Στην ελίτ των ευρωπαίων ερευνητών

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ερευνας επέλεξε τον ερευνητή του Δημόκριτου, μεταξύ των επιστημόνων, για την επιχορήγηση στην εφαρμοσμένη τεχνολογία. Ενα ειδικό κονδύλι, δηλαδή, για επιστήμονες που βρίσκονται ένα βήμα προτού μετουσιώσουν το ερευνητικό όραμά τους σε πραγματικότητα. Το δικό του; Νανοφάρμακα που θεραπεύουν τον καρκίνο του προστάτη και του στήθους

Είναι ο εμπνευστής και δημιουργός των ειδικών επιστρώσεων για τα οχήματα. Τα ειδικά υλικά επιστρώσεων που έχει εφεύρει αυτοεπισκευάζουν τις γρατζουνιές και τα γδαρσίματα. Οι τεχνολογίες υλικών που κατάφερε να δημιουργήσει με την αρχή «να μιμούνται το δέρμα», δηλαδή να αναπλάθονται, βρήκαν εφαρμογή σε πλοία, αυτοκίνητα και αεροπλάνα. Είναι επίσης ο εμπνευστής της παραγωγής οπτικών ινών στο Διάστημα. Η πιο πρόσφατη εφεύρεσή του είναι οι νανοδούρειοι ίπποι, οι οποίοι περιέχουν φάρμακα κατά του καρκίνου του προστάτη και του μαστού.

Ο Γιώργος Κόρδας είναι ένας από τους πιο αναγνωρισμένους επιστήμονες σε παγκόσμιο επίπεδο στην τεχνολογία υλικών. Μάλιστα, έχει ασχοληθεί με την εμπορευματοποίηση του Διαστήματος και έχει διατελέσει σύμβουλος πειραμάτων του Διαστήματος στην Αμερικανική Υπηρεσία Διαστήματος (NASA).  

ΠΕΙΡΑΙΑΣ – ΣΙΚΑΓΟ. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στον Πειραιά. Το 1968 επέλεξε να πάει στη Γερμανία για τις σπουδές του. Χωρίς να γνωρίζει ούτε μία λέξη γερμανικά, έφυγε, έδωσε εξετάσεις και έγινε δεκτός στο Τμήμα Φυσικής. Παρότι το παιδικό του όνειρο ήταν να γίνει γιατρός, ολοκλήρωσε τις πτυχιακές και μεταπτυχιακές σπουδές του και συνέχισε σε γερμανικά πανεπιστήμια με διδακτορικό στην τεχνολογία υλικών. Εκεί, παρέμεινε για περίπου δέκα χρόνια και επέστρεψε Ελλάδα, για να εκπληρώσει τα στρατιωτικά του καθήκοντα.

Αμέσως μετά πήγε για ένα χρόνο στη Γερμανία και ακολούθως έφυγε για τις ΗΠΑ. «Εμεινα τέσσερα χρόνια στο Πανεπιστήμιο Βάντερμπιλτ, στο Νάσβιλ του Τενεσί, όπου έκανα μεταδιδακτορικό, πάντα στην τεχνολογία υλικών. Εκεί προβιβάστηκα σε καθηγητή». Το βασικό επιστημονικό πεδίο στο οποίο δίδασκε και έκανε έρευνα ήταν οι οπτικές ίνες και η εμπορευματοποίηση του Διαστήματος με νέα υλικά.

«Στο Διάστημα λόγω έλλειψης βαρύτητας μπορούμε να δημιουργήσουμε υλικά ευκολότερα. Για παράδειγμα, οι οπτικές ίνες και οι κρύσταλλοι σε περιβάλλον που έχει μηδέν βαρύτητα μπορεί να κατασκευαστούν πολύ πιο καλά και πολύ πιο εύκολα. Και αυτό διότι δεν υπάρχει επιφανειακή τάση, η οποία προκαλεί ατέλειες στα υλικά. Μπορούμε δηλαδή να δημιουργήσουμε οπτικές ίνες για λέιζερ, οι οποίες δεν μπορούν να γίνουν στη Γη λόγω των αρνητικών δυνάμεων της φύσης».

Ακολούθως δέχθηκε την πρόσκληση του Πανεπιστημίου της Ουρμπάνας, πόλης που βρίσκεται κοντά στο Σικάγο, όπου πήρε τη θέση αναπληρωτή καθηγητή. «Εκεί, για πρώτη φορά είχα τη δυνατότητα να εργαστώ σε ερευνητικά κέντρα μεγάλων διαστάσεων. Κάτι ιδιαίτερα σημαντικό για την έρευνά μου που αφορούσε στην υπεραγωγιμότητα υλικών».

Το 1990 και ύστερα από απουσία αρκετών ετών αποφάσισε πώς ήθελε να επιστρέψει στην Ελλάδα. «Τότε ήμουν σε ηλικία που ήθελα να επιστρέψω. Και μπορούσα να το κάνω. Είχα εξασφαλίσει δύο προγράμματα υποδομών το 1992 από τη Γενική Γραμματεία Ερευνας και Τεχνολογίας (ΓΓΕΤ). Με αυτά τα κονδύλια έφτιαξα το εργαστήριο sol gel στο Εθνικό Κέντρο Ερευνας Φυσικών Επιστημών (ΕΚΕΦΕ) Δημόκριτος. Από το 1992 παίρνω χρηματοδοτήσεις από την Ευρωπαϊκή Ενωση και έτσι συνεχίζω την έρευνά μου», λέει στα «ΝΕΑ».

Το μεγάλο βήμα έγινε όμως πριν από περίπου πέντε χρόνια όταν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ερευνας (ERC) προκήρυξε διαγωνισμό για τους καλύτερους ερευνητές, των οποίων η έρευνα βρισκόταν πολύ κοντά στο στάδιο της υλοποίησης. «Την πρώτη φορά που κέρδισα την εμπιστοσύνη των ευρωπαϊκών επιστημονικών Αρχών, η χρηματοδότησή μου ήταν περίπου 2 εκατ. ευρώ και αφορούσε την ανάπτυξη τεχνολογίας για τη στοχευμένη μεταφορά αντικαρκινικών φαρμάκων στον οργανισμό χωρίς ανεπιθύμητες ενέργειες», λέει ο κ. Κόρδας. Τώρα το ίδιο έργο χρηματοδοτείται ξανά, καθώς οι δοκιμές του σε ανθρώπους είναι το τελευταίο στάδιο για την κυκλοφορία του.

Στη χημειοθεραπεία το φάρμακο πάει σε όλα τα κύτταρα του οργανισμού και ο στόχος της είναι η θανάτωση των καρκινικών κυττάρων, αλλά και η αναστολή της ανάπτυξής τους. Επειδή όμως πάει σε όλα τα κύτταρα του οργανισμού, επηρεάζει και όλα τα υγιή. Δηλαδή, όποιο κύτταρο πάει να μεγαλώσει «ξεραίνεται» και πεθαίνει. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο πέφτουν τα μαλλιά σε κάποιους που κάνουν βαριές χημειοθεραπείες. Οταν η τρίχα μακραίνει, δηλαδή προσπαθεί να αναπτυχθεί, το φάρμακο διακόπτει τον κύκλο ανάπτυξής της και πέφτει.

Ο κ. Κόρδας και η ομάδα του ανέπτυξαν ένα όχημα, κάτι σαν δούρειο ίππο, το οποίο περιέχει το χημειοθεραπευτικό φάρμακο. Ενα παλιό φάρμακο, οικονομικό που η πατέντα του έχει λήξει. Το νανοόχημα μπαίνει στην κυκλοφορία του αίματος, εντοπίζει τα καρκινικά κύτταρα και αδειάζει το φάρμακο επάνω τους στοχεύοντας αποκλειστικά σε αυτά.

ΝΑΝΟΔΟΧΕΙΑ. «Οι δούρειοι ίπποι είναι νανοδοχεία, δηλαδή μπουκαλάκια που τα βλέπεις μόνο με το μικροσκόπιο. Η ιδιαιτερότητά τους είναι ότι το καπάκι τους είναι κάποια μόρια που σταματούν όταν βλέπουν καρκινικά κύτταρα. Ακολούθως, το κέλυφός τους που αποτελείται από τρία στρώματα σπάει και απελευθερώνεται το φάρμακο πάνω στον όγκο διαμελίζοντας τα καρκινικά κύτταρα», εξηγεί ο κ. Κόρδας.

Αυτό συμβαίνει διότι το νανοδοχείο είναι κατασκευασμένο ώστε να ανταποκρίνεται στις ιδιότητες του καρκίνου. Τα κύτταρα του καρκίνου έχουν διαφορετική θερμοκρασία (πιο υψηλή) από τα υγιή κύτταρα, διαφορετικό pH (πιο όξινο) και, επιπλέον, ζουν σε οξειδωτικό του περιβάλλον. Τα τοιχώματα από το μπουκαλάκι φθάνοντας σε αυτό το περιβάλλον αρχίζουν και διαστέλλονται και έτσι το μπουκαλάκι καταστρέφεται. Κάτι σαν βιοδιάσπαση.

«Στις δοκιμές που έχουν γίνει σε ποντίκια, έχει φανεί πώς με τα κοινά φάρμακα πεθαίνουν, ενώ με τα δικά μας ζουν, αναπτύσσονται και ο καρκίνος πεθαίνει. Για την ακρίβεια, όπως έχει φανεί από τις δοκιμές, σε δύο εβδομάδες ο καρκίνος μειώθηκε 20%. Τώρα εξετάζουμε και τη δοσολογία, ανάλογα με το μέγεθος του όγκου και περνάμε σε δοκιμές σε ανθρώπους, που είναι και η τελευταία φάση», καταλήγει ο κ. Κόρδας.

Μάλιστα, όπως εκτιμά, στον άνθρωπο θα είναι ακόμη πιο επιτυχημένη η θεραπεία, καθώς τα αγγεία του, όπου ταξιδεύει το μπουκαλάκι με το φάρμακο, είναι πολύ μεγαλύτερα από του ποντικού.