Ψηφίζουν Πρόεδρο στο Ιράν, όχι πολιτική

Πριν από τέσσερα χρόνια το ιρανικό καθεστώς έκανε ένα «λάθος»: επέτρεψε στους μεταρρυθμιστές να εκπροσωπηθούν πολιτικά και να διεκδικήσουν την ψήφο των πολιτών στις προεδρικές εκλογές. Εκείνο το «λάθος» διορθώθηκε δύο φορές. Η πρώτη ήταν το καλοκαίρι του 2009 όταν το «πράσινο κύμα» που γέμιζε τους δρόμους και τις πλατείες της Τεχεράνης καταγγέλλοντας ως προϊόν νοθείας την εκλογή Αχμαντινετζάντ αντιμετωπίστηκε με τις πλέον βίαιες μεθόδους καταστολής. Η δεύτερη ήταν πριν από μερικές εβδομάδες όταν το Συμβούλιο των Φρουρών, το ανώτατο νομοθετικό όργανο της χώρας, απέρριψε την υποψηφιότητα του Ακμπάρ Χασεμί Ραφσανζανί, του μεταρρυθμιστή πρώην προέδρου. Η ισλαμική επανάσταση απέδειξε ότι δεν θα μπορούσε να αντέξει δεύτερο «πράσινο κύμα». Ο αγιατολάχ Χαμενεΐ θα παρακολουθήσει σχετικά ήσυχος τις αυριανές εκλογές-παρωδία κατά τις οποίες θα διεκδικήσουν την Προεδρία έξι συντηρητικοί υποψήφιοι, εκ των οποίων μόνο ο ένας χαρακτηρίζεται «μεταρρυθμιστής».

Ο κίνδυνος σύμπραξης μετριοπαθών – μεταρρυθμιστών που ήθελε να δει να γίνεται πράξη ένα μεγάλο τμήμα της ιρανικής κοινωνίας αποφεύχθηκε χάρις στη «θεϊκή χείρα» των αγιατολάδων. Ο Σαεέντ Τζαλιλί, πιστός σύμμαχος του Χαμενεΐ, προβάλλει ως το απόλυτο φαβορί των εκλογών. Οι μετοχές του Τζαλιλί άρχισαν να ανεβαίνουν στους κόλπους του καθεστώτος το 2007 όταν ανέλαβε να διαπραγματευτεί με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η σκληρή γραμμή του ικανοποίησε τους αγιατολάδες που πόνταραν στην κόντρα με τη Δύση για να τονώσουν το εθνικιστικό συναίσθημα και να απομονώσουν τις φωνές αμφισβήτησης. Ακόμη και αν δεν τα καταφέρει στις κάλπες ο σκληροπυρηνικός Τζαλιλί, θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα εκλεγεί κάποιος από τις εφεδρείες όπως ο δήμαρχος της Τεχεράνης Μπακέρ Καλιμπάφ και ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Αλί Ακμπάρ Βελαγιατί. Το βέβαιο είναι ότι οι πιθανότητες εκλογής του «μετριοπαθούς» Σαχρντάντ Ροχανί, στο πρόσωπο του οποίου εξέφρασαν τη στήριξή τους οι μεταρρυθμιστές, είναι ελάχιστες.

Ο Ροχανί έχει επικεντρώσει την προεκλογική εκστρατεία στην οικονομία, στην οικονομία αναφέρεται και ο Τζαλιλί, αλλά η οικονομία είναι το τελευταίο πράγμα με το οποίο ενδιαφέρεται να ασχοληθεί ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης. Πρωτίστως θέλει να ελέγχει το πυρηνικό πρόγραμμα, την εξωτερική πολιτική και τα θέματα ασφάλειας. Από αυτή την άποψη, ο Τζαλιλί είναι ο άνθρωπός του. Ο 47χρονος πρώην Φρουρός της Επανάστασης ήταν επικεφαλής του γραφείου του Χαμεϊνί από το 2001 έως το 2005 και υποστηρίζεται τυφλά από το σώμα των 100.000 συναδέλφων του, οι οποίοι τον θεωρούν «ζωντανό θρύλο» επειδή έχασε το δεξί πόδι του στον οκταετή πόλεμο με το Ιράκ (1980-1988). Οταν ο Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ έγινε πρόεδρος το 2005, τον διόρισε αρχικά σύμβουλό του και στη συνέχεια υφυπουργό Εξωτερικών. Στην ενδοκαθεστωτική κόντρα ανάμεσα στον Χαμεϊνί και τον Αχμαντινετζάντ ο Τζαλιλί προτίμησε να διατηρήσει ουδέτερη στάση. Οπως αποδείχθηκε, η ουδετερότητά του δεν τον έβλαψε. Ο μοναδικός πονοκέφαλος του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη είναι πλέον η συμμετοχή. Ο αγιατολάχ Χαμεϊνί κάλεσε τους πολίτες να προσέλθουν μαζικά στις κάλπες, επισημαίνοντας ότι μια τέτοια επίδειξη προσέλευσης θα αποστομώσει τους «εχθρούς» του Ιράν. Εάν οι ψηφοφόροι δεν πειθαρχήσουν ο Χαμενεΐ θα πρέπει να διορθώσει ένα τρίτο «λάθος».

Ατομικές ελευθερίες
«Ο Σαεέντ Τζαλιλί είναι ένας σκληροπυρηνικός που θα περιορίσει ακόμη περισσότερο τις ατομικές ελευθερίες εάν εκλεγεί» δήλωσε  ιρανός πολίτης εναποθέτοντας τις λιγοστές του ελπίδες στον Σαχρντάντ Ροχανί

ΟΙ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ
Σαχρντάντ Ροχανί
Ο μοναδικός μετριοπαθής υποψήφιος ανάμεσα στους έξι που διεκδικούν την Προεδρία στις αυριανές εκλογές. Ο Σαχρντάντ Ροχανί μιλάει για ατομικά δικαιώματα και άνοιγμα στη Δύση, κερδίζοντας τη στήριξη των μεταρρυθμιστών

Σαεέντ Τζαλιλί
Το φαβορί των εκλογών είναι ο πιο σκληροπυρηνικός από τους έξι υποψηφίους. Πρώην Φρουρός της Επανάστασης, το 2007 ανέλαβε επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Εχει την υποστήριξη του αγιατολάχ Χαμενεΐ

Μπακέρ Καλιμπάφ
Συντηρητικός και δύο φορές δήμαρχος της Τεχεράνης, «έλαμψε» ως επικεφαλής ενός από τα πιο σκληρά τάγματα εφόδου στον οκταετή πόλεμο ανάμεσα στο Ιράν και το Ιράκ. Είναι το αουτσάιντερ που θα μπορούσε να κάνει την έκπληξη