Οι κωδικοί ασφαλείας ήταν παιχνιδάκι

Ενα μεγάλο μέρος από τους κωδικούς που χρησιμοποιούν εκατομμύρια χρήστες στα e-mail τους, στις ηλεκτρονικές συναλλαγές, καθώς και για την προστασία άλλων προσωπικών δεδομένων τους, έχουν καταφέρει να σπάσουν οι αμερικανικές και οι βρετανικές μυστικές υπηρεσίες. Οπως προκύπτει από τον τελευταίο γύρο των αποκαλύψεων του Εντουαρντ Σνόουντεν, υπερυπολογιστές, τεχνολογικά τεχνάσματα και δικαστικές αποφάσεις αποτελούν τα βασικά όπλα της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφάλειας των ΗΠΑ (NSA) και της βρετανικής ομολόγου της (GCHQ), με την οποία συνεργάζονται στενά στην καταστρατήγηση βασικών νόμων που – υποτίθεται ότι – εγγυώνται την προστασία της ιδιωτικότητας στο Ιντερνετ.

Πολλοί χρήστες υποθέτουν – ή έχουν λάβει εγγυήσεις από εταιρείες-κολοσσούς της Πληροφορικής – ότι τα προσωπικά δεδομένα τους είναι ασφαλή. Ομως, όπως αποκάλυψαν χθες η «Γκάρντιαν», οι «Νιου Γιορκ Τάιμς» και η ιστοσελίδα ProPublica, NSA και GCHQ έχουν βρει τον τρόπο να σπάνε συστηματικά κωδικούς που χρησιμοποιούνται στο παγκόσμιο εμπόριο και στα τραπεζικά συστήματα ή προστατεύουν από τα «αδιάκριτα βλέμματα» εγκληματιών και κυβερνήσεων ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα, όπως ιατρικά αρχεία, αναζητήσεις και συνομιλίες στο Ιντερντετ, καθώς και τηλεφωνικές συνδιαλέξεις σε όλο τον κόσμο.

Αρχής γενομένης από το 2000, όταν έκανε την εμφάνισή της στο Ιντερνετ η λεγόμενη απόκρυψη της γραμμής εργαλείων, η NSA άρχισε να επενδύει τεράστια ποσά στο μυστικό πρόγραμμα με την κωδική ονομασία Bullrun. Η ιδέα γεννήθηκε, εκτός των άλλων, και από την αποτυχία της ίδιας της υπηρεσίας να δημιουργήσει της δική της «πίσω πόρτα». Κάπως έτσι άρχισε να κατασκευάζει σούπερ γρήγορους υπολογιστές, καθώς και να συνεργάζεται με εταιρείες τεχνολογίας στις Ηνωμένες Πολιτείες και αλλού για τη δημιουργία σημείων εισόδου στα προϊόντά τους. Ωστόσο, στα άκρως απόρρητα έγγραφα που είδαν χθες το φως της δημοσιότητας, δεν προσδιορίζεται ποιες εταιρείες συμμετείχαν στο πρόγραμμα Bullrun.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η NSA έμπαινε κρυφά σε συστήματα υπολογιστών ώστε να παγιδεύσει τα μηνύματα προτού κωδικοποιηθούν. Δεν είναι λίγες φορές όμως που οι εταιρείες εξαναγκάστηκαν από την κυβέρνηση των ΗΠΑ να παραδώσουν βασικά κλειδιά, που άνοιγαν όλες τις κλειδαριές. Η NSA με τη σειρά της χρησιμοποίησε την επιρροή της ως ο πλέον πεπειραμένος δημιουργός κωδικών σε όλον τον κόσμο, ώστε να εισαγάγει αδύναμα σημεία στα πρότυπα κρυπτογράφησης που ακολουθούσαν οι προγραμματιστές λογισμικών παγκοσμίως – γνωστά ως «πίσω πόρτες» ή «καταπακτές». Ιδιώτες, ειδικοί σε θέματα ασφαλείας, υποπτεύονταν από καιρό τις πρακτικές τής NSA. Τα νέα απόρρητα έγγραφα ωστόσο αποδεικνύουν ότι η αμερικανική υπηρεσία έδινε κρυφή μάχη προκειμένου να αντικαταστήσει τα κριτήρια ασφαλείας που είχε εισαγάγει το Εθνικό Ινστιτούτο Προτύπων και Τεχνολογίας των ΗΠΑ (NIST) και ίσχυαν διεθνώς από το 2006, με σκοπό να επιβάλει τα δικά της πρότυπα ασφάλειας. «Τελικά, η NSA κατέστη ο μοναδικός επεξεργαστής», δηλώνεται ρητά σε ένα από αυτά.  

Σε άλλο έγγραφο επίσης, ένα υπόμνημα της NSA προς την αντίστοιχη βρετανική υπηρεσία το 2012, αναφέρεται ότι «κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, η NSA ηγείται μιας επιθετικής, πολύπλευρης προσπάθειας να σπάσει τις ευρέως χρησιμοποιούμενες στο Ιντερνετ τεχνολογίες κρυπτογράφησης». «Οι κρυπτοαναλυτικές δυνατότητες υπάρχουν πλέον online. Τεράστιες ποσότητες των κρυπτογραφημένων δεδομένων στο Διαδίκτυο, που μέχρι τώρα απορρίπτονταν, είναι πλέον εκμεταλλεύσιμες», αναφέρεται στη συνέχεια. «Οσοι δεν είχαν ακόμη ενημερωθεί, τα έχασαν», απαντούν από την πλευρά τους οι βρετανοί αναλυτές.

255 ΕΚΑΤ. ΔΟΛΑΡΙΑ. Η επιχείρηση βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, προκύπτει από άλλο έγγραφο που αφορά τον προϋπολογισμό των μυστικών υπηρεσιών. «Επενδύουμε στις πρωτοποριακές  κρυπτοαναλυτικές δυνατότητες, προκειμένου να νικήσουμε την εχθρική κρυπτογραφία και να εκμεταλλευτούμε την επικοινωνία στο Διαδίκτυο», γράφει στο αίτημα του προϋπολογισμού για το τρέχον έτος ο διευθυντής της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών των ΗΠΑ Τζέιμς Κλάπερ. Στο πρόγραμμα «Bullrun» δαπανήθηκαν φέτος 254,9 εκατ. δολάρια – μακράν πολύ περισσότερα από τα 20 εκατ. δολάρια που δαπανώνται κάθε χρόνο στο «Prism», το πρόγραμμα ευρείας παρακολούθησης στο Ιντερνετ.