Η τέχνη βγάζει γλώσσα στη Μαφία

Με όπλο τη ζωγραφική και τη γλυπτική, δύο ισπανοί καλλιτέχνες καταγγέλλουν τους εκβιασμούς που υφίστανται οι έμποροι της Σικελίας από την τοπική Μαφία, την Κόζα Νόστρα.

Τον Φεβρουάριο του 2009, ο γλύπτης Χούστο Θαφρίγια, θέλοντας να ξεφύγει από το κρύο του Τορίνο που έκανε την παραμονή του στην πόλη δύσκολη, βρέθηκε στο Παλέρμο. Ο ισπανός καλλιτέχνης, ο οποίος λίγες εβδομάδες νωρίτερα είχε αρχίσει να κάνει τον γύρο της Ιταλίας προκειμένου να εμπνευσθεί για τα νέα του έργα, φαίνεται πως στη Σικελία πήρε αυτό που ζητούσε. Στους δρόμους του Παλέρμο γνωρίστηκε με μέλη της οργάνωσης Addio Pizzo, τα οποία ζητούσαν τον τερματισμό της επιβολής ενός άτυπου φόρου στα κέρδη των εμπόρων της περιοχής από τη Μαφία.

Αφού είχε αρκετές συζητήσεις – οι περισσότερες ατέρμονες -, αντιπαραθέσεις και προτάσεις στα κεντρικά γραφεία της οργάνωσης, αποφάσισε να συνεργαστεί μαζί τους. Πώς; Κάνοντας μια έκθεση με γλυπτά του, η οποία θα λειτουργούσε ουσιαστικά ως μια μορφή καταγγελίας στο παγκόσμιο κοινό για όσα υφίστανται στον Νότο οι ιταλοί ελεύθεροι επαγγελματίες από τη Μαφία. Μαζί με τους ακτιβιστές, στο εγχείρημά του θα είχε άλλωστε σημαντική βοήθεια και από τοπικό τηλεοπτικό κανάλι που ασχολείται με την αποκάλυψη των παράνομων δραστηριοτήτων των μελών της Μαφίας.

Υστερα από τέσσερα χρόνια και εντατικές προετοιμασίες, το όνειρο του Θαφρίγια έγινε πραγματικότητα. Κατόπιν ενός σύντομου περάσματος από την πρωτεύουσα της Σικελίας, η έκθεση Entes («Οντότητες») άνοιξε την περασμένη εβδομάδα τις πόρτες της στην γκαλερί Domus Talenti, στη Ρώμη.

«Ηθελα να σημάνω τον δικό μου συναγερμό ενάντια στην εκμετάλλευση, να δώσω ένα χέρι βοηθείας, αλλά όχι μόνος», ανέφερε ο Ισπανός μιλώντας στην «Ελ Παΐς». Για τον λόγο αυτόν άλλωστε, στρατολόγησε στο πρότζεκτ τον καλό του φίλο και ζωγράφο Ανχελ Εσκοΐν.

«Οι όγκοι των γλυπτών είναι εμπνευσμένοι από τα βουνά της χώρας μου. Ενώ δούλευα στο εθνικό πάρκο Cabo de Gata σκέφτηκα ότι η φύση της Μεσογείου που μας ενώνει κρύβει και μια ειρωνική συμπάθεια προς εμάς», λέει ο Θαφρίγια για τα κεφάλια που φιλοτέχνησε, τα οποία βγάζουν τις γλώσσες τους με περιφρόνηση στον θεατή.

Από την άλλοι, οι πίνακες του Εσκοΐν περνούν τα μηνύματά τους με πιο διακριτικό τρόπο, μιας και κάθε τελάρο είναι χωρισμένο στα τέσσερα, διατηρώντας τις ίδιες αποχρώσεις στα τετράγωνά του. «Η ιδέα ήταν να δημιουργήσω μια διαφορετική μορφή συνύπαρξης. Γι’ αυτό και πλάι στα γκρι τμήματα υπάρχει χρώμα, μια παρότρυνση δηλαδή να κοιτάξουμε προς ένα καλύτερο μέλλον», δήλωσε από την πλευρά του ο ζωγράφος.

Εικαστικός διάλογος
Οι δύο καλλιτέχνες δούλεψαν ξεχωριστά για την έκθεση, ο καθένας χρησιμοποιώντας τη δική του τέχνη και διαφορετικά υλικά. Το αποτέλεσμα, ωστόσο, είναι ένας πολύ ενδιαφέρων διάλογος, δομημένος πάνω στα κεφάλια του Θαφρίγια από πορώδη, τραχύ ασβεστόλιθο ή άξεστο γρανίτη και στους καμβάδες του Εσκοΐν με τις ήρεμες αναπαραστάσεις.