπρο και από εκεί στην Κρήτη, που είναι και η πιο κοστοβόρα λύση. Η άλλη εναλλακτική, που είναι και η οικονομικότερη, προβλέπει μεταφορά φυσικού αερίου με πλοία (υπό μορφήν LNG), χωρίς ωστόσο Ισραήλ και Κύπρος να έχουν αποφασίσει πού θα κατασκευαστούν σταθμοί υγροποίησης και μεταφόρτωσης.

Σύμφωνα πάντως με κύκλους του ΥΠΕΚΑ, εφόσον ο υποθαλάσσιος αυτός αγωγός έχει δυναμικότητα 8 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου ετησίως το σχέδιο είναι οικονομικά βιώσιμο. Κάτι που θεωρείται εφικτό, δεδομένου ότι Ισραήλ και Κύπρος μιλούν για εξαγωγές προς τη Δύση 16 δισ. κυβικών μέτρων τον χρόνο.

Αυτός είναι και ο λόγος που η ελληνική πλευρά θα επιμείνει στο σχέδιο του αγωγού (σ.σ.: πρόκειται να ενταχθεί στα έργα προτεραιότητας της ΕΕ), όπως προκύπτει και από την ενεργειακή συμφωνία που θα υπογράψει με τον ισραηλινό ομόλογό του ο υπουργός ΠΕΚΑ Γιάννης Μανιάτης. Η συμφωνία θα αναφέρεται σε «θέματα ερευνών για ορυκτό πλούτο και υδρογονάνθρακες, ιδιαίτερα φυσικού αερίου, με έμφαση στις εναλλακτικές οδούς μεταφοράς τους», καθώς και στο πρόσφατο τριμερές μνημόνιο Ισράηλ – Ελλάδας – Κύπρου.

Εκτός από τα ενεργειακά, το Ισραήλ είναι ένας από τους ισχυρότερους παίκτες στο ελληνικό πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων. Το ταξίδι Σαμαρά συμπίπτει χρονικά με την ωρίμαση τριών κρίσιμων διαγωνισμών: της ΕΥΑΘ, του Ελληνικού και της ΛΑΡΚΟ.

Στα τέλη Οκτωβρίου αναμένεται να υποβληθούν οι τελικές προσφορές για την παραχώρηση του Ελληνικού, με την ισραηλινή εταιρεία Elbit να έχει περάσει στην τελική τετράδα των διεκδικητών. Αντίπαλοί της η βρετανική London & Regional Properties, η Qatari Diar (Κατάρ) και η ελληνική Lamda Development.

Σε έναν άλλο τομέα, η ισραηλινή κρατική εταιρεία ύδρευσης Mekorot συμμετέχει σε μία από τις δύο κοινοπραξίες που έχουν περάσει στη β’ φάση για την εξαγορά του πλειοψηφικού πακέτου της Εταιρείας Υδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης (ΕΥΑΘ), μαζί με τη ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ και τον όμιλο Αποστολόπουλου. Ολα δείχνουν ότι η Mekorot θα ενδιαφερθεί και για την απόκτηση της ΕΥΔΑΠ.

Στο μέτωπο της μεταλλευτικής βιομηχανίας ΛΑΡΚΟ, ενδιαφέρον έχει εκδηλώσει ένας από τους πλουσιότερους Ισραηλινούς στον κόσμο, ο Μπένι Στάινμετζ, μαζί με τρεις πανίσχυρους επιχειρηματίες από το Καζακστάν, μέσω της ολλανδικής εταιρείας Cunico. Οι τέσσερις ελέγχουν μέσω της Cunico εταιρείες νικελίου σε Σκόπια και Κόσοβο. Η δε θυγατρική του ομίλου στα Σκόπια, η Feni Industries, έχει επικεφαλής τον Κ. Δασκαλάκη, πρώην υψηλόβαθμο στέλεχος της ΛΑΡΚΟ.

Τέλος, μία άλλη εταιρεία του Στάινμετζ φέρεται να ενδιαφέρεται για την απόκτηση της Πανγαία, της θυγατρικής της Εθνικής Τράπεζας στα ακίνητα. Πρόκειται για επενδυτικό όχημα της Beny Steinmetz Group Real Estate (BSG Real Estate), το οποίο διαχειρίζεται Ελληνας, ο Κρις Παπαχριστοφόρου, πρώην στέλεχος της Deutsce Bank.

Μελέτες
Εδώ και καιρό εκπονούνται μελέτες σκοπιμότητας για την υποβρύχια διασύνδεση μήκους 1.000 χλμ. των ηλεκτρικών δικτύων των τριών χωρών (επίσης υπάρχει εισήγηση να ενταχθεί στα έργα προτεραιότητας της ΕΕ) και την κατασκευή σταθμού υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Κύπρο.