Η ελληνική υπογραφή του Hermes

Ο εκπρόσωπος της έκτης γενεάς της οικογένειας Ερμές έχει τη λεπτή ψυχρότητα μιας φιγούρας από πορσελάνη. Είναι ο τρόπος του να αντιμετωπίζει τις επιθέσεις των αντιπάλων του οίκου. Ανάμεσά τους, ο πλουσιότερος γάλλος πολίτης Μπερνάρ Αρνό. Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του οίκου Hermes, ιππότης της Λεγεώνας της Τιμής πλέον, απαντά με τα έργα της τέχνης και των χεριών

Για τους μελετητές της ιστορίας των μεγάλων γεγονότων και των πολέμων ισχύει ότι οι ηγετικές φυσιογνωμίες ξεχωρίζουν τόσο στο πεδίο της μάχης όσο και στη σύγκριση με τον αντίπαλό τους. Σε αυτό το πλαίσιο αναφοράς, ο καλλιτεχνικός διευθυντής του παρισινού οίκου Hermès Πιερ-Αλέξης Ντυμά (έλληνας από την πλευρά της μητέρας του, αρχιτέκτονος Ρένας Γρηγοριάδη-Ντυμά) όσο και αν διατηρεί εξαιρετικά χαμηλούς τόνους στη δημόσια εικόνα του, προβάλλει άξιος κυβερνήτης μιας επιχείρησης λεπτών χειρισμών.

Ο τελικός στόχος αυτής της επιχείρησης είναι να παραμείνει ο ιστορικός οίκος στην κυριότητα των απογόνων του Τιερί Ερμές, ιδρυτή του οίκου που ο Μπερνάρ Αρνό εποφθαλμιούσε από το 2002. Η ετυμηγορία της γαλλικής Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς ήταν κατηγορηματική: έπειτα από διετή έρευνα την περασμένη εβδομάδα οι Αρχές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο Louis Vuitton Moet Hennessy (LVMH), ο όμιλος του γάλλου μεγιστάνα της μόδας Μπερνάρ Αρνό, απέκτησε εν κρυπτώ και με παρατυπίες ποσοστό 22,3% του επίσης γαλλικού οίκου ειδών πολυτελείας Hermès. Και επέβαλαν στον πολυσχιδή όμιλο του κατά τα άλλα ισχυρού Μπερνάρ Αρνό το βαρύτερο πρόστιμο που επιτρέπει ο νόμος, δηλαδή 10 εκατομμύρια ευρώ.

ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ. Ο Πιερ-Αλέξης Ντυμά γεννήθηκε το 1966 στο Νεϊγύ, στα αριστοκρατικά περίχωρα του Παρισιού. Και αποφοίτησε το 1991 από το αμερικανικό Πανεπιστήμιο Μπράουν με πτυχίο στις εικαστικές τέχνες. Συνέχισε στην Ιταλία όπου δούλεψε σε μια υφαντουργία κάνοντας σχέδια για γραβάτες αλλά και για τα υφάσματα του Τζιάνι Βερσάτσε. Εκεί είχε μία «επιφάνεια», όπως περιγράφει ο ίδιος τα βήματα της επαγγελματικής του ζωής,  εντοπίζοντας  τη σύνδεση της τέχνης με τη μόδα και τον δρόμο επιστροφής προς την οικογένεια. Που όμως έγινε μέσω Χονγκ Κονγκ και Ταϊβάν.

Ο Πιερ-Αλέξης παρέμεινε στα ασιατικά εδάφη περίπου για δέκα χρόνια, μαθητεύοντας στις θυγατρικές εταιρείες του Hermès, για να μυηθεί σε όλα τα στάδια λειτουργίας του οίκου. Αλλωστε ήδη από τα δέκα του χρόνια η πρώτη δοκιμασία που πέρασε ο ίδιος και τα υπόλοιπα εξαδέλφιά του ήταν να μάθουν τη σαμαροραφή. Τον ειδικό δηλαδή τρόπο με τον οποίο ράβεται στο χέρι το δέρμα. «Εχει να κάνει με την αίσθηση της αφής, με την ικανότητά σου να ράβεις με κλειστά τα μάτια και να μπορείς να ακούς τα χέρια σου. Αυτές είναι οι θεμελιώδεις κινήσεις με τις οποίες χτίστηκε ο πολιτισμός μας. Οταν ήμουν ικανός να ελέγχω τα χέρια μου, ένιωσα περήφανος» λέει.

Μέντοράς του ήταν ο πατέρας του, Ζαν Λουί Ντυμά, ο οποίος κατά γενική ομολογία ως επικεφαλής του οίκου υπήρξε ένας οραματικός διαχειριστής και ένας ταλαντούχος, ευρηματικός τεχνίτης. «Ανατράφηκα από έναν αιώνια ενθουσιασμένο με τη ζωή άνθρωπο. Εκείνος με έμαθε ότι δεν πρέπει σε καμία περίπτωση  να αναπαύεσαι στις δάφνες σου ή στη δόξα του Hermès».  

Το 2005 αναδείχτηκε σε καλλιτεχνικό διευθυντή του οίκου Hermès και αμέσως άρχισε να πραγματοποιεί τα όνειρά του. Στην ουσία άρχισε να συνδέει τον οίκο που αρχικά κατασκεύαζε δερμάτινες σέλες με την καλλιτεχνική δημιουργία. Η επίθεση του Αλέξη Ντυμά έγινε σε πολλά μέτωπα. Κάλεσε σύγχρονους καλλιτέχνες για να ανοίξουν με νέα σχέδια και τολμηρά χρώματα την παράδοση των χειροποίητων μεταξωτών μαντιλιών. Ταυτόχρονα υποστήριξε και την έκδοση λευκωμάτων που το περιεχόμενό τους αναφέρεται σε αυτή τη συνεργασία. Σκοπός του να δώσει ειδικό βάρος σε ένα  αξεσουάρ μόδας και να προσδώσει καλλιτεχνική αξία στην εμπορική του τιμή.

Το 2008 εμπνεύστηκε  τα διεθνή Βραβεία Εμίλ Ερμές για να υποστηρίξει τους νέους σχεδιαστές λειτουργικών κι ευρηματικών αντικειμένων. Η εκκίνηση έγινε από την Αθήνα. «Δεν ρωτάτε έναν Ελληνα πώς μιλάει μέσα του η χώρα του. Ετσι νιώθω κι εγώ, γιατί όλα μου τα καλοκαίρια από παιδί τα πέρασα εδώ, ανάμεσα σε ανθρώπους που αποδείχτηκαν δάσκαλοι στη ζωή μου γιατί μου έδειξαν τον τρόπο να συμπεριφέρομαι ως άνθρωπος», είχε δηλώσει στα εγκαίνια της έκθεσης στο Μουσείο Μπενάκη. Στο κτίριο της οδού Πειραιώς ο Πιερ-Αλέξης Ντυμά παρουσίασε την έκθεση «Καθημερινή ελαφρότητα» με τα πρώτα δεκαεπτά αντικείμενα ντιζάιν νέων ευρωπαίων σχεδιαστών που συμμετείχαν στον διαγωνισμό, ο οποίος διοργανώνεται ανά τριετία.

Συνέχισε με τα εγκαίνια του Ιδρύματος Hermès, που προωθεί και πέρα από τα γαλλικά σύνορα τη δράση νέων καλλιτεχνικών ομάδων χορού, μουσικής, κινηματογράφου, επιδιώκοντας τη σύνδεσή τους με εικαστικά γεγονότα.

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑΣ. Η σχέση του με την Ελλάδα είναι ανοιχτή. Επισκέπτεται κάθε χρόνο την Αίγινα, όπου οι γονείς του είχαν δημιουργήσει το σπίτι των οικογενειακών τους διακοπών. Μάλιστα φιλοξενούσαν και τον Αξελ Ντυμά, πρώτο εξάδελφο του Πιερ-Αλέξη και της αδελφής του Σαντρίν και σημερινό εκτελεστικό διευθυντή του οίκου Hermès.  

«Μπορώ να διακρίνω μία ποιότητα στην ελληνική καλλιτεχνία. Αυτή της εκλεκτικής αφαίρεσης. Είτε πρόκειται για σύγχρονη γλυπτική ή ζωγραφική, είναι γεγονός ότι οι έλληνες καλλιτέχνες έχουν αφομοιώσει στο DNA τους τις αναλογίες, τη λιτότητα του ύφους, τους συμβολισμούς της αρχαίας τέχνης, γι’ αυτό και μπορούν να αποδώσουν την ουσία του έργου. Το αντίθετο δηλαδή από τους Γάλλους, που είναι πιο διακοσμητικοί στην καλλιτεχνική τους έκφραση». Ηταν η άποψή του για την Ελλάδα το καλοκαίρι του 2008, την οποία είχε εκφράσει σε συνέντευξή του στα «ΝΕΑ».

Από τότε στην αρμοδιότητα του καλλιτεχνικού διευθυντή ο Πιερ-Αλέξης Ντυμά πρόσθεσε και την εκδοτική δραστηριότητα. Με συλλεκτικές εκδόσεις γύρω από τις τεχνικές που ακολουθούν οι εξειδικευμένοι τεχνίτες των εργαστηρίων του οίκου, προκειμένου να  καταγράψει με σύγχρονες μεθόδους την πολιτιστική κληρονομιά της οικογένειάς του. Και μέσα σε αυτό το περιεχόμενο συνέχισε να ενσταλάζει διακριτικά στοιχεία της ελληνικότητας που έμαθε να αναγνωρίζει και να εκτιμά από τον οικογενειακό του περίγυρο. Οπως το εντοπίζει ο αναγνώστης στο πρόσφατο εξαμηνιαίο τεύχος του περιοδικού «Ο κόσμος του Ερμές»: σε μία φωτογραφική ιστορία κατά την οποία πρόσωπα, αντικείμενα και εικόνες από το τοπίο της Αίγινας αφηγούνται το θέμα της σεζόν.