Δημοκρατία με μαντίλα στην Τουρκία

Τα μέτρα του πολυαναμενόμενου «πακέτου εκδημοκρατισμού» παρουσίασε χθες ο τούρκος Πρωθυπουργός Ταγίπ Ερντογάν. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές θεωρούνται ως προσπάθεια να διασωθεί η εύθραυστη ειρηνευτική διαδικασία με τους κούρδους αντάρτες, ενώ περιλαμβάνουν και αλλαγές στο εκλογικό σύστημα. Στα μέτρα αυτά περιλαμβάνεται η άρση της απαγόρευσης χρήσης της μαντίλας σε δημόσιες υπηρεσίες και χώρους όπως τα σχολεία και τα πανεπιστήμια, ένα θέμα που έχει γίνει πεδίο σφοδρής σύγκρουσης μεταξύ ισλαμιστών και κεμαλιστών. Μέσα στα μέτρα όμως δεν βρίσκεται, παρά τις υποσχέσεις, η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης.

Μιλώντας στην τουρκική Εθνοσυνέλευση, ο Ερντογάν έκανε λόγο για «ιστορική στιγμή» και μάλιστα σε μια «πολύ σημαντική φάση στην ιστορία της τουρκικής δημοκρατίας». Γνωστοποίησε επίσης ότι το Κοινοβούλιο της Αγκυρας θα συζητήσει για την πιθανή μείωση του ποσοστού που απαιτείται για την είσοδο ενός πολιτικού κόμματος στη Βουλή από 10% σήμερα στο 5% ή ακόμα και να καταργηθεί εντελώς και να γίνουν αλλαγές στο εκλογικό σύστημα.

Ο Ερντογάν έχει επενδύσει πολιτικό κεφάλαιο στην ειρηνευτική διαδικασία με το ΡΚΚ, δέχεται όμως όλο και εντονότερη κριτική από εθνικιστές που υποστηρίζουν ότι κάνει μεγάλες παραχωρήσεις στους κούρδους αντάρτες. Πάντως, η επικεφαλής του φιλοκουρδικού κόμματος Ειρήνη και Δημοκρατία Γκουλτάν Κιζανάκ δήλωσε ότι οι προτάσεις δεν συμβάλλουν στη ειρήνευση με το ΡΚΚ, το οποίο πριν από λίγες εβδομάδες σταμάτησε την αποχώρηση των ανταρτών του από το τουρκικό έδαφος, ισχυριζόμενος ότι η κυβέρνηση δεν λαμβάνει τα μέτρα που έχει υποσχεθεί.

Ο Ερντογάν ανακοίνωσε ότι θα επιτρέπεται πλέον και η διδασκαλία άλλων γλωσσών εκτός των τουρκικών στα ιδιωτικά σχολεία, ενώ θα αρθεί ο περιορισμός ως προς τη χρήση κάποιων γραμμάτων, όπως το w, το q και το x που υπάρχουν στα κουρδικά. Οσον αφορά την ισλαμική μαντίλα, οι γυναίκες θα μπορούν πλέον να τη φορούν στους δημόσιους οργανισμούς, εκτός από τις ένοπλες δυνάμεις, τις υπηρεσίες ασφαλείας και τις έδρες των δικαστηρίων. Θεωρείται ότι έτσι περισσότερες γυναίκες θα ενταχθούν στις δημόσιες υπηρεσίες – η χαμηλή απασχόληση γυναικών στην αγορά εργασίας στην Τουρκία καταλογίζεται ως οικονομική αδυναμία της χώρας.

Μεταξύ των μέτρων που προωθούνται είναι η άρση των εμποδίων για την εγγραφή μελών στα πολιτικά κόμματα. Πλέον, όσοι έχουν δικαίωμα ψήφου θα μπορούν να είναι μέλη κόμματος. Θα αυξηθούν οι ποινές για εγκλήματα μίσους που στρέφονται εναντίον της γλώσσας, της εθνότητας, του φύλου, των πολιτικών και θρησκευτικών αντιλήψεων των πολιτών. Θα θεσμοθετηθούν ποινές για όσους επιχειρούν να εμποδίσουν τους πολίτες που ακολουθούν τη θρησκευτική τους πίστη. Η οικονομική ενίσχυση των πολιτικών κομμάτων από το κράτος θα επεκταθεί και θα δίνεται σε κόμματα που συγκεντρώνουν ποσοστό πάνω από 3% στις εκλογές. Το ισχύον ποσοστό είναι 7%. Η προστασία των προσωπικών δεδομένων θα τελεί υπό την προστασία του νόμου. Θα αρθούν τα εμπόδια που υπάρχουν στο θέμα της συγκέντρωσης οικονομικής βοήθειας. Αυτά τα μέτρα θα εφαρμοστούν με νομοθετικές ρυθμίσεις.

Ο ΟΡΚΟΣ. Ως προς τα μέτρα που θα εφαρμοστούν με διοικητικές αποφάσεις, εκτός από εκείνο που αφορά την μαντίλα, καταργείται ο όρκος τον οποίο είναι υποχρεωμένοι να διαβάζουν από το 1933 οι μαθητές των δημοτικών σχολείων, επιστρέφεται στους Συροχαλδαίους ένα μοναστήρι, ενώ ιδρύεται στο πλαίσιο ενός από τα υπάρχοντα κρατικά πανεπιστήμια Ινστιτούτο Γλώσσας και Πολιτισμού των Ρομά.

Απογοήτευση στο Φανάρι
Τη βαθύτατη θλίψη του για το γεγονός ότι οι υποσχέσεις για επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης δεν είχαν αντίκρυσμα εξέφρασε με ανακοίνωσή του το Οικουμενικό Πατριαρχείο διά του ηγουμένου της Ιεράς Μονής Αγίας Τριάδος Χάλκης. «Η απογοήτευσή μας είναι μεγάλη», σημειώνει ο Μητροπολίτης Προύσης Ελπιδοφόρος. «Αυτή τη φορά τρέφαμε βάσιμες ελπίδες ότι θα γινόταν. Δεν το περιμέναμε αυτό από την κυβέρνησή μας. Εμείς θα συνεχίσουμε τις προσπάθειες».