Οι κατάσκοποι που ήρθαν από το Ιντερνετ

Ποιος ήξερε, για παράδειγμα, ότι στην Ουάσιγκτον, στη διασταύρωση της Capital Beltway και του αυτοκινητοδρόμου που οδηγεί στο διεθνές αεροδρόμιο της αμερικανικής πρωτεύουσας, ένα γυάλινο κτίριο όπως πολλά άλλα φιλοξενεί την έδρα της Booz Allen Hamilton, της εταιρείας που σήμερα έχει γίνει γνωστή από τις εσχατιές των ΗΠΑ έως το Χονγκ Κονγκ και από τη Μόσχα έως τη Βολιβία; Ακόμη λιγότεροι ήξεραν ότι μεταξύ των 28.000 υπαλλήλων της εταιρείας ήταν και ένας νεαρός, ο οποίος περνούσε σχεδόν απαρατήρητος. Αλλά ποιος μπορούσε να φανταστεί ότι αυτός ο ασήμαντος υπάλληλος θα αποκάλυπτε στην κοινή γνώμη την ύπαρξη ενός Μεγάλου Αδελφού που παρακολουθεί σχεδόν τα πάντα;

Ο Εντουαρντ Σνόουντεν είναι ο τελευταίος αυτής της σειράς «ποντικών» που ξεπήδησαν από τον κυβερνοχώρο. Και τα λίγα χρόνια από τη ζωή του που πέρασε στην καρδιά του τέρατος ήταν αρκετά για να τον κάνουν να μιλήσει. Η Booz Allen βρίσκεται σε μια τέλεια στρατηγική θέση. Στην ίδια περιοχή βρίσκονται και τα κεντρικά της CIA, στο Πεντάγωνο φθάνει κανείς σε ένα τέταρτο με το αυτοκίνητο. Λιγότερο από μία ώρα χρειάζεται για να φθάσει στη NSA, τον φημισμένο πια «πύργο των αινιγμάτων» όπου τα πάντα περνάνε από κόσκινο, τα πάντα παρακολουθούνται και τα πάντα ακούγονται. Το 99% του τζίρου της Booz Hallen προέρχεται από τη CIA, το Πεντάγωνο, τη NSA και άλλους κυβερνητικούς οργανισμούς και υπηρεσίες, μεταξύ των οποίων και η NASA. Η Booz παρέχει συμβουλές, υπηρεσίες, τεχνική βοήθεια, επιμελητεία, προγράμματα κυβερνοπολέμου. Υπάρχει ένα υπόγειο νήμα που συνδέει την Booz με τη NSA. Ο πρώην επικεφαλής τής μέχρις πρότινος άγνωστης εταιρείας είναι σήμερα διευθυντής της NASA.

Ηταν την άνοιξη του 2009 όταν ο Εντουαρντ Σνόουντεν πέρασε για πρώτη φορά την πύλη των κεντρικών στη Βιρτζίνια για να δώσει συνέντευξη πρόσληψης. Για έναν νέο που δεν είχε τελειώσει καν το σχολείο και είχε εγκαταλείψει ακόμη και το λαϊκό πανεπιστήμιο, οι περιστρεφόμενες πόρτες της Booz άνοιξαν όπως οι πύλες του Βασιλείου του Μάγου του Οζ στο όνειρο της μικρής Ντόροθι. Το βιογραφικό του δεν ήταν σπουδαίο. Ο Σνόουντεν δεν μπόρεσε να καταταγεί τις Ειδικές Δυνάμεις επειδή έσπασε και τα δύο του πόδια στη διάρκεια της εκπαίδευσης. Στη NSA είχε εργαστεί για μικρό διάστημα ως νυχτοφύλακας. Στην Booz Allen όμως βρέθηκε μπροστά σε έναν υπολογιστή. Ο μισθός του ήταν 200.000 δολάρια τον χρόνο συν τα έξοδα. Και δεν ήταν λίγα. Αυτός ο νεαρός με τα ελάχιστα τυπικά προσόντα άρχισε να συμμετέχει σε άκρως απόρρητες και ευαίσθητες αποστολές στην Ιαπωνία και την Ευρώπη. Η δουλειά του Σνόουντεν ήταν να παρέχει χάι-τεκ υποστήριξη στις επιχειρήσεις της CIA.

Η αντίστροφη μέτρηση για την αποκάλυψη του προγράμματος παρακολούθησης Prism άρχισε σε μια αποστολή στη Γενεύη. O στόχος της αποστολής ήταν ένας ελβετός τραπεζίτης, τον οποίο οι πράκτορες της CIA παρέσυραν σε ένα δυνατό μεθύσι σε ένα πάρτι για να τον βάλουν στη συνέχεια στη θέση του οδηγού του αυτοκινήτου του και να ειδοποιήσουν την Αστυνομία. Ο τραπεζίτης συνελήφθη για οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ. Οι «επαφές» της CIA στην κυβέρνηση και την ελβετική Αστυνομία βοήθησαν να μην πάρει διαστάσεις η υπόθεση. Από εκείνη τη στιγμή όμως, ο τραπεζίτης ήταν όμηρος των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών. Αυτό ήταν το επεισόδιο που ενόχλησε τον Σνόουντεν, κάνοντάς τον να αρχίσει το σκάψιμο που τον μετέτρεψε από έναν καλό στρατιώτη του νέου σιωπηρού πολέμου σε έναν αντάρτη που μάχεται υπέρ των ατομικών δικαιωμάτων.

Ο ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ. Το φωτεινό αστέρι που οδηγεί τον Σνόουντεν φαίνεται να είναι το ίδιο με εκείνο που οδήγησε τον στρατιώτη Μπράντλεϊ Μάνινγκ να παραδώσει στο Wikileaks χιλιάδες αρχεία του Πενταγώνου για το Ιράκ και την ιδιοφυΐα της πληροφορικής Ααρον Σβαρτζ να παραδώσει στο κοινό το κλειδί της ψηφιακής βιβλιοθήκης των επιστημονικών επιθεωρήσεων – έναν πραγματικό και μεγάλης αξίας θησαυρό γνώσης. Επειτα από τρία χρόνια προφυλάκισης, ήρθε η στιγμή για τον Μάνινγκ, αυτό το ντροπαλό παιδί που φθάνει μόλις και μετά βίας το 1,60 στο ύψος και έχει πέσει θύμα λοιδοριών για την υποτιθέμενη ομοφυλοφιλία του, να ακούσει από τους δικαστές του εάν είναι αθώος ή ένοχος. Ο Σβαρτζ αυτοκτόνησε με μια αυτοσχέδια κρεμάλα. Και ο Σνόουντεν βρίσκεται στην γκρίζα ζώνη του αεροδρομίου της Μόσχας, διαβάζοντας Ντοστογιέφσκι και Τσέχοφ και μαθαίνοντας ρωσικά για να εντρυφήσει στη ρωσική κουλτούρα.

Ο νεαρός υπάλληλος που αποκάλυψε ότι το δικαίωμα στην ιδιωτικότητα παραβιάζεται βάναυσα πιστεύει ακράδαντα ότι η Ρωσία θα γίνει η νέα του πατρίδα. Από μια άποψη, αυτός και ο Τζούλιαν Ασάνζ είναι οι πιο σκοτεινοί από τους σκοτεινούς ήρωες της τετράδας των κατασκόπων του κυβερνοχώρου. Ο Σνόουντεν καταγγέλλει την παραβίαση των ατομικών δικαιωμάτων στις ΗΠΑ αλλά θέλει να τον αγκαλιάσει μια χώρα στην οποία τα δικαιώματα καταπατώνται βάναυσα. Ο Ασάνζ δεν εμπιστεύεται το κράτος δικαίου της Σουηδίας και ψάχνει τον παράδεισό του στον Ισημερινό. Η ψυχή των σύγχρονων ηρώων είναι και αυτή μια άβυσσος.