Xασάν Ροχανί: «Το Ιράν δεν θέλει πόλεμο με κανέναν»

«Ξεχάστε τον φριχτό Αχμαντινετζάντ και κάντε χώρο για τον πράο Ροχανί». Αυτό είναι, ουσιαστικά, το μήνυμα που προσπαθεί να περάσει το Ιράν στη Δύση από τον περασμένο Ιούνιο και την εκλογή στην Προεδρία του «μετριοπαθή μουλά» του. Για Ιρανική Ανοιξη είναι αναμφίβολα πρόωρο να μιλήσει κανείς. Η συνέντευξη που έδωσε όμως ο Χασάν Ροχανί στο αμερικανικό δίκτυο NBC, λίγες ημέρες προτού μεταβεί στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, δίνει ελπίδες για μια νέα σελίδα στις σχέσεις του Ιράν με τη Δύση, ίσως και για τους ίδιους τους ιρανούς πολίτες. Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου χαρακτήρισε χθες το βράδυ «πιθανή» μια συνάντηση του Μπαράκ Ομπάμα με τον Ροχανί στη Νέα Υόρκη – θα ήταν η πρώτη συνάντηση ηγετών των ΗΠΑ και του Ιράν από το 1979.

Απευθυνόμενος νωρίτερα για πρώτη φορά σε ξένη δημοσιογράφο, ο Ροχανί δήλωσε πως το Ιράν δεν θα αναπτύξει ποτέ πυρηνικά όπλα και πως έχει «απόλυτη εξουσία» να διαπραγματευτεί μια πυρηνική συμφωνία με τις μεγάλες δυνάμεις. Κατήγγειλε το Ισραήλ ως φορέα «αστάθειας» στην περιοχή, επέμεινε όμως ότι η Τεχεράνη «δεν επιζητεί πόλεμο με καμία χώρα».

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ. Είπε πως το Ιράν επιθυμεί να δει τη «λαϊκή βούληση» να κυριαρχεί στην ευρύτερη περιοχή και φάνηκε να στηρίζει την άρση της διαδικτυακής λογοκρισίας στη χώρα λέγοντας: «Θέλουμε οι πολίτες στην ιδιωτική ζωή τους να είναι απολύτως ελεύθεροι». Ηταν η κορύφωση μιας «εκστρατείας γοητείας» που έχει αρχίσει η Τεχεράνη, με τη στήριξη ασφαλώς του ανώτατου πνευματικού ηγέτη αγιατολάχ Χαμενεΐ.

Με το που ανέλαβε καθήκοντα τον Αύγουστο, ο Ροχανί διόρισε σε θέσεις-κλειδιά μετριοπαθείς τεχνοκράτες. Το υπουργείο Εξωτερικών ανατέθηκε στον Μοχαμάντ Ζαβάντ Ζαρίφ, αμερικανοσπουδαγμένο πρώην πρεσβευτή του Ιράν στον ΟΗΕ. Και αυτός φρόντισε σύντομα να διαχωρίσει τη θέση του από τον Αχμαντινετζάντ, ευχόμενος μέσω του (απαγορευμένου) twitter χαρούμενη Πρωτοχρονιά στους Εβραίους του κόσμου όλου. Πρώτη φορά στην ιστορία της ισλαμικής δημοκρατίας μία γυναίκα, η Μαρζιέ Αφκάμ, διορίστηκε εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας. Παράλληλα, ο Χαμενεΐ άρχισε μία σειρά από δηλώσεις που δείχνουν ότι ο Ροχανί έχει τη στήριξή του. Μόλις πρόσφατα είπε πως το Ιράν μπορεί να δείξει «ηρωική ευελιξία» στη διπλωματία. Παράλληλα, επανέλαβε ουσιαστικά την εκφρασμένη άποψη του Ροχανί ότι οι πανίσχυροι Φρουροί της Επανάστασης πρέπει να μείνουν μακριά από την πολιτική. Και την Τετάρτη απελευθερώθηκαν με τη συγκατάθεσή του 13 πολιτικοί κρατούμενοι, ανάμεσά τους η γνωστή δικηγόρος και ακτιβίστρια Νασρίν Σοτουντέχ.

Η ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ. Οι ΗΠΑ αντιδρούν επιφυλακτικά. Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου διεμήνυσε χθες πως ο Ομπάμα είναι ανοιχτός στο ενδεχόμενο απευθείας συνομιλιών με το Ιράν, αλλά μόνο αν η Τεχεράνη θέλει πραγματικά να απαλλαγεί από το πρόγραμμα πυρηνικών όπλων της. «Οι πράξεις είναι πιο σημαντικές από τα λόγια», σημείωσε. Ο αμερικανός Πρόεδρος αποκάλυψε, πάντως, και ο ιρανός ομόλογός του επιβεβαίωσε πως έχουν ανταλλάξει επιστολές.

Το Ιράν συνεχίζει να στηρίζει και να εξοπλίζει το καθεστώς Ασαντ στη Συρία. Οι πολίτες του εξακολουθούν να μην έχουν επισήμως πρόσβαση σε ιστοσελίδες όπως το facebook και το twitter. Οι μεταρρυθμιστές ηγέτες Μιρ Χοσεΐν Μουσαβί και Μεχντί Καρουμπί παραμένουν σε κατ’ οίκον περιορισμό. Ο αδύναμος ακόμη άνεμος ελευθερίας που μοιάζει να πνέει στη χώρα, μπορεί να είναι ένας ακόμα τακτικός ελιγμός του Χαμενεΐ προκειμένου να βγάλει το Ιράν από τον οικονομικό και πολιτικό μαρασμό στον οποίο έχει βυθιστεί, εξαιτίας και των κυρώσεων της Δύσης. Αρκετοί αναλυτές πάντως θεωρούν πως ο Χαμενεΐ έχει συνειδητοποιήσει ότι για να διατηρήσει την εξουσία του, πρέπει να ακούσει την κοινωνία των πολιτών, που αξιώνει αλλαγές. Ακόμα περισσότεροι αναλυτές συναρτούν τη συνέχεια αυτού του ανοίγματος με τη Δύση. «Πρέπει να υπάρξει κάποιου είδους χειρονομία καλής θέλησης από τις ΗΠΑ», δήλωσε στους «New York Times» ο ιρανός Μοχαμάντ Αλί Σαμπανί. «Οι σκληροπυρηνικοί του Ιράν θα θέλουν να δουν αποτελέσματα. Ειδάλλως, μπορούμε να περιμένουμε πολύ περισσότερη ακαμψία από την Τεχεράνη».