Εκρηξη στην τιμή του πετρελαίου

Επιστρέφει ο εφιάλτης του ακριβού πετρελαίου, με την αβεβαιότητα να τρομάζει αγορές και αναλυτές, εκτινάσσοντας χθες την τιμή του μπρεντ πάνω από τα 115 δολάρια το βαρέλι. Ως φυσικό επακόλουθο, στην Ελλάδα η μέση τιμή της αμόλυβδης σκαρφάλωσε περαιτέρω στα 1,732 ευρώ, ενώ σε κάποια νησιά έχει ξεπεράσει και τα 1,90 ευρώ.

«Μπορεί το σενάριο για πετρέλαιο στα 150 δολάρια να είναι το χειρότερο δυνατό, ωστόσο είναι ρεαλιστικό σε περίπτωση επέμβασης στη Συρία», επισημαίνουν αναλυτές στην ιταλική εφημερίδα «Λα Ρεπούμπλικα» σχολιάζοντας τις προ ημερών εκτιμήσεις-σοκ της τράπεζας Societe Generale.

Διότι αρκούν και μόνο οι απειλές για πολεμική σύρραξη ώστε να εκτιναχθούν περαιτέρω οι τιμές του πετρελαίου. Οταν υπάρχει αβεβαιότητα γύρω από ένα ενδεχόμενο πολεμικό χτύπημα, πόσω μάλλον όταν αυτό αφορά μια ευρύτερη πετρελαιοπαραγωγό περιοχή, η άνοδος των τιμών του μαύρου χρυσού είναι βέβαιη.

Πιθανοί στόχοι. Το σενάριο για πετρέλαιο στα 150 δολάρια θα επαληθευτεί εφόσον η κρίση επεκταθεί σε σημείο να πληγούν εγκαταστάσεις στο Ιράκ ή αλλού, με δυνατότητα παραγωγής από 500.000 έως 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, λέει ο Βάλτερ Γουίτνερ, ειδικός επί των πετρελαιοειδών της Societe Generale.

Πρόκειται για «στόχο» εύκολα επιτεύξιμο, καθώς μόνο από το λιμάνι της Βασόρας στο Νότιο Ιράκ, ζώνη υπό τον έλεγχο των σιιτών όπου ευκολότερα θα εκδηλώνονταν τυχόν αντίποινα του Ιράν σε μια επίθεση των ΗΠΑ στη Συρία (από απεργίες έως βομβαρδισμούς), διαμετακομίζονται ημερησίως 2 εκατομμύρια βαρέλια. Επιθέσεις όμως θα μπορούσαν να γίνουν και αλλού. Εδώ και δύο μήνες, εκδηλώνονται βομβιστικές επιθέσεις στον αγωγό που μεταφέρει πετρέλαιο από το Κιρκούκ (Ιράκ) στο λιμάνι του Τζεϊχάν (Τουρκία), ένα σημείο πολύ κοντά στο βόρειο τμήμα της Συρίας, που βρίσκεται υπό τον έλεγχο των ανταρτών. Ο όγκος του αργού πετρελαίου που μεταφέρεται μέσω του συγκεκριμένου αγωγού έχει πέσει από 350.000 βαρέλια την ημέρα σε 200.000 βαρέλια.

Ενα άλλο θέμα που προβληματίζει τις αγορές είναι τα παγκόσμια διαθέσιμα αποθέματα. Σήμερα η Σαουδική Αραβία έχει τη δυνατότητα να αυξήσει την παραγωγή της κατά 1,7 εκατ. βαρέλια την ημέρα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατά 200.000-300.000, ενώ οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να διαθέσουν στην αγορά τεράστιες ποσότητες από τα στρατηγικά τους αποθέματα για να «καλμάρουν» τις τιμές. Ωστόσο, όπως αναφέρει στη δική της ανάλυση η Barclays, «οι απουσίες από την παγκόσμια αγορά πετρελαίου μπορεί να αποδειχθούν σημαντικός αστάθμητος παράγοντας». Μια σειρά από χώρες, για διαφορετικούς λόγους η καθεμία, δεν μπορούν να διαθέσουν στην αγορά σημαντικές ποσότητες πετρελαίου. «Στη Λιβύη μιλάμε για 850.000 βαρέλια, στη Νιγηρία για 250.000, στο Ιράκ για 350.000, στο Ιράν λόγω του εμπάργκο της Δύσης για 900.000 (πλέον η Τεχεράνη δεν πουλά παρά μόνο ένα εκατομμύριο βαρέλια σε Κίνα, Ταϊβάν, Ομάν, Ν. Κορέα κ.α.), στο Σουδάν για 200.000 κ.ο.κ.», αναφέρει στην ανάλυσή της η Barclays. Με άλλα λόγια, λείπουν από τις αγορές, κοντά στα 3 εκατομμύρια βαρέλια. Αν οι «απουσίες» αυξηθούν, τότε λίγο θα βοηθήσει η συνεισφορά των ΗΠΑ ή της Σαουδικής Αραβίας, σημειώνει η ιταλική εφημερίδα.

Οσο για τις τιμές, «οι αυξήσεις που έχουν ήδη καταγραφεί στις τιμές δεν είναι αμελητέες καθώς οδηγούν σε άνοδο του πληθωρισμού», αναφέρει ο Κιθ Γουέιντ, επικεφαλής οικονομολόγος της Schrodres. Και σημειωτέον ότι ο πληθωρισμός είναι το νούμερο ένα πρόβλημα για τις αναπτυσσόμενες οικονομίες.