Οποιαδήποτε συμφωνία με τη Συρία για την επιβολή διεθνούς ελέγχου επί του χημικού της οπλοστασίου και την καταστροφή του εν μέσω ενός σκληρού εμφύλιου πολέμου θα είναι ιδιαίτερα δύσκολο να υλοποιηθεί και θα πάρει χρόνια, λένε οι ειδικοί. Η Δαμασκός που είχε αρχίσει να συγκεντρώνει χημικά όπλα από τη δεκαετία του ’70, διαθέτει «ένα από τα μεγαλύτερα χημικά οπλοστάσια στον κόσμο», σύμφωνα με στοιχεία των γαλλικών μυστικών υπηρεσιών, που υπολογίζουν το μέγεθός του «άνω των 1.000 τόνων σαρίν, αερίου μουστάρδας και VX».
Το πιο δύσκολο κομμάτι του σχεδίου θα είναι ο έλεγχος δεκάδων απομακρυσμένων εγκαταστάσεων όπου είναι αποθηκευμένα τα χημικά και ενώ γύρω τους μαίνονται οι μάχες του συριακού εμφυλίου, την ώρα που η Δαμασκός θα προχωρά σε τακτικές καθυστέρησης ώστε να κρύψει ένα μέρος των χημικών, λέει ένας ειδικός που έχει πάρει μέρος σε παλαιότερες προσπάθειες αφοπλισμού του ΟΗΕ. Σύμφωνα με πληροφορίες μυστικών υπηρεσιών, το δίκτυο των χημικών όπλων του Μπασάρ αλ Ασαντ αποτελείται από απομακρυσμένα υπόγεια μπούνκερ όπου είναι αποθηκευμένοι εκατοντάδες τόνοι χημικών ουσιών μαζί με πυραύλους Scud και άλλα όπλα.
Ο Ντίτερ Ροθμπάχερ, πρώην επιθεωρητής όπλων του ΟΗΕ στο Ιράκ, εκπαίδευσε τα μέλη της ομάδας επιθεωρητών του διεθνούς οργανισμού που μόλις γύρισαν από τη Συρία. «Υπολογίζεται ότι για να προστατευθούν αυτές οι εγκαταστάσεις χρειάζονται περίπου 75.000 στρατιώτες», λέει στο Ρόιτερ. «Στο Ιράκ χρειαστήκαμε τρία χρόνια να καταστρέψουμε το οπλοστάσιο του Σαντάμ, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ». Αλλωστε, όπως παρατηρεί αμερικανός αξιωματούχος, «υπάρχει κάποιος που πιστεύει ότι οι αντιμαχόμενες παρατάξεις του συριακού εμφυλίου θα σταματήσουν να πυροβολούν ή να βομβαρδίζουν προκειμένου να περάσουν οι επιθεωρητές για να ελέγξουν τα χημικά όπλα;».
Ο ταξίαρχος Μουσταφά αλ Σεΐχ, σύρος αξιωματικός που αυτομόλησε, λέει ότι το καλοκαίρι που πέρασε τα περισσότερα χημικά όπλα μεταφέρθηκαν σε περιοχές που ελέγχουν οι αλεβίτες κοντά στη Λατάκια και στις ακτές της Μεσογείου, αλλά αρκετά παραμένουν γύρω από τη Δαμασκό. Και τι θα γίνει με τις ποσότητες χημικών που θα προσπαθήσει η κυβέρνηση Ασαντ να κρύψει; «Υπάρχει τρόπος να ξεπεραστεί και αυτό», λέει ο Τζόζεφ Τσιριντσιόνε, μέλος διεθνούς οργάνωσης για τη μη εξάπλωση των χημικών. «Θα πρέπει να τσεκάρουμε τις αποθηκευμένες ποσότητες με τα αρχεία της παραγωγής». Ακόμα κι αν γίνει αυτό όμως, σίγουρα θα χρειαστεί πολύς χρόνος…