Τα μυστικά της σύνταξης στο Δημόσιο

Εναν αναλυτικό οδηγό για τα ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά θέματα των δημοσίων υπαλλήλων παρουσιάζουν «ΤΑ ΝΕΑ». Πηγή είναι τo Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, το οποίο  δίνει διευκρινίσεις σε σχέση με τη συνταξιοδότηση των δημοσίων υπαλλήλων με τη μορφή ερωτήσεων και απαντήσεων.

Οι ερωτήσεις και απαντήσεις για τη συνταξιοδότηση των δημοσίων υπαλλήλων έχουν ως εξης:

Ποιος θεωρείται παλαιός
και ποιος νέος ασφαλισμένος;

– Παλαιός ασφαλισμένος νοείται ο υπάλληλος ο οποίος, ανεξάρτητα από τον χρόνο διορισμού του στο Δημόσιο, έχει ασφαλισθεί για πρώτη φορά σε ασφαλιστικό οργανισμό κύριας ασφάλισης, συμπεριλαμβανομένου του Δημοσίου, μέχρι 31-12-1992.

– Νέος ασφαλισμένος νοείται ο υπάλληλος ο οποίος, ανεξάρτητα από τον χρόνο διορισμού του στο Δημόσιο, έχει ασφαλισθεί για πρώτη φορά σε ασφαλιστικό οργανισμό κύριας ασφάλισης, συμπεριλαμβανομένου του Δημοσίου, από 1-1-1993 και μετά.

Στην έννοια των κατά τα ανωτέρω ασφαλιστικών οργανισμών κύριας ασφάλισης περιλαμβάνονται και αυτοί των κρατών – μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης καθώς και των κρατών στα οποία έχουν επεκταθεί οι Ευρωπαϊκοί Κανονισμοί για την ασφάλιση των εργασιακά μετακινούμενων εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης (Ελβετία, Νορβηγία κ.λπ.).

Τι είναι η κατηγοριοποίηση
των ασφαλισμένων;

Η διάκριση των ασφαλισμένων ανάλογα με το «παλαιός/νέος» ασφαλισμένος, με τον χρόνο πρόσληψης στο Δημόσιο, τον χρόνο θεμελίωσης του συνταξιοδοτικού δικαιώματος, την υπαγωγή ή μη στις διατάξεις του Ν. 3865/2010.

Τι συνεπάγεται η κατηγοριοποίηση των ασφαλισμένων;
Η κατηγοριοποίηση των ασφαλισμένων επηρεάζει τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης (απαιτούμενος χρόνος και ηλικιακό όριο για τη συνταξιοδότηση), τον τρόπο αξιοποίησης του χρόνου που έχει διανυθεί στην ασφάλιση άλλου ασφαλιστικού φορέα (εφαρμογή ή μη της διαδοχικής ασφάλισης) αλλά και τον υπολογισμό της σύνταξης.
Πότε αρχίζει η συντάξιμη υπηρεσία του τακτικού (μονίμου) υπαλλήλου;
Το συντάξιμο της τακτικής υπηρεσίας του μόνιμου υπαλλήλου αρχίζει από την ημεροχρονολογία δημοσίευσης της πράξης του διορισμού του στο ΦΕΚ ή από την ημεροχρονολογία ανάληψης υπηρεσίας, εφόσον αυτή πραγματοποιήθηκε μετά την παρέλευση ενός και πλέον μηνός από τη δημοσίευση της πράξης του διορισμού στο ΦΕΚ. 
Πότε παράγει συνταξιοδοτικά αποτελέσματα ο αναδρομικός διορισμός;
Οταν βασίζεται σε διάταξη νόμου ή σε δικαστική απόφαση προς την οποία συμμορφώθηκε η διοίκηση.
Πότε αρχίζει το συντάξιμο μιας υπηρεσίας που έχει διανυθεί με Σχέση Εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου (ΣΕΙΔΟΧ) ή Αορίστου Χρόνου (ΣΕΙΔΑΧ);
Ως ημερομηνία έναρξης του συντάξιμου των εν λόγω υπηρεσιών λαμβάνεται υπόψη η ημερομηνία ανάληψης υπηρεσίας.
Πότε τερματίζεται η συντάξιμη υπηρεσία του/της τακτικού/κής (μονίμου) υπαλλήλου;
Η συντάξιμη υπηρεσία του μονίμου υπαλλήλου τερματίζεται κατά την ημεροχρονολογία δημοσίευσης στο ΦΕΚ της απόλυσης, της παραίτησης ή μέχρι του θανάτου του/της υπαλλήλου.Αν παρασχέθηκε υπηρεσία και μετά την παραπάνω χρονολογία δημοσίευσης, η υπηρεσία υπολογίζεται μέχρι την ημερομηνία κοινοποίησης των παραπάνω πράξεων και σε κάθε περίπτωση όχι πέρα από την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευση αυτή.
Πότε τερματίζεται η συντάξιμη υπηρεσία του/της τακτικού/κής (μονίμου) υπαλλήλου στις περιπτώσεις αυτοδίκαιης λύσης της υπαλληλικής του σχέσης (δύο αιτήσεις παραίτησης, παρέλευση άπρακτου διμήνου ή μήνα κατά περίπτωση, απόλυση λόγω 35ετίας ή λόγω ορίου ηλικίας );
Στις περιπτώσεις αυτές η συντάξιμη υπηρεσία τερματίζεται κατά την ημερομηνία της αυτοδίκαιης λύσης της υπαλληλικής σχέσης. 
Τι συμβαίνει αν ο/η υπάλληλος παραμείνει στην υπηρεσία μετά την ημερομηνία αυτή;
Ο χρόνος που τυχόν θα παραμείνει ο/η υπάλληλος στην υπηρεσία μετά την ημερομηνία κατά την οποία θα έπρεπε να έχει λυθεί αυτοδίκαια η υπαλληλική του/της σχέση δεν λογίζεται συντάξιμος, ανεξάρτητα από την παροχή υπηρεσίας και την καταβολή μισθού, αφού δεν υπάρχει νόμιμος υπαλληλικός δεσμός.
Απόλυση λόγω ανικανότητας 
– Διαδικασία λύσης 
της υπαλληλικής σχέσης.
Η απόλυση του/της υπαλλήλου λόγω ανικανότητας είναι η κατάληξη μιας διοικητικής διαδικασίας που έχει προηγηθεί και προβλέπεται από τις διατάξεις τού εκάστοτε ισχύοντος Υπαλληλικού Κώδικα. Επειδή η ακολουθούμενη διαδικασία είναι διοικητικής φύσεως και αφορά μόνο τον/την υπάλληλο και την υπηρεσία του/της, δεν υπάρχει εμπλοκή σ’ αυτή της Υπηρεσίας Συντάξεων του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους. Το όργανο στο οποίο παραπέμπεται ο/η υπάλληλος για να γνωματεύσει για το είδος της πάθησης, για το αν επιδέχεται ή όχι θεραπεία (τότε μόνο απολύεται ο/η υπάλληλος) και το ποσοστό της ανικανότητας είναι η οικεία Δευτεροβάθμια Υγειονομική Επιτροπή.
Πότε τερματίζεται η συντάξιμη υπηρεσία του/της τακτικού/κής υπαλλήλου (μονίμου) υπαλλήλου σε περίπτωση απόλυσης λόγω ανικανότητας;
Με την πάροδο διμήνου από την τελευταία αναρρωτική άδεια που έλαβε ο/η υπάλληλος πριν από την γνωμάτευση της οικείας Υγειονομικής Επιτροπής ή με την πάροδο διμήνου από τη λήξη της διαθεσιμότητας στην οποία τέθηκε ο/η υπάλληλος λόγω εξάντλησης των αναρρωτικών αδειών που δικαιούται. Επισημαίνεται ότι τα αμέσως παραπάνω δεν ισχύουν σε περίπτωση που προηγηθεί η λύση της υπαλληλικής σχέσης (δημοσίευση στο ΦΕΚ/κοινοποίηση) πριν από τη συμπλήρωση του κατά περίπτωση προαναφερόμενου διμήνου. 
Τι συμβαίνει σε περίπτωση που η διοίκηση καθυστερεί να ολοκληρώσει τη διαδικασία της απόλυσης και ο/η υπάλληλος παραμένει στην υπηρεσία και εξακολουθεί να εργάζεται;
Στην περίπτωση αυτή η συντάξιμη υπηρεσία τερματίζεται με την πάροδο διμήνου από τη γνωμάτευση της οικείας Υγειονομικής Επιτροπής ανεξάρτητα από τον χρόνο κοινοποίησης της απόλυσης ή την τυχόν προσφορά υπηρεσίας και την καταβολή μισθού. Ο πέραν του διμήνου χρόνος παραμονής στην υπηρεσία δεν λογίζεται συντάξιμος.
Τι σημαίνει θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος;
Κατά κανόνα νοείται η συμπλήρωση του ελάχιστου απαιτούμενου χρόνου πραγματικής συντάξιμης υπηρεσίας ή ασφάλισης (κατά περίπτωση) προκειμένου ο/η υπάλληλος να έχει δικαίωμα για σύνταξη και δεν συναρτάται με την ταυτόχρονη συμπλήρωση ορίου ηλικίας.
Σε ορισμένες, πάντως, περιπτώσεις για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος απαιτείται συνδυασμός ελάχιστα απαιτούμενου χρόνου και ηλικίας (αφορά κυρίωτους νέους ασφαλισμένους, καθώς και την εφαρμογή της γενικής διάταξης για συνταξιοδότηση με τη συμπλήρωση 15 ετών συντάξιμης υπηρεσίας και του 65ου έτους της ηλικίας).
Ποιες υπηρεσίες λαμβάνονται υπόψη για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος
1. Η υπηρεσία που έχει διανυθεί στο Δημόσιο, σε ΟΤΑ και σε ΝΠΔΔ με οιαδήποτε σχέση εργασίας.
2. Η υπηρεσία/χρόνος ασφάλισης που έχει διανυθεί σε αντίστοιχους με τους παραπάνω φορείς χωρών – μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης με οιαδήποτε σχέση ανεξάρτητα από ποιον φορέα θα αξιοποιηθεί τελικά ασφαλιστικά – συνταξιοδοτικά ο χρόνος αυτός.
3. Ο χρόνος που απαιτήθηκε ως προσόν κατά την πρόσληψη ή τον διορισμό του/της υπαλλήλου στη δημόσια υπηρεσία, με ή χωρίς εξαγορά κατά περίπτωση (βλ. αναγνωρίσεις υπηρεσιών/χρόνων ασφάλισης).
4. Ο χρόνος της στρατιωτικής θητείας με ή χωρίς εξαγορά, κατά περίπτωση (βλ. αναγνωρίσεις υπηρεσιών/χρόνων ασφάλισης).
5. Για όσους έχουν προσληφθεί/διορισθεί για πρώτη φορά στο Δημόσιο, σε ΟΤΑ ή σε ΝΠΔΔ μετά την 1-1-1983, κάθε χρόνος ασφάλισης που έχει διανυθεί σε οποιονδήποτε ασφαλιστικό φορέα κύριας ασφάλισης, υπό την προϋπόθεση ότι ο χρόνος αυτός δεν θα αξιοποιηθεί συνταξιοδοτικά από τον φορέα αυτό.
6. Κάθε υπηρεσία η οποία με ειδική συνταξιοδοτική διάταξη εξομοιώνεται με πραγματική δημόσια και συντάξιμη υπηρεσία. Χρόνος ασφάλισης στον ιδιωτικό τομέα που έχει αναγνωρισθεί ως συντάξιμος με την καταβολή συμπληρωματικής εισφοράς εξαγοράς (άρθρο 1 του Ν. 1405/1983) δεν λαμβάνεται υπόψη για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος. 
Κατ’ εξαίρεση λαμβάνεται υπόψη για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος και ο χρόνος απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα και μέχρι πέντε χρόνια, εφόσον ο/η υπάλληλος έχει συμπληρώσει με βάση τη λοιπή υπηρεσία του 20ετή πραγματική συντάξιμη υπηρεσία και το 56ο έτος ηλικίας του/τη.
7. Επίσης, με τις διατάξεις του Ν.3865/2010 (άρθρο 6 παρ. 1 και άρθρο 17 παρ. 1) λαμβάνονται πλέον υπόψη για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος ο χρόνος παιδιών καθώς και ο χρόνος των σπουδών με τους όρους και τις προϋποθέσεις που αυτοί οι χρόνοι αναγνωρίζονται ως συντάξιμοι.
Επισήμανση:Εξυπακούεται ότι κάθε χρόνος υπηρεσίας/ασφάλισης που είναι θεμελιωτικός θα πρέπει να λογίζεται συντάξιμος.
Παράδειγμα:
Υπάλληλος για τον οποίο ο χρόνος της στρατιωτικής θητείας λογίζεται συντάξιμος υπό τον όρο της εξαγοράς, αλλά δεν επιθυμεί να προβεί στην εν λόγω αναγνώριση, δεν θα συνυπολογίζει τον χρόνο αυτόν στη λοιπή συντάξιμη υπηρεσία του για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού του δικαιώματος με ό,τι τούτο μπορεί να συνεπάγεται. 
Τι νοείται ως όριο ηλικίας (ΟΗ) συνταξιοδότησης;
Η ηλικία που πρέπει να έχει συμπληρώσει ο/η υπάλληλος προκειμένου, αφού έχει θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα και αποχωρήσει από την υπηρεσία, να είναι δυνατή η καταβολή (πληρωμή) της σύνταξής του. 
Τι είναι η σύνταξη μελλοντικής καταβολής;
Εφόσον ο/η υπάλληλος έχει θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα, χωρίς όμως να έχει συμπληρώσει το κατά περίπτωση ΟΗ, μπορεί να αποχωρήσει από την υπηρεσία και να υποβάλει αίτηση συνταξιοδότησης, οπότε η αρμόδια Διεύθυνση Συντάξεων θα προβεί στην έκδοση πράξης συνταξιοδότησης. 
Η καταβολή της σύνταξης όμως θα ανασταλεί μέχρι τη συμπλήρωση του απαιτούμενου κατά περίπτωση ΟΗ. Οι άλλες δυνατότητες που έχει ο/η υπάλληλος μετά τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού του/της δικαιώματος είναι να παραμείνει στην υπηρεσία είτε μέχρι τη συμπλήρωση του απαιτούμενου στην περίπτωση του/της ΟΗ είτε και μετά τη συμπλήρωση του εν λόγω ηλικιακού ορίου και να αποχωρήσει οποτεδήποτε, έχοντας «κλειδώσει» το συνταξιοδοτικό του δικαίωμα.
Τι σημαίνει συνταξιοδότηση ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας (ΑΟΗ);
Η δυνατότητα αποχώρησης του/της υπαλλήλου από την υπηρεσία μετά τη συμπλήρωση συγκεκριμένου συντάξιμου χρόνου ή χρόνου ασφάλισης κατά περίπτωση (θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος), οπότε η σύνταξη καταβάλλεται αμέσως χωρίς να είναι απαραίτητη η συμπλήρωση συγκεκριμένου ορίου ηλικίας.
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ:
Στις περιπτώσεις αυτές η αποχώρηση του/της υπαλλήλου και η συνταξιοδότηση ΑΟΗ δεν επιφέρει μείωση της σύνταξής του/της αφού δεν συνιστά πρόωρη συνταξιοδότηση (η σύνταξη υπολογίζεται βάσει της συνολικής συντάξιμης υπηρεσίας).
Επί ποιων αποδοχών υπολογίζεται η σύνταξη;
Η σύνταξη υπολογίζεται με βάση τον συντάξιμο μισθό/τις συντάξιμες αποδοχές ή τις ασφαλιστέες αποδοχές κατά περίπτωση.
Ποιος είναι ο συντάξιμος μισθός και οι συντάξιμες/ασφαλιστέες αποδοχές;
Οι μισθολογικές παροχές (αποδοχές) επί των οποίων επενεργείται η κράτηση για κύρια σύνταξη και αποτελούν τη βάση υπολογισμού της σύνταξης αλλά και τη βάση υπολογισμού της συμπληρωματικής εισφοράς εξαγοράς ή της εισφοράς εξαγοράς για την αναγνώριση υπηρεσιών/προϋπηρεσιών/συντάξιμων χρόνων/χρόνων ασφάλισης (όπου απαιτείται εξαγορά).
Ειδικότερα:
n Για τους εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και τους υπαλλήλους γενικά:
Ο βασικός μισθός του ΜΚ που είχαν στις 31/10/2011, το ποσό των 140,80 ευρώ και το τυχόν δικαιούμενο επίδομα θέσης.
n Για τα μέλη ΔΕΠ/ΑΕΙ, ΕΠ/ΤΕΙ ΚΑΙ ΕΠ/ΑΣΠΑΙΤΕ:
Ο βασικός μισθός, το επίδομα χρόνου υπηρεσίας, το επίδομα διδακτικής προετοιμασίας και εξωδιδακτικής απασχόλησης και το επίδομα βιβλιοθήκης. 
Τι σημαίνει ποσοστό 
αναπλήρωσης;
Το ποσοστό επί των ως άνω αποδοχών που λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της σύνταξης.
Πώς υπολογίζεται η σύνταξη;
Γενικά: Από 1/1/2008 για τον υπολογισμό της σύνταξης έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του Ν. 3029/2002 (Νόμος Ρέππα). Τούτο πρακτικά σημαίνει ότι το τελικό ποσό της σύνταξης προκύπτει πλέον ως το άθροισμα δύο επιμέρους τμηματικών συντάξεων (τμήμα Ι και τμήμα ΙΙ).Το τμήμα Ι αναφέρεται στη σύνταξη που αναλογεί στα χρόνια της συντάξιμης υπηρεσίας του/της υπαλλήλου που έχουν διανυθεί μέχρι τις 31/12/2007 και για τον υπολογισμό της ακολουθείται ο πριν από την 1/1/2008 
τρόπος υπολογισμού – ήτοι με βάση τον τελευταίο συντάξιμο μισθό και ποσοστό αναπλήρωσης 80%. Το τμήμα ΙΙ αναφέρεται στο ποσό της σύνταξης που αναλογεί στα χρόνια της συντάξιμης υπηρεσίας του/της υπαλλήλου που έχουν διανυθεί από 1/1/2008 και μετά, για τον υπολογισμό της οποίας λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος των ασφαλιστέων αποδοχών από 1/1/2008 μέχρι την ημεροχρονολογία εξόδου του/της από την υπηρεσία και ποσοστό αναπλήρωσης για το έτος 2012 75%.
Για όσους/όσες θα εξέλθουν από την υπηρεσία μετά την 1/1/2013, για τον υπολογισμό του τμήματος ΙΙ θα ληφθεί υπόψη ο μέσος όρος των ασφαλιστέων αποδοχών που θα έχει λάβει ο/η υπάλληλος κατά τα πέντε τελευταία έτη που θα έχουν προηγηθεί της ημεροχρονολογίας εξόδου του/της υπαλλήλου από την υπηρεσία και το ανάλογο ποσοστό αναπλήρωσης.
Τι σημαίνει μειωμένη/πρόωρη σύνταξη;
Νοείται η δυνατότητα που παρέχεται στον/στην υπάλληλο που έχει θεμελιώσει δικαίωμα σύνταξης για καταβολή της σύνταξής του/της κατά πέντε (5) κατ’ ανώτατο όριο χρόνια πριν από τη συμπλήρωση του κατά περίπτωση ορίου ηλικίας, με την ανάλογη όμως μείωση της σύνταξης (ποινή), το ύψος της οποίας εξαρτάται από το πόσο νωρίτερα από την ημερομηνία συμπλήρωσης του προβλεπόμενου ορίου ηλικίας θα ασκηθεί το δικαίωμα αυτό.

Ποιο τμήμα της σύνταξης αφορά η μείωση αυτή;
Η μείωση αυτή αφορά την «τμηματική σύνταξη» που αναλογεί στον χρόνο ασφάλισης που έχει διανυθεί στο Δημόσιο (στις περιπτώσεις εφαρμογής της διαδοχικής ασφάλισης).
Πόση είναι η μείωση αυτή;
Η μείωση της τμηματικής σύνταξης του Δημοσίου συνίσταται στο 1/267 για κάθε μήνα που υπολείπεται για τη συμπλήρωση του κανονικού ΟΗ (ή 4,5% κατ’ έτος) προκειμένου για όσους θεμελίωσαν δικαίωμα μέχρι 31/12/2010 και στο 1/200 (ή 6% κατ’ έτος) για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα μετά την 1/1/2011.
Τι σημαίνει πλήρης σύνταξη;
Η σύνταξη που καταβάλλεται στον/στη δικαιούχο με τη συμπλήρωση των κανονικών χρονικών ή ηλικιακών ορίων χωρίς την προαναφερόμενη μείωση (ποινή).
Ποια θεωρείται ως ημερομηνία ενηλικίωσης των παιδιών για την άσκηση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος εκ μέρους των γονέων;
Ως ημερομηνία ενηλικίωσης των παιδιών θεωρείται η 31η Δεκεμβρίου του έτους που συμπληρώνουν (με βάση την ημερομηνία γέννησης) το 18ο έτος της ηλικίας τους. Η νέα ρύθμιση σαφώς ευνοεί μια σημαντική μερίδα γυναικών που για λίγους μήνες ή λίγες ημέρες έχασαν το δικαίωμα να συνταξιοδοτηθούν ως μητέρες ανήλικων τέκνων (με μειωμένο ηλικιακό όριο) επειδή η ενηλικίωση του παιδιού τους (με βάση την ημερομηνία γέννησης) είχε προηγηθεί κατά τι του χρόνου θεμελίωσης του συνταξιοδοτικού δικαιώματός τους.
Ετσι, γυναίκα υπάλληλος που διορίστηκε στις 26/4/1985 και θεμελίωσε συνταξιοδοτικό δικαίωμα την αντίστοιχη ημερομηνία του 2010 και έχει παιδί που γεννήθηκε στις 25 Απριλίου του 1992, με βάση τη νέα ρύθμιση δικαιούται σύνταξη ως μητέρα ανήλικου παιδιού, αφού η ενηλικίωση του παιδιού λογίζεται ότι συντελέσθηκε στις 31-12-2010 και μπορεί να συνταξιοδοτηθεί στο 50ό έτος της ηλικίας της αντί του 60ού που ίσχυε με την προϊσχύουσα ρύθμιση.
Ποιο όργανο διαπιστώνει την ανικανότητα για την άσκηση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος;
Για τη διαπίστωση του είδους της πάθησης και του ποσοστού ανικανότητας, όπου απαιτείται κάτι τέτοιο στη συνταξιοδοτική νομοθεσία, αποφαίνεται η Ανωτάτη Στρατού Υγειονομική Επιτροπή (ΑΣΥΕ).
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ : Η παραπομπή και η έκδοση γνωμάτευσης από την ΑΣΥΕ δεν αφορά τη διαδικασία λύσης της υπαλληλικής σχέσης λόγω ανικανότητας (αρμόδιες για τις περιπτώσεις αυτές είναι οι Δευτεροβάθμιες Υγειονομικές Επιτροπές της Περιφέρειας).
Πώς γίνεται η παραπομπή στην ΑΣΥΕ;
Με έγγραφο της αρμόδιας κατά περίπτωση Διεύθυνσης Συντάξεων, το οποίο εκδίδεται ύστερα από αίτηση που υποβάλλει εκείνος/η που ζητεί την παραπομπή (ο/η υπάλληλος, ο/η σύζυγος ή ο γονέας κατά περίπτωση). 
Ο υπάλληλος που μετατάσσεται ή μεταφέρεται σε άλλη υπηρεσία μπορεί να διατηρήσει το προηγούμενο ασφαλιστικό/συνταξιοδοτικό καθεστώς;
Από 1/1/2003 ο υπάλληλος του Δημοσίου, των ΝΠΔΔ, των Ανεξάρτητων Αρχών ή των ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού, ο οποίος μετατάσσεται ή μεταφέρεται σε θέσεις υπηρεσιών των οποίων το προσωπικό διέπεται από διαφορετικό ασφαλιστικό καθεστώς από αυτό στο οποίο υπαγόταν πριν από τη μετάταξη ή τη μεταφορά του, μπορεί να διατηρήσει το προηγούμενο της μετάταξης ή μεταφοράς ασφαλιστικό/συνταξιοδοτικό καθεστώς αντί της αυτοδίκαιης υπαγωγής του στο ασφαλιστικό/συνταξιοδοτικό καθεστώς κύριας, επικουρικής ασφάλισης, πρόνοιας και υγειονομικής περίθαλψης που διέπει το προσωπικό της νέας του θέσης. 
Πώς και πότε ασκείται από τον/την υπάλληλο που μετατάσσεται ή μεταφέρεται το σχετικό δικαίωμα;
Η διατήρηση του προηγούμενου της μετάταξης ή μεταφοράς ασφαλιστικού συνταξιοδοτικού καθεστώτος γίνεται με δήλωση που δεν ανακαλείται, η οποία υποβάλλεται στην Υπηρεσία στην οποία μετατάσσεται ή μεταφέρεται ο/η υπάλληλος.
Η προθεσμία για την υποβολή τής ως άνω δήλωσης είναι τρεις (3) μήνες και αρχίζει από την ημερομηνία έκδοσης της σχετικής διοικητικής πράξης της μετάταξης ή της μεταφοράς. 
Ποιες είναι οι συνέπειες της αναγνώρισης παράνομων πράξεων της διοίκησης σε σχέση με το συνταξιοδοτικό δικαίωμα;
Η πράξη της διοίκησης που αναγνωρίστηκε ως παράνομη με τελεσίδικη δικαστική απόφαση ή συμβιβασμό θεωρείται σαν να μην έχει γίνει για τις συνέπειές της σχετικά με το δικαίωμα σε σύνταξη και ο χρόνος που ο/η υπάλληλος παρέμεινε εκτός υπηρεσίας εξαιτίας της λογίζεται ως χρόνος πραγματικής συντάξιμης υπηρεσίας.
Υποχρεούται στην περίπτωση αυτή ο/η υπάλληλος για καταβολή εισφορών για κύρια σύνταξη;
Εφόσον ο/η υπάλληλος για τον χρόνο που παρέμεινε εκτός υπηρεσίας δεν έλαβε αποδοχές, δεν υποχρεούται στην καταβολή εισφορών για κύρια σύνταξη προκειμένου να λογισθεί αυτός ως συντάξιμος. 
Υπάρχει προθεσμία για την άσκηση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος;
Κάθε αίτηση που αφορά την αναγνώριση δικαιώματος σύνταξης, την αύξησή της ή την προσμέτρηση χρόνου συντάξιμης υπηρεσίας υποβάλλεται από οποιονδήποτε έχει έννομο συμφέρον μετά την έξοδο του υπαλλήλου από την υπηρεσία ή την έναρξη καταβολής της σύνταξης, με ποινή την έκπτωση από το δικαίωμα σε προθεσμία πέντε ετών από τη γέννηση του δικαιώματος αυτού.
Μπορεί να υπάρξει παραίτηση από το δικαίωμα για σύνταξη;
Η παραίτηση από το συνταξιοδοτικό δικαίωμα είναι ισχυρή και εφόσον ασκηθεί δεν μπορεί να ανακληθεί. Αν υπάρξει παραίτηση δεν παραβλάπτεται το δικαίωμα των διαδόχων στη σύνταξη προσώπων, ούτε ωφελούνται τα πρόσωπα που είναι τυχόν συνδικαιούχα στη σύνταξη. 
Ποιο είναι το ασφαλιστικό καθεστώς προσλαμβανομένων για πρώτη φορά στο Δημόσιο από 1-1-2011;
Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1α, οι τακτικοί και μετακλητοί υπάλληλοι και λειτουργοί του Δημοσίου, τακτικοί και μετακλητοί υπάλληλοι της Βουλής, των ΝΠΔΔ και των ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού καθώς και οι ιερείς και οι υπάλληλοι των εκκλησιαστικών Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου που προσλαμβάνονται για πρώτη φορά από 1-1-2011 και μετά υπάγονται υποχρεωτικά και αυτοδίκαια στον κλάδο κύριας σύνταξης του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (κοινό καθεστώς ΙΚΑ).