Ωτοβλεψίες

Είδα την «Πρώτη ύλη» του Δημήτρη Παπαϊωάννου στο δεύτερο πέρασμά της από την Πειραιώς 260, γιατί το φιλόδοξο «Μέσα» τού 2011 με είχε αφήσει τότε στον προθάλαμο των προθέσεων του δημιουργού. Αυτή τη φορά μόνο που δεν ανέβηκα στη σκηνή. Η ταύτιση που δεν επιδιώκω αλλά η συμμετοχή που επιθυμώ βρήκαν βασιλική οδό φτιαγμένη από εντελώς ταπεινά υλικά. Χωρίς την ψυχοβγαλτική προτροπή της μουσικής, με σάουντρακ το σούρσιμο μιας σανίδας και τους ήχους δύο σωμάτων που προσπαθούσαν να αναδιαρθρωθούν, ο Δημήτρης Παπαϊωάννου μας γύρισε πίσω, στην αρχαϊκή ηλικία της τέχνης. Σωματική περιέργεια, αναίμακτοι ακρωτηριασμοί και αθώο παιχνίδι με το «είμαι» και το «δεν είμαι» υπό τη διεύθυνση του ιδίου στον ρόλο ενός μαυροφορεμένου Χουντίνι. Και να μην ξανακούσω ότι το ενδιαφερόμενο κοινό είναι μια χούφτα άνθρωποι που ανακυκλώνονται,  γιατί θα σας προσκομίσω στοιχεία για το πόσοι  είδαν την παράσταση στο περσινό Φεστιβάλ Αθηνών, στη φετινή του επανάληψη, αλλά και στη Θεσσαλονίκη ή στη Νέα Υόρκη ή στο Εδιμβούργο όπου περιόδευσε.

Μιας και μιλάμε για μαγεία, θεωρώ τυχερούς όσους γέμισαν ασφυκτικά τη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών για το τρίωρο master class του Μπομπ Γουίλσον, κι ας εγκατέλειψαν κάποιοι πάνω στο δίωρο κουρασμένοι ίσως από τη λεπτομερειακή διδασκαλία του μεγάλου μετρ. Σημείωσα στο τεφτέρι μου με δυσανάγνωστα γράμματα την ατάκα της γιαγιάς του όταν την κάλεσε στην Ευρώπη για να πρωταγωνιστήσει στο αριστούργημά του «Η επιστολή για τη βασίλισσα Βικτωρία». Οπου η τεξανή ενενήντα Μαΐων ντεμπιτάντ, με το βαρύ βικτωριανό της κοστούμι και τα γυαλιά ηλίου (για να μην  την ενοχλούν οι έντονοι προβολείς) ενσωμάτωσε στον ρόλο της τα λόγια που είχε πει προηγουμένως  στον εγγονό της: «Αν δεν πάρω εννιά χάπια την ημέρα, θα πέσω ξερή». Κι εγώ…

Το τσέχικο Φεστιβάλ Κάρλοβι Βάρι αγαπάει το ελληνικό σινεμά κι εμείς αγαπάμε την Πένυ Παναγιωτοπούλου (φωτογραφία). Στις 30 Ιουνίου στις οκτώ το βράδυ θα διαγωνιστεί εκεί με τη νέα της ταινία «September», μια συμπαραγωγή του ZDF ARTE και της αείμνηστης ΕΡΤ. Πάνε ήδη δέκα χρόνια από την πρώτη της ταινία «Δύσκολοι αποχαιρετισμοί, ο μπαμπάς μου» με την οποία έγινε γνωστή στο πανελλήνιο και κέρδισε ένα βραβείο Α’ ανδρικού ρόλου στο Φεστιβάλ του Λοκάρνο. Σήμερα η σκηνοθέτρια βλέπει αλλιώς τα πράγματα. «Για το September», μας λέει, «δούλεψα σαν τον Σπίντι Γκονζάλες. Να φανταστείς, το 2010 έγραφα ακόμη το σενάριο». Και να που η ταινία βρίσκεται κιόλας σε αναζήτηση διανομής ενώ σχεδιάζει την πορεία της και σε άλλα διεθνή φεστιβάλ. Πάνω στην ώρα, μάθαμε ότι το 7ο Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου του Λος Αντζελες, βράβευσε την ταινία «Απ’ τα κόκαλα βγαλμένα» του Σωτήρη Γκορίτσα, βασισμένη στο μυθιστόρημα του γιατρού Γιώργου Δενδρινού. Και σαν πρώτα ανδρειωμένοι, λοιπόν!

Με διαφορά φάσης παρακολουθεί η πεζογραφία τις μονομανίες της επικαιρότητας. Κι εκεί που θα περίμενε κανείς να αρχίσει ο Χορός του Ζαλόγγου ή έστω η επαναλειτουργία του κρυφού σχολειού, οι έλληνες συγγραφείς εξακολουθούν να συνωστίζονται στη μικρή περιοχή του ελληνικού εμφυλίου παράγοντας ετησίως ουκ ολίγους αναλώσιμους τίτλους. Από την πρόσφατη συγκομιδή, κρατώ μια καθαρόαιμη λογοτεχνική παραλλαγή από την παλιά κινηματογραφίστρια και νυν πεζογράφο Βασιλική Ηλιοπούλου. Για τη φετινή της «Ασκηση του Ροτ», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Πατάκη, δεν έχω λόγια παρά μόνον επιφωνήματα. Πόσον καιρό είχα να διαβάσω ένα μη εργαστηριακό μυθιστόρημα, χωρίς σκαλέτα και προγραμματικές προθέσεις; Πόσο καιρό είχα να πω, ναι, αυτός ο άνθρωπος έχει δικαίωμα να πάρει τον χρόνο μου και να μου τον επιστρέψει στο πολλαπλάσιο; Θα το ξαναδιαβάσω.