Ερχεται το… έμμεσο κούρεμα

Η προσδοκία ήταν μεγάλη. Μια πολιτική αλλαγή στο Βερολίνο ενδεχομένως θα άνοιγε και τον δρόμο για το κούρεμα του ελληνικού χρέους. Το ελληνικό ζήτημα απασχόλησε την πρώτη φάση του προεκλογικού αγώνα μέχρι που οι δύο αντίπαλοι, Μέρκελ και Στάινμπρουκ, ξεκαθάρισαν ότι δεν θα δεχτούν άμεσο κούρεμα του ελληνικού χρέους. Τι θα γίνει μετά τις εκλογές; Οποια κι αν είναι η σύνθεση της επόμενης κυβέρνησης, το τρίτο πακέτο θα φέρει και το έμμεσο κούρεμα για την Ελλάδα – είναι η κοινή εκτίμηση κορυφαίων δημοσιογράφων από τέσσερις έγκυρες εφημερίδες της Γερμανίας που μίλησαν στα «ΝΕΑ».

ΜΑΧΙΝΤ ΣΑTΑΡ
«Frankfurter Allgemeine»
«Συνέχεια» στην πολιτική του Βερολίνου, ανεξάρτητα από τον ένοικο της Καγκελαρίας τα επόμενα τέσσερα χρόνια, προβλέπει ο Μαχίντ Σατάρ, πολιτικός ανταποκριτής της «Φρανκφούρτερ Αλγκεμάινε Τσάιτουνγκ», ο οποίος  εκτιμά ότι θα παραμείνει η Ανγκελα Μέρκελ. «Οποιος και να είναι ο κυβερνητικός εταίρος της, Φιλελεύθεροι ή Σοσιαλδημοκράτες, η βοήθεια προς την Ελλάδα θα συνεχίσει να είναι συνδεδεμένη με όρους και προϋποθέσεις, με προαπαιτούμενα βήματα μεταρρυθμίσεων», λέει ο κ. Σατάρ. Τα πράγματα δεν θα είναι διαφορετικά αν καγκελάριος είναι ο Πέερ Στάινμπρουκ. «Και οι Σοσιαλδημοκράτες ως κυβέρνηση πρέπει να φροντίσουν για τα συμφέροντα του γερμανού φορολογουμένου», συμπληρώνει. Στο ζήτημα της ευρωδιάσωσης υπάρχει γενική συναίνεση. Οι Σοσιαλδημοκράτες δεν έχουν ελκυστική αντιπρόταση και γνωρίζουν ότι οι Γερμανοί εκτιμούν ιδιαίτερα την ασφάλεια που τους παρέχουν Μέρκελ και Σόιμπλε. «Οι Γερμανοί είναι λαός με φοβίες και αποζητούν την ασφάλεια ότι δεν θα τους παρασύρει η κρίση». Θα βγει όμως ο λογαριασμός της Μέρκελ; «Παρά τις ενδείξεις βελτίωσης σε Ιταλία, Γαλλία, ακόμα και στην Ελλάδα, ο δρόμος είναι μακρύς και οι Γερμανοί θα χρειαστεί να συνεχίσουν την παροχή στήριξης, διότι δεν έχουν κανένα συμφέρον από τη διεύρυνση του χάσματος ανάμεσα στη Γερμανία και στους εταίρους της. Είναι σημαντικές αγορές και πρέπει να έχουν αγοραστική δύναμη για να απορροφούν γερμανικά προϊόντα», λέει ο Μαχίντ Σατάρ.

ΟΥΡΛΙΚΕ ΧΕΡΜΑΝ
«TAZ»
Η Ουλρίκε Χέρμαν, οικονομική αναλύτρια της αριστερής εφημερίδας «Ταγκεστσάιτουνγκ» (taz), δηλώνει έκπληκτη για την απουσία της ευρωκρίσης από τον προεκλογικό αγώνα. «Οι Ευρωπαίοι και οι Γερμανοί γράφουν παγκόσμια ιστορία είτε σωθεί είτε διαλυθεί η ευρωζώνη, αλλά αυτό το τεράστιο θέμα δεν παίζει κανένα ρόλο στον προεκλογικό αγώνα», λέει η κ. Χέρμαν. Βέβαια ένα τόσο περίπλοκο θέμα δεν ενδείκνυται για προεκλογική εκμετάλλευση, τα κόμματα συμφωνούν στον βασικό πυρήνα της  ευρωπαϊκής πολιτικής και η θεματοποίηση της κρίσης θα ήταν νερό στον μύλο του νεοπαγούς ευρωσκεπτικιστικού κόμματος AfD. 
«Οι βασικές συντεταγμένες της πολιτικής έναντι της Ελλάδας δεν θα αλλάξουν» μετά τις εκλογές εκτιμά η κ. Χέρμαν. Τα πακέτα βοήθειας ψηφίστηκαν και από την κυβέρνηση και από την αντιπολίτευση. Ωστόσο «όλοι συνειδητοποιούν πλέον ότι η πολιτική λιτότητας στην Ελλάδα δεν λειτουργεί και πρέπει να χαλαρώσει». 
Η δημοσιογράφος πιστεύει ότι η Ελλάδα χρειάζεται επειγόντως ένα αναπτυξιακό πακέτο. Αλλά διαβλέπει ότι θα συνεχιστεί η «τακτική της σαλαμοποίησης», δηλαδή θα γίνονται μόνον τα απολύτως απαραίτητα, π.χ. ένα έμμεσο κούρεμα, για να μην πτωχεύσει η χώρα: «Οι Γερμανοί θα κάνουν μόνον όσα χρειάζεται για να μείνει η Ελλάδα στο ευρώ. Κανένας δεν θέλει τη διάλυση του ευρώ. Γι’ αυτό θα ψηφίσουν νέα πακέτα βοήθειας για την Ελλάδα. Αλλά η βοήθεια θα είναι μικρή, τόση όση χρειάζεται για την εξυπηρέτηση του χρέους».

ΤΕΟ ΖΟΜΕΡ
«Die Zeit»
Ο Τέο Ζόμερ, συνεκδότης της κεντροαριστερής εβδομαδιαίας εφημερίδας «Ντι Τσάιτ», περιμένει ότι το ελληνικό ζήτημα θα μπει ψηλά στην ατζέντα αμέσως μετά τις εκλογές. «Η κατεύθυνση θα είναι ένα δεύτερο κούρεμα, τουλάχιστον με μια επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής των ελληνικών ομολόγων»λέει ο κ. Ζόμερ. 
«Προσωπικά πιστεύω ότι εμείς οι Γερμανοί πρέπει να είμαστε εξίσου γενναιόδωροι προς τους Ελληνες, όπως ήταν οι Σύμμαχοι στη Γερμανία μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Με τη Συνθήκη του Λονδίνου το 1953 έγινε διαγραφή των μισών χρεών της Γερμανίας, που προέρχονταν εν μέρει από τις επανορθώσεις του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Με την επιμήκυνση 50 ετών, η Γερμανία πλήρωσε την τελευταία δόση στις 3 Οκτωβρίου του 2010. Αυτό συνέβαλε και στο γερμανικό θαύμα».
 Στην κατεύθυνση αυτή, περιμένει και μια λύση για την Ελλάδα που θα της δώσει «αέρα να ανασάνει» ανεξάρτητα από την ετικέτα που θα έχει το πακέτο μέτρων. «Ο Στάινμπρουκ έχει την τάση να δρα γρηγορότερα, αποτελεσματικότερα και πιο γενναιόδωρα. Κατά τη γνώμη μου, θα παλέψει περισσότερο για την Ελλάδα». Αλλά και η Μέρκελ θα υποχρεωθεί να δράσει μετά τις εκλογές », υποστηρίζει. Η αλλαγή στάσης θα είναι το μικρότερο πρόβλημα γι’ αυτήν. «Ο κάθε υπεύθυνος πολιτικός στη Γερμανία θα πρέπει πλέον να γνωρίζει ότι στην Ελλάδα φτάσαμε στο σημείο όπου νέες περικοπές κοινωνικών παροχών θα θέσουν σε κίνδυνο τη δημοκρατία», καταλήγει ο κ. Ζόμερ.

ΔΩΡΟΘΕΑ ΖΙΜΣ
«Die Welt»
Η αρχισυντάκτρια Οικονομικού της συντηρητικής εφημερίδας «Ντι Βελτ» Δωροθέα Ζιμς περιμένει ότι μετά τις εκλογές θα φανεί πως οι διαφορές μεταξύ κεντροδεξιού και κεντροαριστερού στρατοπέδου δεν είναι μεγάλες. Οποια και αν είναι η κυβέρνηση μετά τις εκλογές, θα υπάρξει ένα κούρεμα για την Ελλάδα την επόμενη χρονιά. «Πιθανότατα δεν θα λέγεται κούρεμα, αλλά η Μέρκελ δεν θα μπορέσει να το αποτρέψει», λέει η κ. Ζιμς. Εκτιμά ότι θα έχει τη μορφή της επιμήκυνσης αποπληρωμής και της μείωσης των επιτοκίων, αλλά το τελικό αποτέλεσμα θα είναι ότι ένα μέρος του χρέους δεν θα πληρωθεί. Από την άλλη πλευρά η όποια κυβέρνηση μετά τις εκλογές θα πρέπει να λάβει υπόψη ότι οι γερμανοί πολίτες είναι πολύ επιφυλακτικοί έναντι νέας βοήθειας προς την Ελλάδα. «Θα υπάρξει γκρίνια, και από την Μπούντεσμπανκ, αλλά περιμένω ότι θα αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις μέσα στο φθινόπωρο και στα μέσα της επόμενης χρονιάς θα συναινέσει σε ένα κούρεμα». Ακόμη και μια κεντροαριστερή κυβέρνηση δεν θα μπορέσει να περάσει εξαγγελίες όπως το ευρωομόλογο: «Αυτές οι θέσεις δεν περνούν στον κόσμο, το ευρωομόλογο είναι για τους Γερμανούς νεκρό», λέει η κ. Ζιμς. Για την Ελλάδα δεν αναμένει ότι θα αρθούν οι προϋποθέσεις παροχής βοήθειας, αλλά με ένα τρίτο πακέτο θα υπάρξει αναπροσαρμογή των στόχων και  ρεαλιστικότερη προσέγγισή τους. «Ωστόσο η πίεση για μεταρρυθμίσεις θα παραμείνει».