Kώστας Γαβράς: Το βλέμμα του φωτογράφου

Γνωστός και βραβευμένος για την κινηματογραφική του πορεία, ο μετρ του πολιτικού φιλμ αποκαλύπτει αυτές τις ημέρες μια άγνωστη ιδιότητά του, αυτήν του φωτογράφου. Το φετινό Φεστιβάλ Photomed στη Νότια Γαλλία έγινε η αιτία για να ανοίξει το αρχείο του και να μοιραστεί πορτρέτα ιστορικών προσώπων, συνεργατών και συγγενών του που ο ίδιος απαθανάτισε και παρουσιάζονται κατ’ αποκλειστικότητα στα «ΝΕΑ».

Ο Ρεζίς Ντεμπρέ – γάλλος φιλόσοφος και μέλος της αντάρτικης ομάδας του Τσε Γκεβάρα στη Βολιβία – δεν ποζάρει ακριβώς στον φακό. Ο ηθοποιός Ιβ Μοντάν επίσης. Ο πρόεδρος της Χιλής Σαλβαδόρ Αλιέντε κοιτάζει αμέριμνος. Ο φακός όμως τον «αιχμαλωτίζει» και αυτόν. Στιγμές μιας καθημερινότητας τριάντα και πλέον χρόνων, οι μαυρόασπρες αυτές εικόνες σήμερα θεωρούνται και ντοκουμέντα που βγαίνουν για πρώτη φορά στο φως.

Και αν οι παραπάνω εικόνες  – εκτίθενται αυτές τις ημέρες στο Φεστιβάλ Φωτογραφίας της Μεσογείου, διοργανώνεται στο Sanary-Sur-Mer στη Γαλλία (πόλη στη Γαλλική Ριβιέρα μεταξύ Μασσαλίας και Καννών), στο νησί Μπεντόρ και στην Τουλόν – περικλείουν κάτι από τη νεότερη Ιστορία, το εντυπωσιακό είναι πως ο δημιουργός τους δεν είναι κάποιος διάσημος φωτογράφος, ίσως ούτε καν φωτογράφος. Το βλέμμα ανήκει σε έναν γνώριμο από άλλο χώρο. Εναν διάσημο Ελληνα: τον βραβευμένο σκηνοθέτη Κώστα Γαβρά.

Αναζητήσαμε την άποψη του ίδιου για την «ερασιτεχνική» του αυτή ιδιότητα. «Θέλω να επισημάνω πως οι φωτογραφίες που εκτίθενται στο Φεστιβάλ Photomed – μέχρι και τις 16 Ιουνίου – δεν ήταν προορισμένες για εκθέσεις. Η ματιά μου ήταν καθαρά ερασιτεχνική. Εξάλλου, θεωρώ το επάγγελμα του φωτογράφου πολύ σοβαρό. Παρ’ όλα αυτά, εδώ και 4-5 χρόνια ο διευθυντής του Φεστιβάλ ζητούσε να δει τις φωτογραφίες μου και τελικά αποφάσισα να τις δώσω. Τώρα είμαι πολύ χαρούμενος για αυτό», σημειώνει στα «ΝΕΑ» ο Κώστας Γαβράς που δίνει το «παρών» στη γιορτή της φωτογραφίας με 80 εικόνες προσώπων (Σεμπρούν, Ντεμπρέ, Μοντάν, Αλιέντε κ.ά.). «Είναι φωτογραφίες οικογενειακές, πορτρέτα, φίλοι, συνεργάτες όλων των χρόνων μου. Εδώ, λοιπόν, παρελαύνουν πρόσωπα φίλων μου που αγαπούσα, που ένιωθα πιο κοντά μου και τους φωτογράφιζα χωρίς ιδιαίτερη οργάνωση. Αυτό που θέλω να τονίσω είναι πως εστίαζα πάντα στα πορτρέτα ανθρώπων επειδή πιστεύω ότι το πρόσωπο είναι το καλύτερο πεδίο», συμπληρώνει ο γνωστός σκηνοθέτης, θυμίζοντας τη βασική αρχή ενός άλλου μεγάλου κινηματογραφιστή, του Τζων Κασσαβέτη.

«Θεωρώ κάθε φωτογραφία σαν ένα μικρό ντοκιμαντέρ, σαν μια μικρού μήκους ταινία. Παρεμπιπτόντως, άρχισα να φωτογραφίζω αμέσως μόλις αποφοίτησα από τη Σχολή Κινηματογράφου. Από τότε μέχρι σήμερα τραβώ φωτογραφίες με το πάθος του ερασιτέχνη», προσθέτει ο κ. Γαβράς. Και παρατηρώντας τις φωτογραφίες του, που παραχώρησε κατά αποκλειστικότητα στα «ΝΕΑ», είπε: «Κάθε φωτογραφία είναι μια μικρού μήκους ταινία ενώ και η κάθε ταινία είναι πολλές φωτογραφίες μαζί», διατυπώνοντας γλαφυρά τη σχέση του φωτογραφικού κλικ και της κινηματογραφικής σκηνής.