Γιατί αρρωσταίνουν πιο βαριά οι άνδρες

Η είδηση που δημοσιεύθηκε πριν από λίγες εβδομάδες ήταν αρκετά ανησυχητική: η πιο σοβαρή μορφή καρκίνου του δέρματος, το μελάνωμα, είναι πιο επικίνδυνο για τους άνδρες.

Το συμπέρασμα προέκυψε από έρευνα του έγκυρου ερευνητικού οργανισμού Cancer Research UK, στην οποία αναλύθηκαν τα στατιστικά δεδομένα της Βρετανίας του 2011. Οπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, η θνησιμότητα από μελάνωμα στη χώρα ήταν για τους άνδρες 3,4 ανά 100.000 πληθυσμού έναντι 2 ανά 100.000 για τις γυναίκες, παρότι η συχνότητα της νόσου ήταν παραπλήσια στα δύο φύλα (17,2 κρούσματα ανά 100.000 για τους άνδρες και 17,3 ανά 100.000 για τις γυναίκες).

Μήπως η διαφορά αυτή σημαίνει ότι οι άνδρες είναι πιο ευάλωτοι; Και σε τι ακριβώς; Αν και οριστικές απαντήσεις δεν υπάρχουν, το κλειδί ίσως βρίσκεται στο ανοσοποιητικό σύστημα.

«Είναι γενικώς αποδεκτό ότι το ανοσοποιητικό σύστημα των γυναικών λειτουργεί πιο αποτελεσματικά», λέει στην εφημερίδα «Daily Mail» ο αρχίατρος του Cancer Research UK δρ. Πίτερ Τζόνσον, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Σάουθαμπτον. «Το βλέπουμε και στην περίπτωση των εμβολίων, τα οποία δρουν διεγείροντας το ανοσοποιητικό. Λίγα είναι τα εμβόλια που δεν πιάνουν τις γυναίκες, ενώ αντιθέτως το ανοσοποιητικό σύστημα των ανδρών αντιδρά πιο δύσκολα».

Η αδυναμία αυτή ίσως σημαίνει πως οι φυσικοί αμυντικοί μηχανισμοί των ανδρών έχουν λιγότερες πιθανότητες να κατορθώσουν να εξουδετερώσουν με επιτυχία τα κύτταρα του σώματος που αρχίζουν να γίνονται καρκινικά ή να εμποδίσουν τα κύτταρα ενός καρκινικού όγκου να εξαπλωθούν – και το μελάνωμα είναι επιθετικό ακριβώς επειδή έχει την τάση να προκαλεί μεταστάσεις. «Η συγκεκριμένη μορφή καρκίνου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την κατάσταση του ανοσοποιητικού συστήματος», συνεχίζει ο δρ Τζόνσον. «Οι άνδρες είθισται να έχουν πιο μεγάλους όγκους τη στιγμή της διάγνωσης, καθώς και περισσότερες πιθανότητες να υποτροπιάσει η νόσος τους».

Τι είναι, όμως, αυτό που καθιστά λιγότερο αποτελεσματικούς τους αμυντικούς μηχανισμούς των ανδρών; Ενας από τους πιθανότερους ενόχους είναι η τεστοστερόνη, η ορμόνη του ανδρικού φύλου η οποία ευθύνεται για τα χαρακτηριστικά του αλλά ταυτοχρόνως φαίνεται πως εξασθενεί τις άμυνές του.

Αυτό προκύπτει από διάφορες μελέτες, όπως μία που διεξήχθη προ ετών στη φημισμένη Κλινική Μάγιο των ΗΠΑ. Επιστήμονες είχαν τότε ανακαλύψει πως ένας τρόπος για να διεγερθεί το ανοσοποιητικό αρσενικών ποντικιών είναι να μειωθούν κατακόρυφα τα επίπεδα τεστοστερόνης στο αίμα. Οπως είχε δείξει η μελέτη, λιγότερη τεστοστερόνη σήμαινε αυξημένη παραγωγή ανοσοποιητικών κυττάρων, τα οποία ήταν και πιο επιθετικά.

Αν όμως αληθεύει ότι οι άνδρες έχουν πιο αδύναμο ανοσοποιητικό, τότε στ’ αλήθεια υποφέρουν περισσότερο απ’ ό,τι οι γυναίκες όταν παθαίνουν κάτι τόσο απλό όσο μια ίωση ή μια γρίπη. Και αυτό το θέμα αποτελεί ακόμα αντικείμενο ερευνών, αλλά οι δύο πιο πρόσφατες (μία από το Πανεπιστήμιο του Κουίνσλαντ στην Αυστραλία και η άλλη στο Πανεπιστήμιο Κουίν Μαίρη του Λονδίνου) είναι υπέρ των ανδρών, καθώς δείχνουν ότι τα οιστρογόνα προστατεύουν έως ένα βαθμό τις γυναίκες από τις ιογενείς λοιμώξεις.

Το συγκεκριμένο ερευνητικό πεδίο είναι συναρπαστικό για τους επιστήμονες, αλλά για τους άνδρες το μεγάλο ερώτημα είναι τι θα μπορούσαν να κάνουν για να τονώσουν το ανοσοποιητικό τους. «Προς το παρόν τίποτα δεν είναι σίγουρο», απαντά ο δρ Τζόνσον. «Το ανοσοποιητικό είναι πολύπλοκο σύστημα και τώρα αρχίζουμε να αποκωδικοποιούμε τα μυστικά του. Τα καλά νέα είναι πως ήδη έχουν αρχίσει να εγκρίνονται φάρμακα για νοσήματα όπως το προχωρημένο μελάνωμα που το διεγείρουν, αλλά δεν ξέρουμε ακόμα αν μπορεί να διεγερθεί και από κάτι τόσο απλό όσο λ.χ. η λήψη μιας βιταμίνης».

Μέχρι να ξεκαθαριστεί το τοπίο, οι ειδικοί συνιστούν αποφυγή του στρες που εξασθενεί το ανοσοποιητικό, κατανάλωση άφθονων αντιοξειδωτικών ουσιών από φρούτα και λαχανικά που το τονώνουν, λιγότερα κορεσμένα λίπη (λ.χ., κρέας και προϊόντα κρέατος, πλήρη γαλακτοκομικά, τηγανητά) διότι μερικές μελέτες δείχνουν πως το εξασθενούν, καθώς και συστηματική, ήπια γυμναστική (η υπερβολική το εξασθενεί).      n