Το SPD αποφασίζει σήμερα για συνασπισμό με τη Μέρκελ

Σε ένα σαιξπηρικού τύπου ερώτημα καλούνται να απαντήσουν επί της αρχής σήμερα το απόγευμα τα 200 υψηλόβαθμα στελέχη του SPD, με επικεφαλής τον ηγέτη του κόμματος Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, τα οποία συνέρχονται στο Βερολίνο. Να συμμετάσχουν ή όχι σε έναν μεγάλο συνασπισμό με τους Χριστιανοδημοκράτες της Ανγκελα Μέρκελ; Πολλά στελέχη των Σοσιαλδημοκρατών εκφράζουν ανοιχτά τη διαφωνία τους, την ώρα που άλλα θέτουν δημοσίως όρους στο CDU. Και συνεχίζεται η πολιτική παρτίδα πόκερ που άρχισε στη Γερμανία μόλις ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα των εκλογών την περασμένη Κυριακή. Σύμφωνα μάλιστα με τους αναλυτές, μπορεί να διαρκέσει ακόμη και μήνες.

«Εάν σχηματίσουμε κυβέρνηση με τους Χριστιανοδημοκράτες και τους Χριστιανοκοινωνιστές, ο υπουργός Οικονομικών θα προέλθει από το SPD», δήλωσε χθες ο Κάρστεν Σνάιντερ, ο εκπρόσωπος των Σοσιαλδημοκρατών για θέματα προϋπολογισμού. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι δύο στους τρεις Γερμανούς επιθυμούν την παραμονή του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε στο υπουργείο Οικονομικών. Η αντικατάστασή του όμως δεν κρίνεται πλέον απίθανη, με τους παρατηρητές να προτάσσουν μάλιστα ως πιθανότερο υποψήφιο σε μια τέτοια περίπτωση το μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου της ΕΚΤ Γεργκ Ασμουσεν. Το SPD γνωρίζει ότι η Μέρκελ το χρειάζεται και αξιώνει υψηλό τίμημα για τη συνεργασία του. Ενας μετριοπαθής βουλευτής του, ο Γιόχανς Καρς, παρέθεσε χθες ολόκληρη λίστα από «μη διαπραγματεύσιμες» πολιτικές του κόμματός του, συμπεριλαμβανομένης της θέσπισης κατώτατου μισθού και της αύξησης των φόρων για τους πλουσιότερους.

ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΦΟΡΩΝ. Την ίδια ώρα, ηγετικά στελέχη της CDU προσπαθούσαν να διασκεδάσουν την εντύπωση που είχαν δώσει συνάδελφοί τους μία ημέρα νωρίτερα ότι η Μέρκελ μπορεί να δεχθεί κάποιες αυξήσεις φόρων στο πλαίσιο ενός κυβερνητικού «ντιλ» με το SPD.

Μιλώντας την Πέμπτη, ο χριστιανοδημοκράτης βουλευτής Νόρμπερτ Μπάρτλε δήλωσε πως θα μπορούσε να φανταστεί μια αύξηση του ανώτατου φορολογικού συντελεστή στο 45% από 42% σήμερα (και έναντι 49% που ζητεί το SPD) σε αντάλλαγμα για φορολογικές ελαφρύνσεις στη βάση της κλίμακας. «Η θέση που είχαμε κατά την προεκλογική εκστρατεία ισχύει: απορρίπτουμε τις αυξήσεις των φόρων. Το πολύ καλό εκλογικό αποτέλεσμα που φέραμε μας δίνει ισχυρή εντολή», δήλωσε από την πλευρά του χθες ο Χέρμαν Γκρόχε, υπεύθυνος της προεκλογικής εκστρατείας του CDU.

Και οι δύο αυτές δηλώσεις ενδεχομένως να εντάσσονται στην ίδια στρατηγική – μαζί με τη δήλωση που έκανε ο πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας των Χριστιανοδημοκρατών Φόλκερ Κάουντερ ότι «η Ευρώπη δεν μπορεί να περιμένει τον σχηματισμό κυβέρνησης στη Γερμανία» και τη δήλωση του Σόιμπλε ότι οι διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης πρέπει να προχωρήσουν γρήγορα «δεδομένων των σημαντικών αποφάσεων ευρωπαϊκής πολιτικής που αντιμετωπίζουμε, όπως επί παραδείγματι για την τραπεζική ένωση».  

Πολλοί στο SPD, όμως, επιμένουν στη φήμη που έχει μεταξύ των επικριτών της η Μέρκελ ως «Μαύρη Χήρα» της γερμανικής πολιτικής. Εχοντας μόλις καταγράψει τη δεύτερη χειρότερη εκλογική τους επίδοση έπειτα από εκείνη του 2009, φοβούνται ότι ένας νέος μεγάλος συνασπισμός θα αποδειχθεί εξίσου μοιραίος για τα ποσοστά τους με τον πρώτο. Υποδεικνύουν μάλιστα ως μάθημα που δεν μπορεί να αγνοηθεί την τύχη των Ελεύθερων Δημοκρατών, που δεν κατάφεραν καν να μπουν στην Μπούντεσταγκ έπειτα από τέσσερα χρόνια κυβερνητικής συνεργασίας με τη Μέρκελ. «Το 90% των μελών του SPD στην περιοχή μου είναι εναντίον ενός μεγάλου συνασπισμού», δήλωσε η Χανελόρε Κραφτ, η Πρωθυπουργός της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας και πιθανολογούμενη επόμενη υποψήφια καγκελάριος των Σοσιαλδημοκρατών. Η αριστερή πτέρυγα του κόμματος αξιώνει να τεθεί η οποιαδήποτε απόφαση συμμετοχής στην κυβέρνηση σε ψηφοφορία με τη συμμετοχή και των 472.000 εγγεγραμμένων μελών του SPD. Αλλοι, πιο πραγματιστές, κρίνουν μια τέτοια διαδικασία επικίνδυνη και θυμίζουν μια θρυλική ατάκα του Φραντς Μιντεφέρινγκ, αρχιτέκτονα του μεγάλου συνασπισμού του 2005: «Η αντιπολίτευση είναι σκατά».

Ο ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΟΣ ΓΚΑΜΠΡΙΕΛ. Ο άνθρωπος-κλειδί, επισημαίνουν πολλοί αναλυτές, είναι ο διάδοχος του Μιντεφέρινγκ, ο Ζίγκμαρ Γκάμπριελ. Πολιτικός κατά κανόνα παρορμητικός, εμφανίζεται από την περασμένη Κυριακή ασυνήθιστα προσεκτικός. «Το SPD δεν περιμένει στη γραμμή μετά τον αφανισμό του προηγούμενου κυβερνητικού εταίρου από τη φράου Μέρκελ», δήλωσε το βράδυ των εκλογών. Λιγότερο από ένα 24ωρο αργότερα, είπε πως το SPD είναι έτοιμο να ακούσει τι έχει να προτείνει η Μέρκελ. Πηγές του κόμματος τον θέλουν κρυφά ενθουσιασμένο με την ευκαιρία να οδηγήσει το SPD σε έναν μεγάλο συνασπισμό στον οποίο θα αναλάμβανε το πόστο του αντικαγκελαρίου και ταυτόχρονα το υπουργείο Εξωτερικών ή Οικονομικών ή Εργασίας. Οι 200 σύνεδροι ενδεχομένως να συμφωνήσουν σήμερα σε έναν κύκλο διερευνητικών επαφών. Το αποτέλεσμα, πάντως, δεν είναι προδικασμένο.

Η «πράσινη» πιθανότητα
Πιθανή παραμένει, τουλάχιστον στα χαρτιά, μια συνεργασία CDU και Πρασίνων. Αφού πρώτα το απέκλεισε, ο Χριστιανοκοινωνιστής Χορστ Ζεεχόφερ αναθεώρησε λέγοντας ότι αποκλείει κάθε συζήτηση «με τους ηγέτες των Πρασίνων που έπαιξαν προεκλογικό ρόλο». Ανάλογη ήταν και η απάντηση του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε στην ερώτηση αν οι Πράσινοι παραμένουν εναλλακτική λύση: «Εξαρτάται για ποιους Πράσινους μιλάμε».