Aυστηρούς κανόνες στη λειτουργία του σκιώδους τραπεζικού συστήματος θέτει η Κομισιόν

Υπό έλεγχο επιχειρεί να θέσει η Κομισιόν το λεγόμενο σκιώδες τραπεζικό σύστημα, θεσπίζοντας αυστηρούς κανόνες για τη λειτουργία του, ώστε να πάψει να συνιστά απειλή για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος των χωρών της Ευρώπης. Οπως ανακοίνωσε χθες ο επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ενωσης για την Εσωτερική Αγορά Μισέλ Μπαρνιέ, θα θεσπιστούν για πρώτη φορά κανόνες για τα εν λόγω «κεφάλαια», για τα οποία μέχρι τώρα δεν υπήρχε δίχτυ προστασίας.

Οι προτεινόμενοι κανόνες επικρίθηκαν ως «υπερβολικά σκληροί» από παράγοντες της ευρωπαϊκής χρηματαγοράς και ως «αρκετά ελαστικοί» από τη γερμανική κυβέρνηση. Η σκιώδης τραπεζική (shadow banking) αποτελείται από οργανισμούς που λειτουργούν εκτός του επίσημου τραπεζικού συστήματος. Πρόκειται κυρίως για κερδοσκοπικά hedge funds, τα οποία λειτουργούν σαν τράπεζες χωρίς όμως να υπόκεινται σε έλεγχο και να δεσμεύονται από τους ίδιους κανόνες λειτουργίας.

 «Αυτά τα επενδυτικά σχήματα δεν είναι σταθερά και, σε περίπτωση έντασης (σ.σ.: στις αγορές) ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο ολόκληρο τον χρηματοπιστωτικό τομέα, ιδιαίτερα τις τράπεζες», δήλωσε ο κ. Μπαρνιέ κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε στις Βρυξέλλες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να υποχρεώσει τα εν λόγω επενδυτικά σχήματα να αποκτήσουν επαρκή ρευστότητα ώστε να είναι σε θέση να αποπληρώσουν τους επενδυτές τους ανά πάσα στιγμή.

ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑ €51 ΤΡΙΣ. Σύμφωνα με το Συμβούλιο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, τα περιουσιακά στοιχεία του σκιώδους τραπεζικού συστήματος το 2011 ανέρχονταν σε 51 τρισ. ευρώ, εκ των οποίων το 45% βρισκόταν στα κράτη – μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Σήμερα ο μηχανισμός αυτός αντιπροσωπεύει το 25%-30% του συνολικού χρηματοπιστωτικού συστήματος και το ήμισυ του μεγέθους των τραπεζικών περιουσιακών στοιχείων.

Πρόκειται στην ουσία για μια τεράστια βιομηχανία, η οποία κάνει δουλειές με τράπεζες, εταιρείες, ακόμη και κυβερνήσεις τις οποίες χρηματοδοτεί βραχυπρόθεσμα. Για τις επιχειρήσεις, η σκιώδης τραπεζική αποτελεί μια εναλλακτική λύση για να καταθέσουν τα χρήματά τους (αρκετά δισ. ευρώ) και να τα διασπείρουν σε πολλά σημεία, αντί να τα τοποθετήσουν μόνο σε μία τράπεζα. Σε αντίθεση με τις τράπεζες, τα επίμαχα hedge funds δεν μπορούν να υποστηριχθούν από κεντρικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, όπως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, σε περίπτωση που κάτι πάει στραβά.

Σύμφωνα με τους κανόνες που παρουσίασε ο Μισέλ Μπαρνιέ, το 10% του χαρτοφυλακίου των κεφαλαίων χρηματαγοράς πρέπει να αποτελείται από περιουσιακά στοιχεία που θα λήγουν εντός μίας ημέρας και το 20% από περιουσιακά στοιχεία που θα λήγουν σε διάστημα μίας εβδομάδας.

Αυτό θα επιτρέψει την έγκαιρη εξόφληση των επενδυτών που θέλουν να αποσύρουν τα κεφάλαιά τους. Παράλληλα, η Κομισιόν επιδιώκει να θεσπίσει κανόνες για τα χρεόγραφα και την αντιμετώπιση των κινδύνων οι οποίοι σχετίζονται με τις συναλλαγές χρηματοδότησης τίτλων.

Πάντως το υπουργείο Οικονομικών της Γερμανίας ζήτησε την υιοθέτηση ακόμη πιο αυστηρών κανόνων, υποστηρίζοντας ότι το ίδιο αίτημα προβάλλει και η Γαλλία. Στην Ευρωπαϊκή Ενωση τα επενδυτικά σχήματα της σκιώδους τραπεζικής δραστηριοποιούνται κυρίως στη Γαλλία, την Ιρλανδία και το Λουξεμβούργο και χρησιμοποιούνται κατά κύριο λόγο από εταιρείες στη Γερμανία και τη Βρετανία.