Εφιάλτης έχουν γίνει τα υψηλά επιτόκια για επιχειρήσεις και νοικοκυριά

Αντιμέτωπες με τον εφιάλτη των υψηλών επιτοκίων βρίσκονται οι ελληνικές επιχειρήσεις αλλά και πολλά νοικοκυριά, ενώ παράλληλα στο μέτωπο του κόστους της χρηματοδότησης μεταφέρεται πλέον το ενδιαφέρον των τραπεζών και του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης. Και αυτό γιατί είναι φανερό ότι τα τρέχοντα επίπεδα αποτελούν τροχοπέδη τόσο για την ανάπτυξη της οικονομίας όσο και για την ελάφρυνση των νοικοκυριών.

Παρά την πρόσφατη μείωση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, αλλά και τις διαβεβαιώσεις του επικεφαλής της Μάριο Ντράγκι ότι δεν θα αυξηθούν στο άμεσο μέλλον στην Ελλάδα αλλά και γενικότερα στον ευρωπαϊκό Νότο, το πραγματικό κόστος του χρήματος παραμένει εξαιρετικά υψηλό.

Ετσι, τα νοικοκυριά, οι επιχειρήσεις, αλλά και οι ίδιες οι τράπεζες αναζητούν τρόπους ώστε να ψαλιδίσουν τα επιτόκια τόσο στα δάνεια όσο και στις καταθέσεις.

Ψαλίδι στα καταναλωτικά. Για παράδειγμα, στην καταναλωτική πίστη, όπου κυριαρχούν οι μεταφορές και οι αναχρηματοδοτήσεις ποσών, οι τράπεζες προτείνουν στους πελάτες τους τη λύση της προσημείωσης ακινήτου, ώστε να μειώσουν το επιτόκιο ακόμη και κάτω από το μισό. Οπως αναφέρουν τραπεζικά στελέχη, αυτή τη στιγμή το επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων είναι της τάξεως του 13% και αυτό των πιστωτικών καρτών ξεπερνά το 18%. Αν όμως ο πελάτης έχει ένα ακίνητο – ακόμη και μικρής αξίας – το οποίο είναι διατεθειμένος να προσημειώσει, η τράπεζα από την πλευρά της ρίχνει το κόστος του χρήματος ακόμη και στο 5%, ενώ παράλληλα μπορεί να αυξήσει και τη διάρκεια του δανείου. Αυτό σημαίνει μείωση της δόσης ακόμη και κάτω από το μισό της αρχικής! Μάλιστα, σε αντίθεση με το παρελθόν, οι τράπεζες δέχονται για προσημείωση ακόμη και ακίνητα που έχουν ήδη προσημειωθεί για άλλο χρέος. Αν δηλαδή κάποιος έχει στεγαστικό δάνειο, μπορεί με το ίδιο ακίνητο, για το οποίο ήδη πληρώνει, να κάνει ρύθμιση με προσημείωση και να μειώσει σημαντικά το επιτόκιο και τη δόση του.

Οσο για τα στεγαστικά δάνεια, πλέον το ενδιαφέρον στρέφεται σε αυτά με κυμαινόμενο επιτόκιο, καθώς τόσο το Εuribor όσο και το επιτόκιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Εξάλλου, υπάρχουν και περιπτώσεις δανειοληπτών με παλαιά σταθερά στεγαστικά, τα οποία επιβαρύνονται με επιτόκιο 5% ή και 6%, που επιλέγουν να τα «σπάσουν» και να τα μετατρέψουν σε κυμαινόμενα καθώς, παρά την ποινή που πληρώνουν, η δόση είναι σαφώς μικρότερη.

Ομόλογα αντί επιχειρηματικά. Οσο για την επιχειρηματική πίστη, εκεί οι επιχειρήσεις, μικρές και μεγάλες, αναζητούν εναλλακτικούς τρόπους χρηματοδότησης, καθώς δεν μπορούν να πληρώνουν επιτόκια 8% και 9% στις τράπεζες. Ηδη, για παράδειγμα, όσον αφορά  τις μικρότερες επιχειρήσεις, οι τράπεζες αναζητούν υβριδικά προγράμματα χρηματοδότησης, αξιοποιώντας  τους πόρους του ΕΣΠΑ ή και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, προκειμένου να μειωθεί το κόστος της χρηματοδότησης σε βιώσιμα επίπεδα. Παράλληλα, μια σειρά από μεγάλες εταιρείες εξετάζουν την έκδοση εταιρικών ομολόγων με επιτόκιο της τάξεως του 5%-7%. Μάλιστα, προσθέτει, ειδικά στην περίπτωση εξωστρεφών επιχειρήσεων με ισχυρά θεμελιώδη η ζήτηση για τα ομόλογά τους είναι μεγάλη και η διαφορά του κόστους χρηματοδότησης σημαντική σε σχέση με τα επιτόκια δανεισμού.

Νέες μειώσεις στις καταθέσεις. Την ίδια στιγμή, πάντως, τραπεζικά στελέχη αναφέρουν ότι ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη νέος γύρος μειώσεων στα επιτόκια των προθεσμιακών καταθέσεων, μετά και την ολοκλήρωση των διαδικασιών της ανακεφαλαιοποίησης. Από τα υψηλά του περυσινού καλοκαιριού ήδη οι αποδόσεις έχουν πέσει κατά τουλάχιστον μιάμιση μονάδα, ενώ τις τελευταίες ημέρες μια σειρά από τράπεζες ψαλιδίζουν εκ νέου τα επιτόκια. Στόχος, σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, είναι το «ταβάνι» στις καταθέσεις προθεσμίας να μην ξεπερνά το 3%, ενώ το καλοκαίρι του 2012 έβρισκε κανείς με άνεση επιτόκια της τάξεως του 5% και του 5,5% ακόμη και για ποσά κάτω από 25.000 ευρώ.