Ο εμφύλιος γκρεμίζει την αρχαιολληνική αποικία Κυρήνη στη Λιβύη

Κάποτε τα έβαλε με ένα λιοντάρι που πήγε να φάει τα πρόβατα του πατέρα της – του λαπίθη βασιλιά Υψέως – και το νίκησε. Σήμερα όμως η νύμφη Κυρήνη, που έχει δώσει το όνομά της στη σπουδαιότερη πόλη της αρχαίας Λιβύης και ένα από τα μεγαλύτερα εμπορικά κέντρα της Μεσογείου, δεν κατάφερε να σώσει ό,τι απέμεινε από το ένδοξο παρελθόν της. Κι αυτή τη φορά αντίπαλοί της δεν ήταν λιοντάρια, αλλά κατασκευαστικές εταιρείες που εκμεταλλεύονται το κενό που έχει προκαλέσει στη διοίκηση ο εμφύλιος πόλεμος και στο όνομα της ανάπτυξης καταστρέφουν τις αρχαιότητες με τις μπουλντόζες τους.

Τι κι αν η Κυρήνη έχει εδώ και 31 χρόνια κηρυχθεί Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς από την UNESCO; Περί τους 200 αρχαίους ελληνικούς τάφους που υπάρχουν στην περιοχή – καθώς η πόλη ήταν αποικία της Θήρας – ισοπεδώθηκαν για να δημιουργηθούν κατοικίες. Και οι αρχαιολόγοι φοβούνται ότι η ασυδοσία των εργολάβων δεν θα σταματήσει εκεί.

«Ο,τι βλέπετε εδώ είναι παράνομη αρπαγή γης», λέει στους «Τάιμς» o Χαλίντ Μοχάμεντ, εμπειρογνώμονας της υπεύθυνης Αρχής για τις αρχαιότητες της Λιβύης. «Προσπαθήσαμε να διαπραγματευτούμε, αλλά λόγω της κατάστασης δεν καταφέραμε τίποτα. Η Κυρήνη βρίσκεται σε μια χώρα όπου δεν υπάρχει Αστυνομία, δεν υπάρχει κυβέρνηση, δεν υπάρχουν νόμοι».

Οι 200 τάφοι, μαζί με μια γέφυρα και ένα τμήμα δρόμου, δεν είναι τα πρώτα θύματα της ασυδοσίας στη Λιβύη. Τον περασμένο μήνα οι μπουλντόζες ισοπέδωσαν μια λωρίδα γης μήκους 1,6 χλμ. στη νότια πλευρά του χώρου που έχει χαρακτηριστεί από την UNESCO ως «ένα από τα πιο εντυπωσιακά συμπλέγματα αρχαιολογικών καταλοίπων σε ολόκληρο τον κόσμο».

Οι επενδυτές από την πλευρά τους υποστηρίζουν ότι τα ευρήματα δεν είναι σπουδαίας αρχαιολογικής σημασίας και ότι έχουν έγγραφα από την οθωμανική περίοδο ακόμη που αποδεικνύουν ότι η συγκεκριμένη έκταση τους ανήκει.

«Η απώλεια είναι απίστευτα μεγάλη», συνεχίζει ο Χαλίντ Μοχάμεντ μιλώντας για την πόλη στην οποία ο μαθητής του Σωκράτη, Αρίστιππος, ίδρυσε τη Σχολή της Κυρήνης. Και εξηγεί πως αυτή την εποχή στη Λιβύη είναι εύκολο για τον καθένα να φτιάξει τίτλους ιδιοκτησίας και να διεκδικεί διάφορες εκτάσεις.

«Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει ακριβής χάρτης της περιοχής. Πρέπει να δημιουργήσουμε μια ζώνη προστασίας που θα περιφραχθεί και θα φυλάσσεται», λέει ο Λοντοβίκο Φόλιν – Καλαμπί, προϊστάμενος του γραφείου της UNESCO στην Τρίπολη. Ο αρχαιολογικός χώρος απλώνεται σε απόσταση 10 χλμ. και περιλαμβάνει ανάμεσα σε άλλα ένα μεγάλο αμφιθέατρο και έναν εντυπωσιακό ναό αφιερωμένο στον Απόλλωνα.