Διαπραγμάτευση σε ουδέτερη ζώνη

Οι διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν σε «ουδέτερο» έδαφος: στα γραφεία της Γερμανικής Κοινοβουλευτικής Εταιρείας (DPG) συναντήθηκαν χθες το μεσημέρι για πρώτη φορά οι αντιπροσωπείες των δύο συντηρητικών κομμάτων, της Χριστιανικής Ενωσης CDU-CSU και των Σοσιαλδημοκρατών. Η DPG είναι το σημαντικότερο πολιτικό κλαμπ της Γερμανίας με 1.400 μέλη, βουλευτές της Μπούντεσταγκ, των τοπικών Κοινοβουλίων και της Ευρωβουλής. Είναι «η Ελβετία της γερμανικής πολιτικής» και το κτίριο στο οποίο στεγάζεται απέχει μόλις λίγα μέτρα από το Ράιχσταγκ, αλλά η απόσταση που χωρίζει τα κόμματα για τον σχηματισμό μελλοντικής κυβέρνησης μεγάλου συνασπισμού είναι μεγάλη. Ασυνήθιστα μεγάλες – επταμελείς, σχεδόν διπλάσιες απ’ ό,τι στον μεγάλο συνασπισμό του 2005 – είναι και οι διαπραγματευτικές ομάδες των τριών κομμάτων: της Χριστιανοδημοκρατικής Ενωσης CDU, με επικεφαλής την Ανγκελα Μέρκελ, της Χριστιανοκοινωνικής Ενωσης CSU, υπό τον πρόεδρό του βαυαρό Πρωθυπουργό Χορστ Ζεεχόφερ και του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, υπό τον πρόεδρό του Ζίγκμαρ Γκάμπριελ.

Η χθεσινή πρώτη συνάντηση ήταν διερευνητική. Οι δύο πλευρές ήθελαν να ανιχνεύσουν τα περιθώρια που υπάρχουν για να προχωρήσουν στη συνέχεια σε διαπραγματεύσεις επί της ουσίας. «Η Ευρώπη και όλος ο κόσμος έχει στραμμένο το βλέμμα του σ’ εμάς. Εχουμε κοινή ευθύνη να σχηματίσουμε μια σταθερή κυβέρνηση», είπε η Καγκελάριος Μέρκελ την παραμονή της συνάντησης. Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του SPD Ζίγκμαρ Γκάμπριελ προειδοποίησε ότι «το τελευταίο που θέλουν οι πολίτες είναι η συνέχιση του προεκλογικού αγώνα, στο τέλος του οποίου θα είναι νέες εκλογές».

Οι Σοσιαλδημοκράτες όμως έχουν τις μεγαλύτερες ενστάσεις για την επανάληψη του «μεγάλου» συνασπισμού, που το 2009 τους είχε οδηγήσει στο 23%, το χειρότερο εκλογικό αποτέλεσμα της μεταπολεμικής περιόδου, από το οποίο ούτε στις τελευταίες εκλογές συνήλθαν. Για αυτό και αποφάσισαν μια διαδικασία που θα τραβήξει σε μάκρος. Την τελική απόφαση θα πάρουν τα μέλη του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος με ένα είδος εσωκομματικού δημοψηφίσματος.

Αυτό αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο η κομματική βάση να πει στο τέλος «όχι» στο πρόγραμμα που θα διαπραγματευτεί η ηγεσία.

Η Χριστιανοδημοκρατική Ενωση της Μέρκελ εκβιάζει ουσιαστικά τους Σοσιαλδημοκράτες κρατώντας ανοιχτή και την προοπτική της συνεργασίας με τους Πράσινους. Την ερχόμενη Πέμπτη είναι προγραμματισμένη η διερευνητική συνάντηση της Μέρκελ και της αντιπροσωπείας της με την ηγεσία των Πρασίνων. Και ο Πρωθυπουργός της Βαυαρίας Χορστ Ζεεχόφερ που απέκλειε κατηγορηματικά μέχρι προχθές τη συνεργασία με τους Οικολόγους, δηλώνει τώρα ότι «με κάποιους Πράσινους μπορεί κανείς πραγματικά να συζητήσει».

Το μεγαλύτερο αγκάθι στις διαπραγματεύσεις Χριστιανοδημοκρατών – Σοσιαλδημοκρατών είναι τα φορολογικά. Οι Σοσιαλδημοκράτες ζητούν αύξηση της φορολογίας για τα εισοδήματα άνω των 100.000 ευρώ με την ανώτατη κλίμακα φορολόγησης από το 42% στο 49%. Με τα πρόσθετα έσοδα θα χρηματοδοτηθούν προγράμματα υποδομών, η εκπαίδευση και η τοπική αυτοδιοίκηση. Η Χριστιανική Ενωση απορρίπτει αυξήσεις φόρων καθώς τις είχε αποκλείσει προεκλογικά και θα θεωρηθεί αθέτηση υποσχέσεων. Στο αίτημα των Σοσιαλδημοκρατών να θεσπιστεί γενικός κατώτατος μισθός και να αυξηθούν οι συντάξεις είναι ευκολότερο να βρεθεί κοινός παρονομαστής.

Προβληματική όμως είναι και η θέση των Χριστιανοκοινωνιστών του Ζεεχόφερ για τα διόδια στους γερμανικούς αυτοκινητόδρομους για τους αλλοδαπούς, με την οποία δεν συμφωνεί ούτε η Μέρκελ. Τα ίδια προβλήματα με μικρές παραλλαγές θα έχουν οι Χριστιανοδημοκράτες και με τους Πράσινους.

Για αυτό και η τελική επιλογή θα εξαρτηθεί από το ποιο από τα δύο κόμματα της αντιπολίτευσης θα είναι περισσότερο ή λιγότερο πρόθυμο να συνεργαστεί με τη Μέρκελ.

Ο λόγος στη βάση
«Σήμερα η μεγάλη πλειοψηφία των μελών του SPD είναι κατά του μεγάλου συνασπισμού», διαπίστωνε χθες ο Αξελ Σέφερ, πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας Βόρειας Ρηνανίας – Βεστφαλίας, της ισχυρότερης κομματικής οργάνωσης του SPD