Πλαφόν από την ΕΕ στις ψαριές λόγω υπεραλίευσης

Τα πάνω κάτω στον τρόπο ψαρέματος στην Ευρώπη φέρνει η νέα Κοινή Αλιευτική Πολιτική, καθώς από του χρόνου οι ετήσιες ποσοστώσεις ανά είδος θα καθορίζονται με βάση τα επιστημονικά δεδομένα για την υπεραλίευση και όχι σύμφωνα με τα συμφέροντα της κάθε χώρας, όπως συμβαίνει μέχρι σήμερα.
Φρένο μπαίνει επίσης και στην πρακτική των αλιευτικών σκαφών να «αδειάζουν» πίσω στη θάλασσα τα πολύ μικρά και μη εμπορεύσιμα ψάρια που ανασύρουν με τα δίχτυα τους. Πλέον, από το 2016 και μετά όλα τα ευρωπαϊκά σκάφη θα υποχρεούνται να μεταφέρουν και αυτά τα ψάρια στη στεριά, προκειμένου να διατίθενται είτε ως ιχθυοτροφές είτε για κοινωφελείς σκοπούς.
Πλαφόν επίσης μπαίνει στους αλιευτικούς στόλους των κρατών-μελών σε όσες θάλασσες υπάρχει υπεραλίευση, όπως στη Μεσόγειο.
Πρόκειται για μερικές από τις ανατροπές που φέρνει στις συνθήκες ψαρέματος πανευρωπαϊκά η μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής, η οποία συμφωνήθηκε στις 30 Μαΐου μεταξύ της Κομισιόν, του Ευρωκοινοβουλίου και του Συμβουλίου Υπουργών Αλιείας.

ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ. Είναι η Ελλάδα έτοιμη να εφαρμόσει τις μεταρρυθμίσεις αυτές; Είναι, υποστηρίζει ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Αθανάσιος Τσαυτάρης, που αναγνωρίζει ωστόσο ότι η χώρα μας έχει να συλλέξει και να αποστείλει αλιευτικά δεδομένα στην Κομισιόν από το… 2007, με αποτέλεσμα να κινδυνεύει με παραπομπή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Τελικά το υπουργείο βρήκε τους πόρους, η συλλογή των στοιχείων ανατέθηκε στο Ινστιτούτο Αλιευτικής Ερευνας (ΙΝΑΛΕ) και το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) και, όπως λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Τσαυτάρης, η κυβέρνηση θα καταφέρει να αποστείλει επαρκή επιστημονικά δεδομένα στην Κομισιόν έως το τέλος του έτους. Διαφορετικά κινδυνεύουμε να πάρουμε λιγότερες ποσοστώσεις, προς όφελος φυσικά άλλων πιο έτοιμων χωρών. Πληροφορίες πάντως από τις Βρυξέλλες επιμένουν ότι ο κίνδυνος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για την Ελλάδα παραμένει.

ΟΙ ΠΟΣΟΣΤΩΣΕΙΣ. Γιατί όμως τα στατιστικά αυτά δεδομένα είναι τόσο σημαντικά; Γιατί στο εξής οι ετήσιες ποσοστώσεις θα καθορίζονται όχι ανάλογα με τα συμφέροντα της κάθε χώρας, όπως συνέβαινε έως τώρα, αλλά με βάση τεκμηριωμένα δεδομένα για τα αλιευτικά της αποθέματα.

Τις τελευταίες δεκαετίες, κατά τον καθορισμό των ποσοστώσεων ανά χώρα και ανά είδος, οι χώρες με τα μεγαλύτερα συμφέροντα στην αλιεία (όπως οι Γαλλία, Ισπανία, Βρετανία, Ιρλανδία, Δανία, Γερμανία), υπό την ανοχή της Κομισιόν, υπερέβαιναν τις επιστημονικές συστάσεις και καθόριζαν τα νούμερα έπειτα από διαπραγματεύσεις. Μεσολαβούσε ένα «αλισβερίσι» μεταξύ των υπουργών Αλιείας για τον καθορισμό των ποσοστώσεων, όπου κερδισμένοι φυσικά ήταν οι πιο ισχυροί, εκείνοι που η αλιεία συμμετέχει στο ΑΕΠ τους σε πολύ μεγάλο ποσοστό.

«Ως αποτέλεσμα, η υπεραλίευση προσέλαβε εκρηκτικές διαστάσεις. Ειδικά στη Μεσόγειο, το 80% των ειδών έφτασε να βρίσκεται κάτω από τα όρια βιωσιμότητας», λέει στα «ΝΕΑ» η επίτροπος Θαλασσίων Υποθέσεων και Αλιείας Μαρία Δαμανάκη.

Φρένο έως το 2020. Η μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής στο όνομα του τερματισμού της υπεραλίευσης (έως το 2015 όπου αυτό είναι δυνατόν και έως το 2020 για όλα τα αποθέματα) φιλοδοξεί να βάλει τέλος στις πρακτικές αυτές. Από του χρόνου οι ποσοστώσεις για κάθε είδος θα δίνονται αποκλειστικά με βάση στατιστικά δεδομένα, τα οποία θα δείχνουν πού υπάρχει υπεραλίευση και πού όχι.

Σε θάλασσες όπου ένα είδος αποδεδειγμένα υπεραλιεύεται οι ποσοστώσεις θα μειωθούν, που σημαίνει ότι το νέο σύστημα θα έχει χαμένους αλλά και κερδισμένους. Την ίδια στιγμή, όμως, όσες χώρες δεν παρουσιάσουν έως το τέλος του έτους στην Κομισιόν επαρκή αλιευτικά δεδομένα θα χάσουν ποσοστώσεις για το 2014 προς όφελος άλλων.