Μάρτιν Σκορσέζε – Λάιζα Μινέλι: Ενας καταστροφικός εθισμός

Η σύντομη σχέση τους σημαδεύτηκε από πολλή κοκαΐνη, έξαλλες βραδιές στο «Factory» του Γουόρχολ και την πρώτη αποτυχία του σκηνοθέτη

Το 1977, ο Μάρτιν Σκορσέζε βρισκόταν στην κορυφή. Είχε αποδείξει το ταλέντο του με δύο σκληρά φιλμ που άφησαν ανεξίτηλο στίγμα στο σύγχρονο αμερικανικό σινεμά, τους «Κακόφημους δρόμους» και τον «Ταξιτζή», ενώ με το δραματικό «Η Αλίκη δεν μένει πια εδώ» είχε αποδείξει ότι μπορεί να δουλέψει και για ένα μεγάλο στούντιο δίχως να «θυσιάσει» την προσωπικότητά του, γεμίζοντας παράλληλα τις αίθουσες.

Ετσι, η United Artists αποφασίζει να χρηματοδοτήσει αδρά το επόμενό του σχέδιο, ονόματι «Νέα Υόρκη, Νέα Υόρκη», ένα ρομάντζο ανάμεσα σ’ έναν τρομπετίστα και μια τραγουδίστρια, το οποίο διαδραματίζεται στα 50s. Το μέγεθος της παραγωγής είναι τεράστιο για την εποχή, καθώς πρόκειται για φιλμ εποχής, με εντυπωσιακά χορευτικά νούμερα που παραπέμπουν στη χρυσή εποχή του μιούζικαλ. Ο δε Σκορσέζε είναι αποφασισμένος να στήσει κάτι που θα «καλύπτει» τόσο την άκρατη σινεφιλία του όσο και την ασυγκράτητη τάση του για αποδόμηση και ανατροπή.

Στην προσωπική του ζωή όμως, τα πράγματα δεν είναι και τόσο ρόδινα. Είναι μόλις έναν χρόνο παντρεμένος με τη δημοσιογράφο και παραγωγό Τζούλια Κάμερον – ο δεύτερος γάμος του – και η σχέση έχει ήδη αρχίσει να πνέει τα λοίσθια. Ενα από τα πολλά προβλήματα αφορά στον εθισμό του στην κοκαΐνη. Πάθος που θα τον ενώσει με την πρωταγωνίστρια της νέας του ταινίας, τη Λάιζα Μινέλι, επίσης παντρεμένη και εθισμένη.

Οι πρόβες με το πρωταγωνιστικό ζευγάρι (τη Μινέλι πλαισιώνει ο Ρόμπερτ ντε Νίρο, ο οποίος και την εξουθενώνει με τον γνωστό του περφεξιονισμό) προχωρούν, το σενάριο γράφεται και ξαναγράφεται, ενώ βασικό ρόλο στην παραγωγή έχει η Κάμερον, η οποία βλέπει τον προϋπολογισμό να διογκώνεται αργά αλλά σταθερά. Σύντομα θα ανακαλύψει πως ένα μέρος του πηγαίνει κατευθείαν στο πανάκριβο χόμπι του συζύγου της.

«Η ταινία ήταν πολύ σημαντική για μένα», θα πει αργότερα ο Σκορσέζε. «Ηθελα να αποτυπώσω σε φιλμ την ερωτική σχέση δύο ανθρώπων που ήταν καλλιτέχνες και προσπαθούσαν να δουλέψουν δημιουργικά μαζί» – προφανώς το φιλμ ήταν αυτοβιογραφικό και μιλούσε για τον δεύτερο γάμο του.

ΚΑΙ ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ. Η Λάιζα ήταν κόρη του σκηνοθέτη Βινσέντε Μινέλι, τον οποίο ο Σκορσέζε λάτρευε σαν θεό – η ταινία ήταν μεταξύ άλλων και ένας φόρος τιμής στο έργο του. Μέσα σε λίγους μήνες, ο Μάρτιν όχι μόνο θα χανόταν σ’ έναν κυκεώνα γυρισμάτων, αλλά θα έστηνε και το θεατρικό μιούζικαλ «The Act», με πρωταγωνίστρια ξανά τη Μινέλι.

Ο δεσμός έχει ανεβάσει στα ύψη τη δημιουργικότητά του, η ταλαντούχα entertainer γίνεται η μούσα του και ο ίδιος δηλώνει στους φίλους του πως «αυτή η γυναίκα ή θα με σώσει από την καταστροφή ή θα με οδηγήσει σ’ αυτήν μια ώρα νωρίτερα». Σημειώστε ότι εκείνη την περίοδο η Μινέλι ήταν παντρεμένη με τον Τζακ Χάλεϊ και παράλληλα διατηρούσε δεσμό με τον χορευτή Μιχαήλ Μπαρίσνικοφ!

Λίγο πριν ανέβει η παράσταση πάντως, η Κάμερον είχε καταθέσει αίτηση διαζυγίου, στην οποία μεταξύ άλλων κατηγορούσε τον Σκορσέζε για κατάχρηση της κοινής τους περιουσίας. Οταν το «Νέα Υόρκη, Νέα Υόρκη» ολοκληρώνεται επιτέλους, οι κριτικές είναι απογοητευτικές, η εταιρεία παραγωγής απαιτεί νέο μοντάζ (το πρώτο cut ξεπερνά τις τρεις ώρες!) και το φιλμ αποτυγχάνει στα ταμεία. Είναι η πρώτη μεγάλη αποτυχία του σκηνοθέτη, ο οποίος και πέφτει ευθύς αμέσως σε βαριά κατάθλιψη.

Οι κοινές εμφανίσεις του παράνομου ζευγαριού πάντως δεν άφηναν κανένα περιθώριο παρεξήγησης. Σε μια από τις πιο έξαλλες βραδιές τους, ο Σκορσέζε σωριάζεται καταγής, με έντονους σπασμούς: το αίμα του είχε δηλητηριαστεί από την κατάχρηση κοκαΐνης. Τις περισσότερες φορές αράζουν στο Factory παρέα με τον Αντι Γουόρχολ, ο οποίος γίνεται επιστήθιος φίλος τους, παρά την απέχθειά του γι’ αυτά «τα ανυπόφορα λευκά κοστούμια του Σκορσέζε που δεν σταματούσε να τρέμει από την κόκα». Οι μαρτυρίες δε που υπάρχουν σπανίως προέρχονται από τους ίδιους. Ολοι μιλούν για έναν καταστροφικό έρωτα που θα μπορούσε να είχε οδηγήσει και τους δύο στον θάνατο, οι ίδιοι όμως όχι μόνο δεν μιλούν για την ένωσή τους αλλά κάνουν ό,τι μπορούν για να αποφύγουν το κοινό τους παρελθόν: είκοσι χρόνια αργότερα, όταν δηλαδή η Αμερικανική Ακαδημία Κινηματογράφου απέτισε φόρο τιμής στη σκηνοθετική πορεία του Σκορσέζε, ο σκηνοθέτης ζήτησε ευγενικά να μείνει έξω από τη λίστα των καλεσμένων η Μινέλι.