Οι προεκλογικές προτεραιότητες της Μέρκελ στενεύουν την ατζέντα της Συνόδου Κορυφής

Η Ανγκελα Μέρκελ επιμένει ότι αυτό που το ΔΝΤ χαρακτήρισε λάθος είναι τελικώς το σωστό. Επιμένει δηλαδή ότι, όπως το 2010 δεν ήταν ώριμα τα πράγματα για την αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους, έτσι και σήμερα δεν είναι ώριμα τα πράγματα για την υιοθέτηση των «γενναίων αποφάσεων» που απαιτούνται για την υπέρβαση της κρίσης στην Ευρώπη.

Η ΤΑΚΤΙΚΗ. Οι λόγοι για τους οποίους η Μέρκελ επιμένει σε πολιτικές επιλογές που το ΔΝΤ και πολλοί άλλοι τις χαρακτηρίζουν «λάθος», είναι απλοί: υπολογίζει το κόστος που η κάθε απόφαση συνεπάγεται για τη Γερμανία και στο τέλος καταλήγει σε αυτή με το μικρότερο. Ετσι το 2010, αναλογιζόμενη ότι για τις γερμανικές και ευρωπαϊκές τράπεζες το κόστος της αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους μάλλον θα ελάμβανε ανεξέλεγκτες διαστάσεις, προτίμησε να τους δώσει δύο χρόνια διορία για να φορτώσουν, στο μέτρο του δυνατού, τα ελληνικά χρεόγραφα στους δημόσιους, εθνικούς και ευρωπαϊκούς κορβανάδες. Με τον τρόπο αυτό η αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους έλαβε ελεγχόμενες διαστάσεις και η Μέρκελ συναίνεσε στην πραγματοποίησή του το 2012.

Σήμερα και αύριο στις Βρυξέλλες η Μέρκελ γνωρίζει πως θα ακούσει πολλά. Θα της καταλογίσουν ότι ενώ αυτή προεκλογικώς εξαγγέλλει οδικά έργα της τάξεως των 25 δισ. ευρώ, η τρόικα αρνείται στην Ισπανία την ακύρωση των πλειστηριασμών για τις πρώτες κατοικίες των νοικοκυριών που ζουν με λιγότερα από 1.600 ευρώ τον μήνα. Θα της υπενθυμίσουν ότι σε προηγούμενη Σύνοδο Κορυφής δεσμεύτηκε υπέρ της εκταμίευσης περίπου 100 δισ. ευρώ για την τόνωση της ανάπτυξης στην ΕΕ, χωρίς ωστόσο μέχρι σήμερα να έχει δει κάποιος το χρώμα του χρήματος.

Εναντι όλων αυτών των κατηγοριών η γερμανίδα Καγκελάριος είναι βέβαιο πως θα προβεί σε κάποιες κινήσεις καλής θέλησης, όπως το δικαίωμα σε stage για τους ευρωπαίους άνεργους νέους και η βελτίωση των δανειοδοτήσεων προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Στο πλαίσιο των κινήσεων αυτών η Μέρκελ διοργανώνει την επόμενη Τετάρτη 3 Ιουλίου διάσκεψη με θέμα την απασχόληση των νέων. Εκεί έχουν προσκληθεί να συμμετέχουν οι υπουργοί Εργασίας των χωρών της ΕΕ αλλά και αρχηγοί κρατών. Την πρόθεσή του να λάβει μέρος έχει ανακοινώσει και ο Πρόεδρος της Γαλλίας Φρανσουά Ολάντ.

Επί της ουσίας όμως και παρά τις κινήσεις καλής θέλησης, η Μέρκελ στη Σύνοδο Κορυφής αναμένεται ότι θα επιτύχει ακόμη μία αναβολή λήψης των σημαντικών αποφάσεων. Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, η Καγκελάριος θα επιδιώξει αναβολή ενός έτους επικαλούμενη την αδυναμία επίτευξης συμφωνίας μεταξύ των κρατών-μελών στο θέμα της πανευρωπαϊκής εποπτείας των τραπεζικών ιδρυμάτων (σ.σ.: εποπτεία που η ίδια εμποδίζει προασπίζοντας τα συμφέροντα των γερμανικών τραπεζών), καθώς και τις αντικειμενικές δυσκολίες που υπάρχουν στο ζήτημα της δημιουργίας ενοποιημένου ευρωπαϊκού πτωχευτικού δικαίου στον τομέα των τραπεζών. Θα επισημάνει επίσης ότι ενόσω διαρκούν οι διαπραγματεύσεις για τη λεγόμενη τραπεζική ένωση δεν υπάρχει βάση για διαβουλεύσεις επί θεμάτων όπως η ανάληψη από ευρωπαϊκούς μηχανισμούς των υφιστάμενων χρεών των τραπεζών σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Ισπανία και η Ιρλανδία. Πολύ περισσότερο μάλιστα, για διαβουλεύσεις επί της έκδοσης ευρωομολόγων που για τις χώρες της Νότιας Ευρώπης είναι το βασικό ζητούμενο, παρά την παραδοσιακή απροθυμία των γερμανών Χριστιανοδημοκρατών να εισέλθουν σε συζητήσεις γι’ αυτό το θέμα.

ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ. Παράλληλα η Καγκελάριος αναμένεται να επιμείνει στο ζήτημα της θεσμικής αναμόρφωσης της ζώνης του ευρώ με τη θεσμοθέτηση τακτικών Συνόδων Κορυφής, τη δημιουργία «μίνι ευρωβουλής» της ευρωζώνης και τον ορισμό προέδρου «μόνιμης απασχόλησης» στο Eurogroup. Για να πραγματοποιηθούν όλα αυτά, που επί της ουσίας σημαίνουν περαιτέρω παραχώρηση εξουσιών από τις εθνικές πρωτεύουσες στις Βρυξέλλες, η γερμανική πλευρά εκτιμά ότι θα απαιτηθεί χρονικό διάστημα τουλάχιστον ενός έτους. Μέσα σε αυτό το διάστημα η Μέρκελ, η οποία όλα δείχνουν πως πολύ δύσκολα θα φύγει από την Καγκελαρία μετά τις εκλογές, θα εκτιμήσει αν οι χώρες της Νότιας  Ευρώπης, της Γαλλίας συμπεριλαμβανομένης, είναι αποφασισμένες να προχωρήσουν πάση θυσία στον οδό της δημοσιονομικής σταθεροποίησης. Σε ό,τι αφορά ειδικά την Ελλάδα, της οποίας η απόσβεση του χρέους επιμηκύνθηκε προ μηνών κατά ένα έτος χωρίς να υπάρξει η σχετική οικονομική κάλυψη, είναι βέβαιο πως ο ερχόμενος Σεπτέμβριος θα είναι εξαιρετικά δύσκολος. Και αυτό διότι από χρηματοδοτική άποψη το ελληνικό πρόγραμμα βρίσκεται πλέον στη λήξη του και θεωρητικώς η χώρα θα πρέπει να αρχίσει να πείθει τις αγορές ότι διαθέτει πιστοληπτική ικανότητα. Κάτι που μάλλον δύσκολα θα συμβεί.