Οι συμμαχίες της επόμενης ημέρας και οι επιπτώσεις για την Ελλάδα

Οι διαχωριστικές γραμμές, τουλάχιστον ανάμεσα στα μεγάλα κόμματα, είναι θολές. Η διάκριση ανάμεσα στα χρώματα είναι για τους ψηφοφόρους σαφώς ευκολότερη. Γι’ αυτό μιλούν πολύ με πολιτικά χρώματα. Οι Χριστιανοδημοκράτες είναι οι «μαύροι», οι Σοσιαλδημοκράτες οι «κόκκινοι», οι οικολόγοι Πράσινοι οι «πράσινοι», οι κεντρώοι Ελεύθεροι Δημοκράτες οι «κίτρινοι»,
η μετακομμουνιστική Αριστερά είναι επίσης «κόκκινοι», αλλά σε βαθύτερη απόχρωση. Κατ’ επέκταση και οι κυβερνήσεις φέρουν τα χρώματα των συνεργαζόμενων κομμάτων. Δύο εβδομάδες πριν από τις εκλογές τα ποσοστά που δίνουν οι δημοσκοπήσεις εμφανίζουν τους «μαύρους» της Μέρκελ να έχουν προβάδισμα ασφαλείας από τους «κόκκινους» του Στάινμπρουκ. Επειδή όμως η αυτοδυναμία ενός κόμματος είναι αδύνατη, τα σενάρια συνασπισμών για την επόμενη κυβέρνηση – πιθανά και λιγότερο πιθανά – είναι πολλά.

Ο «μαυροκίτρινος» συνασπισμός

Είναι ο κεντροδεξιός συνασπισμός της τελευταίας τετραετίας με Καγκελάριο τη Μέρκελ. Διακηρυγμένος στόχος της Μέρκελ είναι να συνεχίσουν οι Χριστιανοδημοκράτες τη συνεργασία με τους Φιλελεύθερους. Στην περίπτωση αυτή θα έχουμε μία επανάληψη της κυβέρνησης, αλλά με τους Φιλελεύθερους πολύ πιο αδύναμους αφού θα βρεθούν από το 15% των προηγούμενων εκλογών λίγο πάνω από το όριο κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης του 5%.  

Με «μαυροκίτρινη» κυβέρνηση Μέρκελ θα έχουμε «μία από τα ίδια» στο θέμα της Ελλάδας. Ο Σόιμπλε θα παραμείνει υπουργός Οικονομικών και έχει εκφραστεί ήδη υπέρ ενός τρίτου, πολύ μικρότερου, πακέτου για την Ελλάδα μετά το 2014, αλλά λέει «όχι» σε δεύτερο κούρεμα του ελληνικού χρέους. Από τους Φιλελεύθερους προέρχονταν και οι μεγαλύτερες αντιδράσεις στα πακέτα βοήθειας για την Ελλάδα – και θα εκφραστούν σίγουρα και στο επικείμενο τρίτο πρόγραμμα.

Ο «κοκκινοπράσινος» συνασπισμός

Μία κυβέρνηση Σοσιαλδημοκρατών – Πρασίνων είναι ο στόχος του Στάινμπρουκ. Είναι δοκιμασμένο μοντέλο στην επταετία 1998-2005 με καγκελάριο τον Σρέντερ. Πολιτικά τα δύο κόμματα βρίσκονται πολύ κοντά και κατεβάζουν κοινό πρόγραμμα διακυβέρνησης. Η αδυναμία του σεναρίου είναι ότι δεν διαφαίνεται προοπτική «κοκκινοπράσινης» πλειοψηφίας.

Μία «κοκκινοπράσινη» κυβέρνηση θα ήταν για την Ελλάδα θετική εξέλιξη. Ο Πέερ Στάινμπρουκ έχει ζήτησε ένα νέο σχέδιο Μάρσαλ για την Ελλάδα και τα δύο κόμματα ρίχνουν το βάρος στο σκέλος της ανάπτυξης και όχι της λιτότητας. Αλλά κούρεμα του ελληνικού χρέους δεν θα υπάρξει ούτε με καγκελάριο το Στάινμπρουκ, το ξεκαθάρισε με την ίδια επιχειρηματολογία που το απορρίπτουν Μέρκελ και Σόιμπλε: να μην πληρώσει ο γερμανός φορολογούμενος.

Ο «μεγάλος» συνασπισμός

Αν κανένα από τα δύο στρατόπεδα, Κεντροδεξιάς ή Κεντροαριστεράς, δεν έχει πλειοψηφία, το πιθανότερο σενάριο είναι κυβέρνηση Χριστιανοδημοκρατών – Σοσιαλδημοκρατών με καγκελάριο τον αρχηγό του πρώτου σε ψήφους κόμματος – δηλαδή την Ανγκελα Μέρκελ. Το μοντέλο δοκιμάστηκε την τετραετία 2005-2009 με καγκελάριο τη Μέρκελ και υπουργό Οικονομικών τον Στάινμπρουκ. Αλλά τώρα ο Στάινμπρουκ ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να συμμετάσχει σε νέα κυβέρνηση Μέρκελ. Η δυσκολία του σεναρίου είναι ότι το SPD μετά τον «μεγάλο συνασπισμό» έπεσε από το 34,2% στο 23%. Μία δεύτερη συγκυβέρνηση με τη Μέρκελ θεωρείται από πολλούς πολιτική αυτοκτονία για τους Σοσιαλδημοκράτες.

Ατυπα, ένας «μεγάλος συνασπισμός» θα υπάρξει ανεξαρτήτως αποτελέσματος στο θέμα της Ελλάδας. Το τρίτο πακέτο για την Ελλάδα που θα διαχειριστεί η επόμενη κυβέρνηση θα περάσει από τη γερμανική Βουλή μόνο με τη σύμπραξη των δύο μεγάλων κομμάτων CDU-SPD, όπως συνέβη και στην περίπτωση των δύο προηγουμένων.

Ο «μαυροπράσινος» συνασπισμός

Τον «γάμο» της δεξιάς CDU και των Οικολόγων Πράσινων δεν τον θέλει σήμερα κανένα από τα δύο κόμματα. Μπορεί η Μέρκελ με την απόφασή της για την ενεργειακή στροφή και το κλείσιμο των αντιδραστήρων μετά τη Φουκουσίμα να έστρωσε τον δρόμο για τη μελλοντική συνεργασία με τους Πράσινους, αλλά η απόσταση που τους χωρίζει είναι ακόμα μεγάλη και στη βάση των κομμάτων υπάρχουν πολλές αντιστάσεις. Το «μαυροπράσινο» πείραμα δοκιμάστηκε μία φορά στο Αμβούργο, αλλά η κυβέρνηση διαλύθηκε σε δύο χρόνια.

Ο «κοκκινοκοκκινοπράσινος» συνασπισμός

Η εκλογική αριθμητική θα μπορούσε να δώσει μία κοινοβουλευτική πλειοψηφία στο σύνολο της Κεντροαριστεράς, SPD – Αριστερά -Πράσινοι. Το σενάριο αυτό όμως είναι απίθανο σήμερα. Σοσιαλδημοκράτες και Πράσινοι απορρίπτουν τη συνεργασία με τους μετακομμουνιστές της Αριστεράς γιατί δεν βλέπουν κοινό τόπο στην ευρωπαϊκή και στην εξωτερική πολιτική. Ο Στάινμπρουκ απέρριψε και το ενδεχόμενο «κοκκινοπράσινης» κυβέρνησης μειοψηφίας με ανοχή της Αριστεράς.

Ο ρόλος των «μικρών»
Σημαντικό ρόλο στην κοινοβουλευτική δύναμη των κομμάτων θα παίξουν και τα ποσοστά των μικρών κομμάτων που θα μείνουν εκτός βουλής. Οσο περισσότερα μικρά κόμματα βρεθούν κοντά αλλά κάτω από το όριο 5% για την εκπροσώπιση στη Βουλή, τόσο μικρότερο ποσοστό θα απαιτηθεί για την κοινοβουλευτική πλειοψηφία ενός μελλοντικού κυβερνητικού συνασπισμού.